محمدباقر تورنگ، استاد دانشگاه و فعال رسانهای، در گفتگو با خبرنگار شبکه اطلاعرسانی راه دانا با اشاره به موج شایعات اخیر درباره حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران در فضای مجازی، این فضاسازیها را بخشی از یک عملیات روانی و فریب سازمانیافته برای ایجاد اضطراب جمعی در جامعه دانست و تأکید کرد: هدف اصلی دشمن، بزرگنمایی قدرت خود و ترور امید در میان مردم ایران است.
وی با بیان اینکه بخشی از این شایعات متأسفانه ناآگاهانه در داخل بازنشر میشود اما طراحی اصلی آن از سوی دشمن صورت میگیرد، اظهار داشت: این ادعاها درباره حرکت ناوها، محاصره ایران و رجزخوانیهای رسانهای، بیش از آنکه واقعیت میدانی داشته باشد، در راستای القای ترس و ناامیدی طراحی شده است و مردم باید با هوشیاری کامل، فریب این جنگ روانی را نخورند.
این استاد دانشگاه با تأکید بر ضرورت هوشیاری عمومی گفت: ملت ایران باید چند نکته اساسی را مدنظر قرار دهند؛ نخست اینکه گوش به فرمان رهبری باشند و دوم اینکه همان «اتحاد مقدس» که رهبر معظم انقلاب بر آن تأکید کردهاند، تحت هیچ شرایطی و با وجود همه فشارهای اقتصادی، مشکلات معیشتی و اختلافنظرهای سیاسی و فرهنگی، دچار خدشه نشود.
تورنگ با هشدار نسبت به رجزخوانیهای کاذب دشمن تصریح کرد: نباید اجازه داد این فضاسازیها باعث از دست رفتن امید در جامعه شود. ما پیرو مکتبی هستیم که بزرگترین قدرت در آن تعریف شده و آن قدرت لایزال الهی است. هرچند وجود شیطان و جریانهای شیطانی میتواند در مقاطعی نظم زندگی مردم را تحت تأثیر قرار دهد، اما قدرت آنها هرگز قابل قیاس با قدرت خداوند نیست.
وی افزود: حتی اگر آمریکا و رژیم صهیونیستی که میتوان آنها را مصداق شیطان روزگار ما دانست بخواهند اقدامی علیه ملت یکپارچه ایران انجام دهند، آنچه تعیینکننده است، حفظ روحیه معنوی، دعا، همبستگی اجتماعی و انس مردم با خداوند است. بهویژه در ایام مبارک شعبان، این فرصت وجود دارد که مردم ارتباط معنوی عمیقتری با خدا برقرار کنند و با اتکا به همین سرمایه معنوی، از این توطئهها عبور کنند.
این فعال رسانهای گفت: دشمن امروز بهویژه از طریق فضای مجازی بهدنبال تضعیف روحیه و امید مردم است و یکی از نقاط ضعف ما در این میدان، فقدان سواد رسانهای کافی در بخشهایی از جامعه است.
تورنگ در ادامه، با انتقاد صریح از عملکرد رسانههای رسمی، بهویژه رسانه ملی، تصریح کرد: متأسفانه رسانههای رسمی ما، بهجای کنشگری فعال و تهاجمی، اغلب رویکردی واکنشی دارند. یعنی منتظر میمانند دشمن فضاسازی کند و سپس صرفاً در مقام پاسخ برمیآیند، در حالی که رسانه ملی باید خود پیشدستانه و هدایتگر افکار عمومی باشد.
وی افزود: رسانههای ما باید خودشان طراحیکننده میدان باشند، نه اینکه صرفاً در واکنش به عملیات روانی دیگران عمل کنند. انتظار این بود که رسانه ملی با استفاده از ظرفیتهای اجتماعی، بهویژه همبستگی موجود در میان جوانان و دانشجویان، روایت صحیح و بهموقعی از واقعیتها ارائه دهد؛ اما متأسفانه در این زمینه ضعیف عمل شد.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه بخشی از رویآوردن مردم به فضای مجازی ناشی از ضعف اطلاعرسانی رسانه ملی است، خاطر نشان کرد: وقتی رسانه رسمی یا واقعیتها را نشان نمیدهد یا بهدرستی منعکس نمیکند، اعتماد عمومی آسیب میبیند و مردم برای تأمین نیاز خبری خود به منابع دیگر مراجعه میکنند.
تورنگ با اشاره به برخی پوششهای رسانهای نادرست در حوادث اخیر گفت: اینکه دوربین در برخی نقاط مستقر شود و تصویری القا شود که «هیچ خبری نیست»، در حالی که واقعیت چیز دیگری است، نهتنها کمکی به آرامش جامعه نمیکند بلکه اعتماد عمومی را از بین میبرد. حتی مواردی وجود داشته که افراد به استناد همین تصاویر، به خیابان آمده و ناخواسته درگیر اغتشاشات شدهاند.
وی تأکید کرد: رسانه ملی باید در همان ساعات ابتدایی، صریح و شفاف به مردم هشدار میداد، صف اعتراض را از اغتشاش جدا میکرد و از مردم میخواست در صورت عدم ضرورت از حضور در خیابانها خودداری کنند تا نیروهای انتظامی و امنیتی بتوانند وظیفه خود را انجام دهند.
این فعال رسانهای با مقایسه عملکرد رسانه ملی و برخی رسانههای دیگر گفت: امروز میبینیم برخی رسانهها، هدفمندتر و دقیقتر به موضوعات میپردازند و اطلاعرسانی مؤثرتری دارند؛ انتظاری که دقیقاً از رسانه ملی میرفت اما محقق نشد.
تورنگ با تأکید بر نقش راهبردی رسانه در امنیت ملی ادامه داد: مسئول رسانه باید در حکم یک مجتهد در امور اجتماعی، امنیتی و جامعهشناختی باشد؛ کسی که تشخیص دهد چه چیزی را، در چه زمانی و چگونه باید منتشر کند. رسانه نباید صرفاً یک گزارشگر منفعل باشد، بلکه یکی از ارکان اصلی امنیت جامعه است.
وی با بیان اینکه رسانه باید همعرض سایر ارکان امنیتی دیده شود و حتی در عملیاتهای میدانی نیز، حضور و طراحی رسانهای بخشی از موفقیت عملیات است، گفت: رسانه را نباید جدا از نظام امنیتی و اجتماعی کشور تلقی کرد.
این استاد دانشگاه در پایان خاطرنشان کرد: اگر مدیر رسانه، افکار عمومی را بشناسد و به اقتضائات جامعه آگاه باشد، میتواند حتی مسئولان دیگر را نیز نسبت به ضرورت انتشار برخی واقعیتها اقناع کند. تجربههای گذشته نشان داده است که مدیریت هوشمند رسانهای میتواند نقش تعیینکنندهای در عبور جامعه از بحرانها ایفا کند.