به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ بر اساس دادههای رصدی و پایش محتوای فضای مجازی، پلتفرم پیامرسان تلگرام نقش محوری در شکلدهی، هماهنگی و گسترش اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ ایفا کرده است. این اعتراضات که نخست از سوی بازاریان و کسبه در تهران به صورت محدودآغاز شد، به سرعت با استفاده از کانالها و گروههای تلگرامی بزرگنمایی شده و به کانون توجه تبدیل شد.
آمارهای کلیدی از نقش تلگرام در اعتراضات
طبق گزارش منتشرشده، در بازه ۷ تا ۱۱ دیماه ۱۴۰۴، حدود ۳۸۳ هزار پست توسط ۵۶ هزار رسانه در تلگرام تولید و بازنشر شده که در مجموع ۷۲۱ میلیون بازدید دریافت کرده است. اوج تولید محتوا و فراخوانهای اعتراضی در ساعات پایانی روز ۷ دی و نیز هنگام آغاز تجمعات در ۸ دیماه ثبت شده است.
بیشترین تولیدات مرتبط با اغتشاش و خشونت در این پلتفرم نیز توسط رسانههای خارج از کشور و کاربران سازمانی صورت گرفته و بر حسب الگوریتمهای تلگرام بیشترین چرخش مطلب را دریافت کردهاند.
مکانیزمهای اثرگذاری تلگرام
۱. سازماندهی و هماهنگی
- ایجاد گروهها و کانالهای سریع برای انتقال اطلاعات مربوط به زمان و مکان تجمعات.
- تبادل تجربیات میان معترضان درباره نحوه برخورد با نیروهای امنیتی و روشهای اعتراضی.
۲. اطلاعرسانی و انتشار محتوا
- انتشار گسترده اخبار، تصاویر و ویدیوهای مرتبط با اعتراضات ـ اعم از مستند و غیرمستند.
- تبدیل شدن تلگرام به منبع اولیه شایعات و فراخوانها، پیش از انتشار در دیگر پلتفرمها مانند ایکس (توییتر) و اینستاگرام.
۳. تبلیغات هدفمند ضد نظام
- گزارشها حاکی از تبلیغات سازمانیافته تلگرام در کانالهای داخلی علیه سیاستهای جمهوری اسلامی در آستانه و حین اعتراضات است.
۴. تحریک خشونت و اغتشاش
- برخی کانالهای معاند با انتشار تصاویر خشونتبار و آموزش اقدامات تخریبی، به دنبال تبدیل اعتراضات صنفی به آشوب عمومی بودهاند.
با وجود فیلترینگ تلگرام در ایران، این پیامرسان همچنان بهعنوان یک ابزار تأثیرگذار در تحرکات اجتماعی عمل میکند. سرعت انتشار محتوا، ساختار شبکهای و امکان ایجاد گروههای بزرگ، از عوامل کلیدی در تقویت نقش تلگرام در رخدادهای اخیر بوده است.
این گزارش بر اساس پایش محتوای تولیدشده در فضای مجازی و تحلیل روندهای ارتباطی تهیه شده و نشان میدهد که مدیریت محتوای خشونتآمیز و شایعات در پلتفرمهای خارجی همچون تلگرام، به یکی از چالشهای امنیت فضای مجازی ایران تبدیل شده است.