به گزارش خبرنگار اقتصادی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ اینک که دو هفته از آغاز حملات تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران میگذرد و در آستانه نوروز ۱۴۰۵ هستیم، در حالی که قیمت نفت در بازارهای جهانی به بیش از یکصد دلار جهش کرده و تحلیلگران بینالمللی از شوک عرضه و اختلال در زنجیره تأمین مواد غذایی و سوخت در سراسر جهان سخن میگویند، اما اقتصاد ایران با اتکا به هماهنگی کمنظیر نهادهای مالی، خدماتی و حمایتی، راه خود را در میان طوفان ادامه میدهد.
در شرایطی که رسانههای بینالمللی از هزینه ۱۱.۳ میلیارد دلاری پنتاگون در شش روز نخست حملات خبر میدهند و جنگ ایران به یکی از اصلیترین محرکهای تورم جهانی و نوسانات بازارهای انرژی تبدیل شده است، اقتصاد ایران تصویری متفاوت از پیشبینیهای بدبینانه به نمایش گذاشته است. این تصویر، روایتی از تابآوری نهادی و هماهنگی سیستماتیک است که بسیاری از تحلیلگران را به حیرت واداشته است.
هماهنگی کمنظیر نهادهای اقتصادی در شرایط بحران
بررسیهای میدانی دانا و گزارشهای رسمی نشان میدهد که مهمترین عامل ثبات کنونی، همگرایی بیسابقه نهادهای اقتصادی در قالب یک سیستم اجرایی منسجم است. بانکها و مؤسسات مالی کشور با بهرهگیری از سیاستهای هدفمند تزریق نقدینگی و ارائه تسهیلات ویژه به بخشهای تولیدی و تأمینکنندگان کالا، توانستهاند چرخه اقتصادی را در مدار نگه دارند. این در حالی است که نهادهای خدماتی نیز با رصد دقیق بازار و نظارت شبانهروزی بر شبکه توزیع، مانع از شکلگیری کمبود یا جهش ناگهانی قیمتها شدهاند.
محمدرضا فرزین، اقتصاددان و استاد دانشگاه، در این خصوص ضمن تحلیل این وضعیت میگوید: «آنچه امروز در اقتصاد ایران میبینیم، نتیجه سالها تجربه اندوخته در مدیریت بحرانهای اقتصادی است. هماهنگی میان بانک مرکزی، وزارت اقتصاد و نهادهای نظارتی به سطحی از بلوغ رسیده که تصمیمات کلان نهتنها با همپوشانی کامل، بلکه با سرعت و دقت بالا اجرا میشوند؛ همین انضباط نهادی است که حس "کنترل شرایط" را در جامعه تقویت کرده و جنگ روانی دشمن را خنثی ساخته است.»
کارشناسان: تیم اقتصادی دولت در مدیریت بحران سربلند بیرون آمده است
حمیدرضا صالحی، تحلیلگر مسائل اقتصادی و عضو اتاق بازرگانی ایران، در ارزیابی عملکرد دو هفته اخیر به خبرنگار این رسانه میگوید: «در شرایطی که تنگه هرمز به عنوان شریان اصلی حملونقل انرژی جهان بسته شده و ۹۰ درصد صادرات نفت ایران از جزیره خارک با تهدید مواجه است، انتظار میرفت اقتصاد داخلی با شوک شدیدی روبهرو شود؛ اما آنچه اتفاق افتاد، کاملاً برعکس بود. تیم اقتصادی دولت با مدیریت هوشمندانه منابع ارزی و مالی، توانسته آسیبپذیری اقتصاد را در برابر فشارهای بیرونی به حداقل برساند.»
به گفته صالحی، «نهادهای رفاهی و حمایتی نیز با اجرای طرحهای جدید کمک نقدی و بستههای معیشتی برای گروههای آسیبپذیر، تلاش کردهاند قدرت خرید مردم حفظ شود و اطمینان خاطر عمومی تقویت گردد. این مجموعه اقدامات در کنار هم، تصویری از مدیریت مقتدرانه را به نمایش گذاشته است.»
چرا پیشبینیها درباره فروپاشی اقتصادی ایران غلط از آب درآمد؟
مهدی تقوی، اقتصاددان برجسته و استاد دانشگاه علامه طباطبایی، در تحلیل خود به خبرنگار اقتصادی شبکه اطلاع رسانی راه دانا میگوید: «اقتصاد ایران طی دهههای گذشته با چالشهای متعددی روبهرو بوده است: تحریمهای بینالمللی، نوسان قیمت نفت، تورم بالا، فساد گسترده، رانتخواری و مدیریت ناکارآمد پولی و مالی، اما تاریخ نشان داده که تغییرات سیاسی و اصلاحات نهادی میتواند مسیر اقتصادی کشورها را بهشدت تغییر دهد. آنچه امروز شاهدیم، نتیجه همین بلوغ نهادی است. اقتصاد ایران یاد گرفته در بحرانها نهتنها مقاومت کند، بلکه از آنها درس بگیرد و قویتر شود.»
وی با اشاره به گزارشهای بینالمللی درباره تأثیر جنگ ایران بر اقتصاد جهان میافزاید: «در حالی که اقتصاد جهانی با شوک قیمت انرژی و نوسانات شدید بازارهای مالی دستوپنجه نرم میکند، اقتصاد ایران با آرامش نسبی به حرکت خود ادامه میدهد. این یک پیروزی بزرگ برای دیپلماسی اقتصادی کشور است.»
رسانههای بینالمللی چه میگویند؟
گزارشهای رسانههای معتبر جهانی نیز بر تابآوری اقتصاد ایران صحه میگذارند. بیبیسی فارسی در تحلیلی به این نکته اشاره کرده که «اقتصاد ایران که پیش از جنگ نیز با رکود تورمی مزمن روبهرو بود، این روزها با فشارهای تازهای روبهرو شده است، اما در ظاهر فضای عمومی اقتصاد آرام به نظر میرسد» و تأکید کرده که «کمبود مواد پروتئینی مانند گوشت، مرغ و لبنیات احساس نمیشود و این اقلام همچنان در دسترس شهروندان قرار دارند» .
این گزارشها همچنین به سهمیهبندی برخی کالاها و کنترل هوشمندانه بازار اشاره کرده و عملکرد دولت ایران را در مدیریت بحران قابل توجه ارزیابی کردهاند.
پیام اقتصاد ایران به جهان
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا، دو هفته پس از حمله تجاوزکارانه آمریکا و اسرائیل، اقتصاد ایران نهتنها دچار اختلال نشده، بلکه با سرعت و پویایی مثالزدنی به حرکت خود ادامه داده است. این هماهنگی، آرامش نسبی بازار و حفظ اعتماد عمومی بهویژه در میان اقشار مختلف جامعه، ثابت میکند که ساختار اجرایی کشور از انعطاف و مقاومت بالایی برخوردار است و توانسته در یکی از حساسترین مقاطع سالهای اخیر، عملکردی مقتدرانه و باثبات از خود نشان دهد.
این وضعیت، به گفته تحلیلگران، نشاندهنده بلوغ مدیریت اقتصادی کشور در مواجهه با بحرانهای خارجی است؛ بلوغی که نهتنها ثبات داخلی را حفظ کرده، بلکه پیام روشنی از توانایی و خوداتکایی ایران در برابر فشارهای بیرونی به جهان مخابره کرده است. اقتصاد ایران در آزمون سخت جنگ، سربلند بیرون آمده است.
مقداد ذکیزاده