عباس غفاری، دبیر اجرایی چهلوچهارمین جشنواره تئاتر فجر، در گفت و گو با خبرنگار فرهنگی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به تشریح شرایط خاص برگزاری این دوره از جشنواره پرداخت و در خصوص چالشهای پیشرو، رویکرد متفاوت در میزبانی از هنرمندان استانی و شهرستانی و انتظاراتی که میتوان از این رویداد ملی داشت، اشاره کرد.
غفاری در خصوص تاخیر در فرایند اجرایی جشنواره گفت: امسال برای همه مردم ایران سال دشواری بود و نمیتوان روزهایی را که پشت سر گذاشتیم ساده تلقی کرد. به دلایل مختلف، دبیر چهلوچهارمین جشنواره تئاتر فجر با حدود شش ماه تأخیر معرفی شد؛ مسئلهای که بهطور طبیعی انتشار فراخوان، تشکیل ستاد اجرایی و آغاز فرآیندهای اجرایی جشنواره را نیز با تأخیر مواجه کرد.
وی ادامه داد: ستاد اجرایی جشنواره عملاً از ابتدای مهرماه شکل گرفت؛ در حالی که برگزاری جشنوارهای با گستره و اهمیت جشنواره تئاتر فجر، نیازمند حداقل یک سال برنامهریزی است. طبیعی است که نمیتوان در چهار یا پنج ماه همان کیفیت مورد انتظار را بدون فشار مضاعف بر عوامل اجرایی محقق کرد.
دبیر اجرایی جشنواره تئاتر فجر با اشاره به حجم بالای آثار ارسالی به بخشهای مختلف گفت: تنها در بخش نمایشنامهنویسی نزدیک به ۷۰۰ اثر به دبیرخانه رسید که داوران تنها یک ماه فرصت بررسی آنها را داشتند. به همین دلیل باید از محمد چرمشیر، حمیدرضا نعیمی و مهرداد خانیان که با مدیریت نادر برهانیمرند داوری این بخش را بر عهده داشتند، قدردانی کرد؛ چراکه داوری این حجم از آثار در چنین بازه زمانی کوتاهی، کاری بسیار دشوار و طاقتفرسا بود.
غفاری افزود: همین محدودیت زمانی در جشنوارههای استانی نیز وجود داشت و داوران این بخشها با فشار مضاعفی مواجه بودند. با این حال، با وجود تمامی محدودیتها، آثار قابل توجه و باکیفیتی به جشنواره امسال راه پیدا کرد که نتیجه همدلی و تلاش فشرده اعضای ستاد اجرایی و هنرمندان سراسر کشور بود.
وی در ادامه با اشاره به بخشهای اقماری جشنواره گفت: امسال بخشهایی چون پژوهش، تئاتر خیابانی، بخش مرور، اجراهای حوزه هنری، بخش فراگیر (ویژه هنرمندان توانیاب)، دیگرگونههای اجرایی، فجر پلاس و رادیوتئاتر در کنار بخشهای عکس و پوستر برگزار شدند که گستردگی این بخشها در کنار محدودیت زمانی، نشاندهنده عزم جمعی برای برگزاری آبرومند جشنواره است.
دبیر اجرایی چهلوچهارمین جشنواره تئاتر فجر با تأکید بر اهمیت «بخش فراگیر» خاطرنشان کرد: امسال در این بخش میزبان ۲۲ گروه نمایشی و بیش از ۲۰۰ هنرمند توانیاب بودیم که این موضوع جشنواره امسال را نسبت به ادوار گذشته متمایز کرده است.
بودجه جشنواره امسال نسبت به دوره قبل حدود ۵۳ درصد کاهش داشت
غفاری مهمترین چالش این دوره را کاهش شدید بودجه عنوان کرد و گفت: بودجه جشنواره امسال نسبت به دوره قبل حدود ۵۳ درصد کاهش داشت. این مسئله ناشی از شرایط اقتصادی کشور و سیاستهای انقباضی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بود و نهتنها جشنواره تئاتر فجر، بلکه سایر جشنوارههای هنری کشور را نیز تحت تأثیر قرار داد.
وی در ادامه با اشاره به برگزاری بخش نخست جشنواره در استان کرمان اظهار کرد: برای دومین بار در تاریخ جشنواره تئاتر فجر، افتتاحیه رسمی خارج از تهران برگزار شد. در کرمان شاهد برگزاری اختتامیه پنج بخش رقابتی از جمله رادیوتئاتر، نمایشنامهنویسی، عکس و پوستر بودیم. استقبال هنرمندان استان کرمان بهویژه از کارگاههای آموزشی به حدی بود که برخی از آنها تمدید شدند.
غفاری با تأکید بر جایگاه تئاتر در شرایط اجتماعی امروز گفت: تئاتر هنر مادر، پویا و زنده است و در هر شرایطی مسیر حیات خود را پیدا میکند. بسیاری از هنرمندان از طریق این هنر امرار معاش میکنند و همانطور که تعطیلی دیگر مشاغل منطقی نیست، انتظار تعطیلی تئاتر نیز منطقی نخواهد بود.
وی افزود: حضور یا عدم حضور در جشنواره یک انتخاب شخصی است و ما برای هر دو گروه احترام قائلیم. برخی انتخاب کردند در این شرایط همراه جشنواره باشند و چراغ تئاتر را روشن نگه دارند و برخی دیگر ترجیح دادند حضور نداشته باشند؛ هر دو انتخاب قابل احترام است.
دبیر اجرایی جشنواره تئاتر فجر با رد این دیدگاه که جشنواره آینه تمامنمای تئاتر ایران است، گفت: هر شب در تهران بیش از ۸۰ سالن نمایشی فعال است و در شهرستانها نیز حجم بالایی از اجراها روی صحنه میرود. جشنواره نمیتواند بازتابدهنده تمام این ظرفیت باشد، اما میتواند ویترین اصلی تئاتر کشور باشد.
غفاری در پایان با اشاره به نقش پررنگ هنرمندان استانی در این دوره گفت: حدود ۶۵ درصد آثار حاضر در جشنواره امسال متعلق به هنرمندان استانها و شهرستانهاست و در بسیاری موارد کیفیت این آثار نهتنها همتراز، بلکه حتی بالاتر از برخی تولیدات پایتخت است. تئاتر ایران فقط تهران نیست و در سراسر کشور در حال درخشش است.