به گزارش خبرنگار سیاسی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ بیش از سی روز از آغاز نبردی میگذرد که بسیاری از تحلیلگران آن را نقطه عطفی در تغییر هندسه قدرت در منطقه و حتی فراتر از آن میدانند؛ نبردی که برخلاف محاسبات اولیه طراحانش، نهتنها به یک پیروزی برقآسا ختم نشد، بلکه به صحنهای از فرسایش توان، آشکار شدن ضعفها و فرو ریختن هیمنهای بدل شد که سالها با تبلیغات سنگین ساخته شده بود.
در هفتههای اخیر، واقعیت میدان بیش از هر زمان دیگری خود را تحمیل کرده است. آنچه زمانی بهعنوان «برتری مطلق هوایی» معرفی میشد، امروز با چالشهای جدی مواجه شده و آسمان منطقه دیگر جولانگاه بیهزینه برای طرف مقابل نیست. تغییر این معادله، صرفاً یک موفقیت تاکتیکی نیست، بلکه نشانهای از یک جابهجایی راهبردی در موازنه قدرت است؛ جابهجاییای که آثار آن در روزهای آینده بیشتر نمایان خواهد شد.
در چنین شرایطی، تلاش برای وارونهنمایی واقعیت و ساختن «روایت پیروزی از دل ناکامی» کاملاً قابل پیشبینی است. تجربه نشان داده که در منظومه سیاست خارجی غرب، مدیریت ادراکات عمومی به اندازه واقعیتهای میدانی اهمیت دارد؛ اما آنچه امروز اهمیت بیشتری پیدا کرده، بازتاب برخی از همین روایتها در داخل کشور است؛ صداهایی که یا از درک عمق تحولات میدانی فاصله دارند یا ناخواسته در پازل رسانهای طرف مقابل نقشآفرینی میکنند.
در این میان، طرح پیشنهادهایی مبنی بر اعلام پیروزی و حرکت سریع بهسمت توافق سیاسی، بار دیگر به بحث روز تبدیل شده است. این نسخهها اگرچه در ظاهر با ادبیاتی عقلانی و هزینهمحور ارائه میشوند، اما در واقع تکرار مسیرهایی هستند که پیشتر آزموده شده و کارنامه روشنی از خود بهجا نگذاشتهاند.
افکار عمومی ایران، دیگر با این گزارهها بیگانه نیست. تجربه توافقاتی که با وعده گشایش آغاز شد اما با بدعهدی و فشار بیشتر پایان یافت، سطح اعتماد جامعه را نسبت به چنین مسیرهایی بهشدت کاهش داده است. امروز مطالبه اصلی مردم، نه «توافق به هر قیمت»، بلکه «حفظ اقتدار و تأمین امنیت پایدار» است؛ هدفی که بیش از هر چیز در میدان و بر پایه قدرت واقعی شکل میگیرد، نه بر روی کاغذ.
از سوی دیگر، طرح اینگونه مباحث در شرایطی که کشور نیازمند بالاترین سطح انسجام است، میتواند به ایجاد شکاف در جبهه داخلی منجر شود. طرف مقابل که در تحقق اهداف خود در میدان با بنبست مواجه شده، طبیعی است که تمرکز خود را بر بهرهبرداری از اختلافات داخلی قرار دهد. در چنین فضایی، هر پیام ناهماهنگ، میتواند بهعنوان یک «سیگنال» در محاسبات دشمن مورد استفاده قرار گیرد.
ویژگی تعیینکننده نبرد جاری این است که نتیجه نهایی آن در میدان رقم خواهد خورد. تحولات هفتههای اخیر نشان داده که دست برتر بهتدریج در حال تثبیت است و هرگونه شتابزدگی برای ورود به مسیرهای سیاسی، پیش از تکمیل این روند، میتواند به از دست رفتن مزیتهای بهدستآمده منجر شود. تجربههای تاریخی نیز مؤید همین واقعیت است که توقف در نقطهای ناپایدار، اغلب به بازتولید تهدیدها در آینده انجامیده است.
در لایهای عمیقتر، آنچه امروز در حال رخ دادن است، بازتولید یک الگوی آشناست؛ ترکیب فشار بیرونی با تردیدافکنی درونی. پرسشهایی از جنس «ادامه مسیر تا کجا؟» یا «هزینهها چه میزان است؟» زمانی میتواند به یک جریان اثرگذار تبدیل شود که از تریبونهای داخلی تقویت شود.
در مقابل، آنچه در هفتههای اخیر بهوضوح قابل مشاهده است، شکلگیری نوعی همگرایی در بخش قابل توجهی از جامعه و نخبگان در حمایت از رویکرد مبتنی بر اقتدار است. این سرمایه اجتماعی، یکی از مهمترین پشتوانههای کشور در عبور از شرایط فعلی بهشمار میرود و حفظ آن، ضرورتی انکارناپذیر است.
واقعیت این است که مسیر پیشرو، مسیری کوتاه و کمهزینه نخواهد بود؛ اما تجربه نشان داده هرجا تصمیمگیریها بر پایه واقعیتهای میدانی، با حفظ انسجام داخلی و پرهیز از خطاهای محاسباتی صورت گرفته، نتایج بهمراتب پایدارتر بوده است و در مقابل، بازگشت به نسخههای تکراری، تنها میتواند هزینههای جدیدی را به کشور تحمیل کند.
در این مقطع حساس، اولویت اصلی باید تثبیت برتری در میدان و تبدیل آن به یک دستاورد راهبردی پایدار باشد. پس از آن، مسیرهای سیاسی و دیپلماتیک نیز میتوانند با دست برتر و از موضع قدرت دنبال شوند؛ مسیری که نهتنها منافع ملی را تأمین میکند، بلکه میتواند جایگاه کشور را در معادلات آینده منطقهای و جهانی ارتقا دهد.
و در نهایت، اکنون زمان حاشیهسازی و چندصدایی نیست؛ زمان تمرکز بر هدف مشترک و تقویت انسجام ملی است. عبور موفق از این مقطع، نیازمند واقعبینی، وحدت و اعتماد به ظرفیتهای داخلی است. اگر این مؤلفهها در کنار یکدیگر حفظ شوند، آنچه در پایان این مسیر رقم خواهد خورد، صرفاً یک پیروزی میدانی نخواهد بود، بلکه تثبیت یک موقعیت جدید برای ایران در نظم در حال شکلگیری جهان خواهد بود.