در این مستند تقریبا نسخه کاملی از گفتگوی این افسر انگلیسی را که دانشگاه جورج واشنگتن در اختیارش قرار داده برای اولین بار پخش شده است.

 

در ادامه بخشهایی از گزارش گاردین و الجزیره درباره این مصاحبه آمده است؛ بدیهی است دانا لزوما این گزارش را به لحاظ اسناد تاریخی تایید یا رد نمی کند و صرفا به نقل از این دو رسانه انگلیسی بخشهایی از متن را اورده است.

 

بنا بر گزارش گاردین و الجزیره، افسر اطلاعاتی انگلیسی در این مصاحبه ادعا می کند که انگلیس عامل محرک سرنگونی نخست وزیر ایران محمد مصدق بوده است.

 

نام این افسر اطلاعاتی انگلیس نورمن داربی شایر است؛ او در سال 1993 فوت می کند اما در سال 1985 با او درباره کودتای 28 مرداد ایران مصاحبه می شود ولی دولت انگلیس اجازه پخش آن را نمی دهد.

 

دولت انگلیس هیچ وقت رسما نقش اساسی خود در کودتای 28 مرداد نپذیرفته است اما متن مصاحبه نورمن داربی شایر نقش اساسی انگلیس در این کودتا را نشان می دهد. داربی شایر می گوید برنامه کودتا  ازجمله شامل این بود که نقاط کلیدی در شهرها توسط واحدهایی که ما (آمریکایی ها و انگلیسی ها) فکر می کردیم به شاه وفادار هستند تصرف شود.

 

داربی می گوید از نظر ام ای6 کمونیست های تحت حمایت شوروی دولت ایران را دست می گیرند و ما(انگلیس) دیدگاه خود را با آمریکایی ها مبنی بر مقابله با کمونیسم نگفتیم. آمریکا در ابتدا بی علاقه بود که در این کودتا همراهی کند اما انگلیس نمی خواست بدون آمریکا حرکتی انجام دهد اما با رییس جمهور شدن آیزنهاور موضع آمریکا تغییر کرد و فقط کار بعدی متقاعد کردن محمد رضا شاه بود.

 

از نظر انگلیسی ها حذف مصدق امری اجتناب ناپذیر بود و آنها(خانواده شاه و طرفداران کودتا) می خواستند صرف نظر از اینکه مصدق با انگلیس ها توافق نامه امضا کند او را  برکنار کنند.

او می گوید خانواده ای ثروتمند به نام رشیدیان را به خدمت میگیرد که وظیفه آن ها پیداکردن دیگر توطئه گران و ایجاد ناآرامی بوده است. به گفته او این کودتا 700هزار پوند هزینه دربرداشت.

 

 دیگر اسناد بدست آمده نشان می دهد که این کودتا تحت نظر سیا هم بوده است و در بالاترین سطوح دولت آمریکا این کودتا شکل گرفت و تصویب شد.

همچنین در سال 1951 معاون نخست وزیر انگلیس بدون مشورت با مقامات ارشد یک جاسوس را به ایران فرستاد تا با رشوه دادن به نماینده های مجلس و ایرانیان رده بالا مصدق را بیرون کنند که بیش از 1.5 میلیون پوند برای انگلیسیها خرج برمی دارد اما در  آخر شکست می خورد.

 

 

انتهای پیام/ک