بصیرت؛ قطب‌نمای عبور از فتنه‌ها و ضرورت نظام تربیتی

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از روابط عمومی سازمان بسیج اساتید کشور ، دکتر معصومه مقیمی، دانشیار علوم تربیتی در یادداشتی پیرامون بصیرت، قطب نمای حرکت صحیح جامعه و ضرورت برنامه ریزی تربیتی پیرامون آن نوشت:  

برای عبور از فتنه های آخرالزمان و آمادگی جهت یاری حضرت حجت(ع) و انتظار واقعی باید بصیرت داشت.بررسی تاریخی حاکی از آن است  آنچه بیش از هر عاملی درموفقیت و یا ناکامی جریانات نقش داشته است بصیرت نخبگان و مردم جامعه بوده است. درجنگ صفین حضرت امیر جمله ای فرمودند که نقش بصیرت را در استقامت و پایداری وتوان تحلیل و شناخت حق و باطل مخصوصاً در میدان مبارزه و جهاد و شبهات و فتنه ها به خوبی نشان می دهد: 

ولا یَحملُ هذاالعَلم الّا اهلُ البصر والصّبر(خطبه ۱۲۴: ۲۳۸). 

این پرچم مبارزه را به دوش نمی کشد مگر آن کس که اهل بصیرت و صبر باشد. 

بنا به فرموده مولای متقیان تنها کسانی می توانند پرچم داران هدایت و یاران مهدی (عج) باشند که اهل بصیرت و صبر هستند فتنه های آخرالزمان چنان حق و باطل را ممزوج خواهد کرد که تنها افراد بصیر می توانند به سلامت ازآن‌ها عبور کنند. قرآن کریم می فرماید: به راستی رهنمودهایی از جانب پروردگارتان برای شما آمده است پس هرکس به دیده بصیرت بنگرد به سود خود اوست و هر کس از سر بصیرت ننگرد به زیان خود او و من بر شما نگهبان نیستم(انعام:104). 

بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران ‏(ره) ، سعادت انسان را در گرو بصیرت او معرفی نموده و تصریح داشته اند: 

" آنچه در انسان سعادت را ایجاد می کند بصیرت انسان است و من امیدوارم که شماها بصیرت به طور کامل داشته باشید"(صحیفه نور،ج۱۰ : 8 ) .ایشان راه سلامت عبور از فتنه ها را نیز به مدد بصیرت میسر می دانستند و فرمودند: 

" ان شاءالله ملت عزیز ما  با بصیرت و هوشیاری جواب همه فتنه ها را خواهد داد "(همان،ج۲۰: ۲۴۱). 

رهبری معظم انقلاب نیز در ارتباط با ضرورت وجود بصیرت می فرمایند:" بصیرت قطب نمای حرکت صحیح در اوضاع اجتماعی پیچیده امروز است به گونه ای که اگر کسی این قطب نما را نداشت و نقشه خوانی بلد نبود ممکن است ناگهان خود را در محاصره دشمن ببیند. انسان حتی با نیت خوب ممکن است گمراه شود و در راه بد قدم بگذارد"(،۱۳۸8).همین بصیرت بود که در برهه های مختلف از جمله جنگ 12 روزه شکوه همبستگی ملی را رقم زد. 

به استناد پژوهشهای انجام شده ، اشتباه در تشخیص مصادیق حق از باطل  ریشه دراموری نظیر مشتبه سازی، شخصیت زدگی، فضای آلوده، اثرپذیری از نزدیکان، جزئی نگری و دوری از واقعیتهای اجتماعی دارد. همچنین توفیق الهی، تفکر، تقوا، زهد، یادخدا، اخلاص، خضوع و خشوع و...ازجمله وسایل دستیابی به بصیرت دینی عنوان شده است. 

در این راستا ، راهبردهای فکری معرفتی به ویژه فهم و درک صحیح آیات الهی قرآن کریم وانس با آن بسیار ضروری است. یکی از راه های یافتن بصیرت در تمامی ابعاد آن(دینی و اعتقادی، اخلاقی و سیاسی) ، فهم و تعلیم قرآن کریم است. همچنین شناخت مبانی ولایت و ولایت پذیری  و رعایت اصل تولی و تبری، راهبرد تبلیغاتی از جمله شبکه سازی، تبیین درست وقایع تاریخی گذشته و روایات انقلاب مورد تاکید است. 

 لذا در تمامی مقاطع تحصیلی ضرورت دارد جهت بصیرت افزایی، برنامه ریزی صورت پذیرد و موارد زیر پیشنهاد می گردد : 

 مفهوم تولی و تبری در مقاطع مختلف تحصیلی متناسب با نیاز مخاطب تبیین گردد و در این زمینه با تکیه بر حیطه های شناختی و عاطفی، رفتارسازی صورت پذیرد. 

 در برنامه های آموزش قرآن کریم در مدارس و سایر مراکز فرهنگی آموزشی با تاکید بر حیطه عاطفی جهت ایجاد انس با کلام الله مجید به عنوان زمینه ای در راستای درک مفاهیم و عمل به آن ها به عنوان منبع اصلی بصیرت آفرینی،تحول ایجاد شود. 

تفکر و تعقل به عنوان محوری ترین عنصر در هدف گذاری های تربیتی آموزشی در نظر گرفته شود و انواع تفکر به خصوص تفکر انتقادی در کودکان و نوجوانان ارتقا یابد. 

جهاد تبیین به عنوان مهمترین استراتژی خنثی سازی اقدامات جریان مخالف، در دستور کار کلیه نهادهای آموزشی فرهنگی و گروه های نخبگانی قرار گیرد. 

در شرایط پیچیده اجتماعی و فکری، بصیرت به‌عنوان معیار تشخیص حق از باطل، نقشی تعیین‌کننده در هدایت جامعه دارد و تقویت آن در نظام تربیتی، ضرورتی انکارناپذیر است.