قرآن به آرمان علمی و معرفتی دانشگاهیان تبدیل شود

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ رضا سلامت‌پناه شامگاه دوشنبه چهارم اسفند در دومین نشست از سلسله نشست‌های علمی و کاربردی قرآن و عترت با موضوع نقش مراکز آموزشی در دستیابی به علوم انسانی قرآن‌بنیان اظهار داشت: شکل‌گیری علوم انسانی قرآن‌بنیان نیازمند محیطی متناسب با کار علمی عمیق و تمدن‌ساز است و نباید این مسیر بلند را با رویکردهای سطحی و نمایشی تقلیل داد.

وی که در بخش بین‌الملل سی و سومین نمایشگاه بین المللی قرآن سخن می گفت، با اشاره به دیدار جامعه قرآنی با رهبر معظم انقلاب اسلامی در مهر ۱۳۸۸، خاطرنشان کرد: پس از تأکید معظم‌له بر ضرورت جست‌وجوی ریشه‌های علوم انسانی در قرآن کریم، در دبیرخانه شورای توسعه فرهنگ قرآنی مفهوم «علوم انسانی قرآن‌بنیان» مطرح و تثبیت شد؛ اصطلاحی که امروز به ادبیات رسمی این حوزه وارد شده و مبنای تأسیس برخی مراکز علمی قرار گرفته است.

سلامت‌پناه، «دانشگاه قرآن‌بنیان» را دانشگاهی در تراز تمدن اسلامی دانست و افزود: دانشگاه دارای دو رسالت بنیادین است؛ نخست تولید دانش و دوم تربیت نیروی متخصص. دانشگاه قرآن‌بنیان نیز باید در هر دو عرصه، مبتنی بر مرجعیت معرفتی قرآن کریم عمل کند.

وی افزود: تولید دانش قرآن‌بنیان به معنای شکل‌دهی نظریه‌ها و روش‌های علوم انسانی بر پایه مبانی معرفت‌شناختی و هستی‌شناختی اسلامی و در پرتو وحی، عقل، نقل، شهود و تجربه است. در این چارچوب، نظام‌سازی قرآنی در حوزه‌های اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی از مصادیق عینی این رویکرد به شمار می‌آید.

این کارشناس قرآنی ادامه داد: هر دانشی که در پرتو ولایت قرآنی و مرجعیت معرفتی قرآن تولید شود، در زمره علوم انسانی قرآن‌بنیان قرار می‌گیرد و این امر می‌تواند به عنوان یکی از شاخص‌های ارزیابی دانشگاه‌های علوم انسانی مدنظر قرار گیرد.

قرآن به آرمان علمی و معرفتی دانشگاهیان تبدیل شود

سلامت‌پناه، برنامه آموزشی را مهم‌ترین رکن تربیت نیروی متخصص در دانشگاه قرآن‌بنیان دانست و تأکید کرد: برنامه درسی باید منطبق با دلالت‌های قرآنی طراحی شود و انس نظام‌مند دانشجویان با قرآن، آشنایی با شیوه‌های تدبر و روش‌های کشف معارف قرآنی در آن پیش‌بینی شود.

وی با اشاره به برخی تجارب برنامه‌ریزی آموزشی در سال‌های گذشته، خاطرنشان کرد: تدوین برنامه‌های درسی مبتنی بر قرآن می‌تواند افق تازه‌ای در سپهر آموزش عالی کشور بگشاید، مشروط بر آنکه با پیگیری علمی و مدیریتی مستمر همراه باشد.

ضرورت احیای مرجعیت معرفتی قرآن در علوم انسانی

سلامت‌پناه همچنین احیای مرجعیت معرفتی قرآن را پیش‌شرط تحول در علوم انسانی دانست و گفت: نخستین گام در این مسیر، فرهنگ‌سازی قرآنی در دانشگاه‌هاست؛ به نحوی که قرآن به آرمان علمی و معرفتی دانشگاهیان تبدیل شود. تغییر نگرش شناختی و دانشی نسبت به قرآن، افزایش انس دانشجویان با کلام وحی و رفع موانع ارتباط عمیق با قرآن از جمله الزامات تحقق این هدف است.

سرپرست دبیرخانه شورای توسعه فرهنگ قرآنی با انتقاد از غلبه برخی فعالیت‌های صوری در حوزه علوم انسانی قرآن‌بنیان، تصریح کرد: این عرصه نیازمند تبیین دقیق روش‌شناسی استنباط گزاره‌های دانشی از قرآن و نیز طراحی سازوکارهای سنجش اعتبار یافته‌هاست. تولید نظریه، تعمیق مباحث فلسفه علوم انسانی بر اساس قرآن کریم و تبیین مبانی معرفت‌شناسی، هستی‌شناسی، غایت‌شناسی و انسان‌شناسی قرآنی از جمله ضرورت‌هایی است که باید با کار عالمانه و مستمر دنبال شود.

سلامت‌پناه تأکید کرد: دستیابی به علوم انسانی قرآن‌بنیان، یک طرح تمدنی و بلندمدت است که تنها با ارتقای فهم مدیریتی، انسجام رویکردهای علمی و بازگشت به مرجعیت معرفتی قرآن کریم در دانشگاه‌ها محقق خواهد شد.

سی وسومین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم با شعار «ایران در پناه قرآن» تا ۱۵ اسفند از ساعت ۱۶ تا ۲۳ در مصلای امام خمینی(ره) تهران میزبان علاقه‌مندان به قرآن است.

سرپرست دبیرخانه شورای توسعه فرهنگ قرآنی معتقد است که احیای مرجعیت معرفتی قرآن، پیش‌شرط تحول در علوم انسانی است و نخستین گام در این مسیر، فرهنگ‌سازی قرآنی در دانشگاه‌هاست؛ به نحوی که قرآن به آرمان علمی و معرفتی دانشگاهیان تبدیل شود.