به گزارش خبرنگار شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ جهان دیشب تا پاسی از بامداد امروز (یک شنبه ۲۳ فروردین ۱۴۰۵) ، چشم به پایتخت پاکستان دوخته بود؛ جایی که ایران و آمریکا پای میز مذاکره نشستند. تهران با وجود سابقه سیاه بدعهدیهای آمریکا و خروج یکجانبه از برجام، این بار نه از سر نیاز که از موضع قدرت وارد گفتوگو شد.
نکته قابل توجه آنکه این مذاکرات برخلاف دورهای پیشین که غالباً غیرمستقیم و با میانجیگری کشورهای عمان و قطر انجام میشد، به صورت «مستقیم» میان هیئتهای ایرانی و آمریکایی برگزار گردید.
این دور از مذاکرات اگرچه نتیجه رسمی اعلامشدهای نداشت، اما به گفتوگوهای فنی و کارشناسی انجامید و تا ساعات پایانی شب ادامه یافت.
مطابق اخبار موثق منتشرشده از روند مذاکرات، در دور قبلی به دلیل زیادهخواهیهای غیرمنطقی هیئت آمریکایی، بر سر نگارش متن توافق به تفاهم نرسیده بودند. برگزاری دور جدید نیز عمدتاً برای رفع همین اختلافات صورت گرفت.
منابع آگاه از تلاش واشنگتن برای اعمال محدودیتهایی فراتر از قواعد بینالمللی در آبراه استراتژیک تنگه هرمز خبر میدهند؛ محدودیتهایی که ناقض حاکمیت ملی و حقوق مسلم ایران است.
در مقابل، هیئت ایرانی با صلابت کامل اعلام کرد که هیچگونه امتیازی خارج از چارچوب حقوق بینالملل و منافع ملی داده نخواهد شد.
این ایستادگی در حالی صورت میگیرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، ساعاتی پیش از آغاز مذاکرات در اظهاراتی مداخلهجویانه مدعی شده بود: «تنگه هرمز بهزودی و حتی بدون همکاری ایران باز خواهد شد و اجازه دریافت عوارض از کشتیها داده نمیشود.» تهران این سخنان را دخالت آشکار در حاکمیت ملی و نقض آشکار حقوق بینالملل ارزیابی کرده و بر موضع اصولی خود پافشاری میکند.
تهدید به ترور مذاکرهکنندگان ایرانی در رسانههای آمریکایی
در فضای پیش از مذاکرات، ترامپ در گفتوگو با روزنامه نیویورک پست تهدید کرده بود که در صورت عدم حصول توافق، نیروهای مسلح آمریکا عملیات نظامی «شدیدتری» را علیه ایران آغاز خواهند کرد. همچنین «ونس»، معاون ترامپ، با لحنی تهدیدآمیز هشدار داده بود که طرف ایرانی «قصد فریب آمریکا را نداشته باشد».
اما فراتر از این تهدیدهای لفظی، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در شبکه اجتماعی ایکس فاش کرد که برخی رسانههای تندروی آمریکایی بهصراحت مذاکرهکنندگان ایرانی را تهدید به ترور کردهاند.
بقائی نوشت: «در حالی که مقامات آمریکایی ایران را به فقدان "حسن نیت" و "اخاذی" متهم میکنند، برخی جریانها در عرصه سیاستگذاری و رسانهای آمریکا آشکارا توصیه میکنند که در صورت شکست مذاکرات، مذاکرهکنندگان ایرانی ترور شوند.»
وی افزود: «این ترغیب علنی به تروریسم دولتی باید توسط همگان محکوم شود.»
پیام قاطع قالیباف و پزشکیان؛ هیئت ایرانی با عزم راسخ وارد شده است
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و سرپرست هیئت ایرانی، در بدو ورود به اسلامآباد صراحتاً اعلام کرد: «ما با آمریکا با حسن نیت وارد مذاکره شدهایم، اما به آنها اعتماد نداریم.» این پیام روشن نشاندهنده رویکرد تهران در قبال یک طرف غیرقابل اعتماد است.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «هیئت ایرانی عالیرتبهای که در پاکستان حاضر شده، با تمام وجود حافظ منافع ایران است و در همین راستا شجاعانه مذاکره خواهد کرد.»
پزشکیان تأکید کرد: «در هر صورت، خدمت ما به مردم لحظهای متوقف نمیشود و هر نتیجهای از مذاکرات حاصل شود، دولت پای کار مردم است.»
همچنین محمد گلزاری، دبیر شورای اطلاعرسانی دولت و از فعالان رسانهای حاضر در تیم مذاکرهکننده، با اشاره به ترکیب منحصربهفرد هیئت ایرانی (شامل مقامات ارشد دولت، مجلس و دفاعی) گفت: «این ترکیب، همگرایی و یکصدایی حاکمیتی را به نمایش میگذارد و مورد توجه کارشناسان و رسانههای خارجی نیز قرار گرفته است.»
وی افزود: «همانطور که رئیسجمهور تأکید کرد، همه باید پشتیبان جدی حافظان منافع ملی باشیم.»
پاکستان میزبان؛ ادامه مذاکرات امروز (یکشنبه)
پاکستان به عنوان کشوری که با هر دو طرف مناسبات خوبی دارد، میزبانی این گفتوگوهای حساس را بر عهده گرفته است. شاهباز شریف نخستوزیر پاکستان به طور جداگانه با هیئتهای ایرانی و آمریکایی دیدار کرد و ضمن آرزوی موفقیت برای مذاکرات، تعهد اسلامآباد برای ادامه نقش میانجیگری خود را اعلام نمود.
و حال با پیشنهاد پاکستان به عنوان میزبان و پذیرش دو طرف، دور دیگری از مذاکرات امروز (یکشنبه) برگزار خواهد شد.
هیئت ایرانی همچنان بر خواستههای خود ایستاده و تأکید کرده است که هیچ تعجیلی در کار نیست. تهران با حفظ عزت ملی و تمامیتخواهی از منافع راهبردی خود، آماده ادامه گفتوگوهاست اما امتیازدهی خارج از چارچوب حقوقی و منافع ملی را برنمیتابد و در این میان آنچه قطعی به نظر میرسد، پافشاری ایران بر خطوط قرمز خود در برابر هرگونه زیادهخواهی آمریکایی است.
مصطفی قهرمانی