«دهخدا و لغت‌نامه»؛ روایتی مستند از تولد بزرگ‌ترین کتاب مرجع فارسی

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ لغت‌نامه دهخدا یکی از مهم‌ترین و گسترده‌ترین آثار مرجع زبان فارسی است که تدوین آن بیش از ۶۰ سال به طول انجامید. این مجموعه عظیم، حاصل تلاش علی‌اکبر دهخدا و ده‌ها پژوهشگر پس از اوست و شامل شرح واژگان، ترکیبات، اعلام، شواهد ادبی و تاریخی و توضیحات گسترده درباره کاربردهای زبان فارسی است. لغت‌نامه دهخدا نه‌تنها یک فرهنگ لغت، بلکه منبعی پژوهشی برای مطالعه تاریخ زبان، ادبیات و فرهنگ ایران به شمار می‌آید و جایگاهی بی‌بدیل در میان منابع زبان فارسی دارد.

کتاب «دهخدا و لغت‌نامه» با پژوهش مریم میرشمسی، سرگذشت بزرگ‌ترین کتاب مرجع زبان فارسی است که در قالب پژوهشی جامع و مستند درباره تاریخچه شکل‌گیری لغت‌نامه دهخدا ارائه شده است.

لغت‌نامه دهخدا در طول شصت سال و با همکاری بیش از صد مولف و دستیار به سرانجام رسیده است و میرشمسی در کتاب خود، در سه گفتار، به بررسی روند شکل‌گیری کتاب می‌پردازد. گفتار اول که ۹ فصل را در بردارد به زندگی علی‌اکبر دهخدا اختصاص یافته است، این فصل جزییات زندگی دهخدا و زندگی‌نامه‌ای دقیق‌تر به استناد بیش از ۱۳۰ سند را در بردارد. گفتار دوم به لغت‌نامه‌ دهخدا و سرگذشت لغت‌نامه اختصاص یافته است. روند شکل‌گیری، تالیف و چاپ آن از آغاز تا پایان به استناد ۷۰ سند و عکس روایت شده است و در گفتار سوم شرح‌حال به همراه نحوه و میزان همکاری مولفان و دستیاران لغت‌نامه شامل هیات پنج نفری و هیئت مقابله با استناد بیش از ۱۱۰ سند ارائه شده است.

مریم میرشمسی مولف این‌اثر، کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران است که از سال ۱۳۷۱ در ویراستاری چاپ کامپیوتری لغت‌نامه دهخدا با موسسه همکاری داشته است. او در تالیف ذیل فرهنگ‌های فارسی با علی رواقی همکاری کرده است و در تالیف فرهنگ بزرگ سخن نیز به سرپرستی حسن انوری مشارکت داشته است.

میرشمسی از سال ۱۳۸۶ با موسسه لغت‌نامه همکاری داشته و در حال حاضر تالیف قسمت‌هایی از حرف «ب» بر عهده وی است. از کارهای دیگر او می‌توان به تصحیح العُراضه فی‌الحکایة السلجوقیه و سِمط العُلی للحضرة العلیا اشاره کرد.

این کتاب در گروه‌ «کتابداری، دایرةالمعارف‌ها، اسناد و تاریخ مطبوعات و نسخ خطی» از موضوع «کلیات» به مرحله دوم داوری چهل‌وسومین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران راه یافته است.

کتاب «دهخدا و لغت‌نامه» پژوهش مریم میرشمسی، پژوهشی مستند درباره شصت سال تلاش بی‌وقفه برای تدوین عظیم‌ترین اثر مرجع زبان فارسی است، اثری که با همکاری پژوهشگران بی‌شمار شکل گرفت و اکنون با استناد به صدها سند، تاریخچه‌ای دقیق و کم‌نظیر از آن ارائه می‌شود.