مصطفی فرجی، کارشناس و منتقد سینما در گفت و گو با خبرنگار فرهنگی شبکه اطلاع رسانی راه دانا با اشاره به فیلم سینمایی «کوچ» عنوان کرد: فیلم کوچ نخستین ساخته سینمایی محمد اسفندیاری است که با تهیهکنندگی مهدی مطهر و نویسندگی مشترک محمد اسفندیاری و مهدی مطهر ساخته شده است. این اثر، اقتباسی از کتاب «باران گرفته است» و فیلم کوتاه «۱۳ سالگی» به شمار میرود.
وی افزود: کوچ روایتی بیوگرافیک از زندگی شهید قاسم سلیمانی است که مقطع کودکی تا جوانی و ورود او به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در بر میگیرد. در داستان، «مشحسن» پدری عیالوار و روستایی برای تأمین معاش خانوادهاش از بانک وام میگیرد، اما وقوع سیل و برخی اتفاقات ناگوار، او را بدهکار میکند. در این میان، قاسمِ ۱۳ ساله برای جبران بدهی پدر، به همراه دوستانش راهی شهر میشود.
فرجی تصریح کرد: فیلم از دو بخش اصلی تشکیل شده است؛ بخش نخست، زندگی روستایی و دوران کودکی قاسم را به تصویر میکشد و بخش دوم به فضای شهر و وقایع انقلاب میپردازد. در ابتدای فیلم، مخاطب متوجه نمیشود که روایت، مربوط به زندگی سردار شهید قاسم سلیمانی است. هرچند ریتم آغازین اثر کند و حالوهوایی مستندگونه دارد، اما با ورود به بخش شهری، فیلم جان تازهای میگیرد و از یکنواختی خارج میشود؛ بهگونهای که در این بخش، یادآور فیلم «بچه مردم» است. البته اسفندیاری در اینباره توضیح داده که هر اثر سینمایی ممکن است شباهتهایی با آثار پیش از خود داشته باشد.
این منتقد سینما بیان کرد: «کوچ»؛ روایتی آرام و پنهان از تولد قهرمانی تا انقلاب در زندگی شهید قاسم سلیمانی فیلمبرداری کوچ در لوکیشنی ساختهشده در ساوجبلاغ انجام شده که بهمنظور بازسازی روستای قناتملک، زادگاه حاج قاسم سلیمانی، طراحی شده است. در مجموع، روند روایت بهگونهای پیش میرود که هویت اصلی کودک داستان تا پایان فیلم آشکار نمیشود و مخاطب تنها در انتها درمییابد که این شخصیت همان حاج قاسم است. این پنهانسازی هوشمندانه، یکی از امتیازهای مهم فیلم به شمار میآید.
وی در پایان گفت: کوچ از ظرفیت و پتانسیل نامزدی در بخشهای کارگردانی، طراحی صحنه (پیمان محمدی)، طراحی لباس و جلوههای ویژه برخوردار است. در این فیلم عمدتاً از بازیگران نابازیگر استفاده شده و بازیگرانی چون علیمحمد رادمنش، ندا حسینی، نادر فلاح، ابوالفضل نگینی، امیررضا سلیمانی، علی نفیسی، یدالله شادمانی، مسعود رحیمپور، ابوالفضل عباسی و حسین شریفی به ایفای نقش پرداختهاند.