به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ اجزای پیانو آکوستیک چه نقشی در صدای این ساز دارند؟ این سوال مهمترین پرسش افرادی است که برای شروع نوازندگی به دنبال خرید یک ساز هستند و پیانو، به خصوص از نوع آکوستیک را برای این کار انتخاب کردهاند.
آشنایی با اجزای پیانو و قطعات سازنده آن برای نگهداری بهتر و نواختن حرفهایتر موثر است. البته پیانو آکوستیک ساختاری پیچیده دارد و آشنایی با تمام اجزای آن برای نوازندگان الزامی نیست اما بعضی از قطعات در ساختار این پیانو که نوازنده بیشتر با آنها سروکار دارد، جزو موارد الزامی برای شناسایی هستند. این قطعات را در ادامه معرفی خواهیم کرد.
اجزای پیانو آکوستیک
پیانو آکوستیک مانند هر ساز یا وسیله دیگری از قطعات و اجزای مختلفی تشکیل شده که با کنار هم قرار گرفتن، این ساز را کاربردی میکنند. بعضی از اجزای پیانو مانند کلاویهها در مدلهای مختلف آن یکسان و مشابه هستند و در انواع پیانوهای آکوستیک و دیجیتال یافت میشوند. بعضی اجزا هم بسته به مدل پیانو، انحصاری و مخصوص به همان مدل هستند. در این بخش میتوانید با اجزای مختلف پیانوهای آکوستیک آشنا شوید.
- فریم یا چارچوب
چارچوب یا فریم پیانو، یکی از بخشهای اصلی ساز است که تمام بخشهای پیانو در آن قرار میگیرند. با توجه به اینکه فریم و چارچوب از قطعات داخلی محافظت میکند، این بخش با متریالی مقاوم و محکم ساخته میشود. در بیشتر سازهای آکوستیک جنس فریم یا چارچوب پیانو چوبی است اما در بعضی مدلها برای استحکام بیشتر یک لایه آهن داخل ساز قرار گرفته و فریم چوبی روی آن قرار میگیرد.
- درب پیانو
یکی دیگر از اجزای ساختاری پیانوهای آکوستیک درب پیانو است. درب پیانو از کلاویهها محافظت میکند و مانع ورود گرد و غبار از سمت کلاویهها به داخل پیانو و خراب شدن اجزای داخلی ساز میشود.
- ساند بورد
یکی دیگر از اجزای تشکیل دهنده پیانوهای آکوستیک، ساند بورد است. ساند بورد یا تخته صدا نیز قطعهای مهم و موثر در پیانوهای آکوستیک است که برای تقویت رزونانس و پخش بهتر و با کیفیتتر صدا از سیمها در این ساز به کار میرود. این قطعه نیز مانند چارچوب و فریم پیانوهای آکوستیک از جنس چوب است. قطر چوبی که این قطعه با آن ساخته میشود، 10 میلیمتر است. با ارتعاش سیمها در پیانو آکوستیک، ساند بوردها به لرزه در آمده و صدای ساز تقویت میشود.
- صفحه چدنی
پیانوهای اولیه تنها از فریمی چوبی برخوردار بودند که با وجود مقاومت، نسبت به برخی عوامل محیطی مانند ضربه یا رطوبت، آسیبپذیر بودند. در پیانوهای آکوستیک امروزی اما علاوه بر صفحه چوبی، یک صفحه چدنی هم در ساختار ساز قرار میگیرد تا مقاومت آن را چندین برابر کند. صفحههای چدنی مقاومت فوقالعادهای به پیانو میبخشند و از سیمها و قطعات داخلی در برابر ضربه و ... محافظت میکنند.
- تخته سیمگیر
تخته سیم گیر، یکی دیگر از قطعات داخلی پیانوهای آکوستیک و مانند بیشتر قطعات این ساز، چوبی است. این بلوکهای چوبی بسیار سخت و چند لایه هستند و سیم گیرهای پیانو در آنها قرار میگیرد. این تختهها بین صفحه چدنی پیانو و فریم ساز قرار میگیرند و مانند فریم در مقاومت پیانو هم نقش دارند.
- اکشن
در پیانوهای آکوستیک بخشی مهم به نام اکشن وجود دارد که به قلب ساز نیز معروف است. بیشتر قطعات اصلی پیانو مانند اهرمها، کلیدها، دمپرها و ... در اکشن قرار میگیرد.
- سیمها
از دیگر اجزای تشکیل دهنده پیانوهای آکوستیک میتوان به سیمها اشاره کرد. سیمها بخشی از پیانو هستند که چکش یا همر روی آنها ضربه زده و ارتعاش و لرزشی که در اثر این ضربه در آنها ایجاد میشود، منجر به تولید صدای ساز و نواختن موسیقی میشود.
- برج تربل
ریلهای چوبی بلندی که در سراسر ساند بورد و سیمها کشیده شدهاند، برج تربل نام دارند. این ریلها نقش محافظتی داشته و در انتقال بهتر صدا نقش دارند.
- کلاویهها
کلید یا کلاویهها از دیگر بخشهای پیانوهای آکوستیک هستند که صدای ساز با فشردن آنها ایجاد میشود. این بخش از پیانو آکوستیک، در کیبوردها و پیانوهای دیجیتال هم وجود دارد و نقشی مشابه را ایفا میکند. تعداد کلاویهها در پیانو آکوستیک 88 عدد است که 52 عدد آن کلاویههای سفید و 36 عدد کلاویههای مشکی هستند.
هر کلاویه در پیانو آکوستیک به یک همر یا چکش متصل است و این چکش در اثر ضربه روی کلاویه به سیمها برخورد میکند و در اثر ارتعاش این برخورد صدایی از ساز تولید میشود که تولید موسیقی حاصل آن است.
کلاویهها در هر مدل پیانو جنس متفاوتی دارند و در پیانو آکوستیک معمولا از جنس چوب عاج، آبنوس، پلاستیک آکریلیک و سلولز هستند. این بخش از پیانو آکوستیک اهمیت زیادی دارد زیرا نوازنده با نواختن پیانوها قادر به تولید یک آهنگ خواهد بود. در نتیجه اگر جنس یا طراحی کلاویهها نامناسب باشد، موسیقی نهایی نیز جذابیتی نخواهد داشت.
امروزه بیشتر کلاویهها در پیانوهای آکوستیک از جنس پلاستیک و آبنوس تهیه میشوند. جنس عاج برای کلاویهها به دلیل شکار بیرویه فیلها برای قطع عاج آنها چند سالی می شود که ممنوع شده است.
- پدالها
یکی از اجزای تخصصی پیانوهای آکوستیک، پدالها هستند که در بخش زیرین ساز قرار گرفته و با استفاده از آنها میتوان کیفیت، شدت و میزان صدا را تغییر داد. البته امروزه در بعضی مدلهای پیانو دیجیتال هم پدالها وجود دارند اما کاربرد آنها مانند پیانوهای آکوستیک نیست.
- چکش
چکش یا همر بخش دیگر از پیانوهای آکوستیک است که در نوازندگی با این ساز تاثیرگذار میباشند. با فشردن هر کلاویه در پیانو آکوستیک، چکش ضربهای به سیمهای زیر کلاویهها وارد میکند، این ضربه ارتعاشی در سیم ایجاد کرده و در نهایت صدایی از آن تولید میشود. چکش در پیانوهای آکوستیک، ظاهر و ساختاری متفاوت با انتظارات معمول ما از چکش دارد.
چکش در پیانو از جنس چوب بوده و اندازههای متفاوتی دارد. معمولا چکشهایی که برای نتهای باس یا بم استفاده میشوند، از اندازه بزرگتری برخوردار هستند و چکشهایی که برای صدا و وزن زیر استفاده میشوند، اندازه کوچکتری دارند. علت تفاوت وزن چکش در هر نت صدا، ضخامت سیم و نیاز به قدرت بیشتر برای ضربه زدن به سیم و درآوردن ارتعاش آن است.
مهمترین بخش پیانو آکوستیک
به طور کل میتوان گفت که همه بخشها در پیانو آکوستیک از اهمیت بالایی برخوردار هستند و در صورتی که هرکدام از بخشها نقصی داشته باشند، عملکرد کلی ساز و موسیقی دچار اختلال میشود. اما اگر بخواهیم یکی از اجزای معرفی شده یا بخشهای پیانو آکوستیک را به عنوان مهمترین بخش این ساز معرفی کنیم، اکشن اولین انتخاب است.
همانطور که گفته شد، اکشن در پیانو آکوستیک حکم قلب در این ساز را دارد و بیشترین تاثیر در صدایی که از پیانو شنیده میشود و کیفیت نوازندگی با این ساز را عهدهدار است.
بعد از اکشن، فریم یا چارچوب پیانو مهمترین بخش است و کوچکترین مشکل در وضعیت آن مانند شکستگی، عدم توازن و ... باعث ناکوک شدن صدای موسیقی شده و در ملودی نهایی که به گوش ما میرسد، تاثیرگذار است.
آشنایی با اجزا و قطعات ساز کمک میکند که بهترین ساز، متناسب با توانمندی و شرایط خود را انتخاب کنید. در صورت نیاز به اطلاعات بیشتر در این زمینه میتوانید مقاله چطور یک پیانو با قیمت مناسب تهیه کنیم را مطالعه کنید و به ین ترتیب بهترین انتخاب را داشته باشید.