به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ در پی درگیریهای ۴۰روزه میان ایران و ایالات متحده، تنگه هرمز که یکی از کلیدیترین گذرگاههای کشتیرانی جهانی است، تبدیل به یکی از بحرانیترین نقاط جغرافیایی دنیا شده است. در این میان، ایران با استفاده از این گذرگاه بهعنوان اهرم فشار در برابر فشارهای نظامی و اقتصادی آمریکا، نقش حیاتی خود را در معادلات جهانی نشان داده است. بسته شدن این تنگه، که بخش قابلتوجهی از صادرات نفت جهان از آن عبور میکند، تأثیرات گستردهای بر بازار انرژی جهانی و همچنین معادلات سیاسی و اقتصادی داشته است.
با این حال، تحلیلگران فرانسوی و کارشناسان بینالمللی بهویژه در رسانههای فرانسه، ضمن پذیرش اهمیت ژئوپولیتیکی تنگه هرمز، موضع ایران را در مواجهه با تحریمها و تهدیدات نظامی ایالات متحده، از جنبههای مختلفی مورد حمایت قرار دادهاند. خبرگزاری فرانس پرس (AFP) و رادیو فرانس اینترناسیونال (RFI) در گزارشهای اخیر خود ضمن اشاره به تهدیدات اقتصادی و امنیتی ناشی از تحریمهای آمریکا، بر حق ایران در حفظ امنیت و منافع ملی خود تأکید کردهاند. این رسانهها بهویژه بر حق ایران در استفاده از ابزار های راهبردی خود برای مقابله با فشارهای خارجی اشاره کرده و بسته شدن تنگه هرمز را بهعنوان یک واکنش مشروع به سیاستهای تهاجمی آمریکا و تحریمهای یکجانبه مورد ارزیابی قرار دادهاند.
برنار کوشیر، کارشناس مسائل خاورمیانه در دانشگاه سوربن، در مصاحبهای با شبکه فرانس 24 گفته است: "ایران بهعنوان یک قدرت منطقهای، باید از تمامی ابزارهای خود برای دفاع از منافع اقتصادی و امنیتیاش بهره برد. بسته شدن تنگه هرمز، اقدامی استراتژیک برای نشان دادن قدرت در برابر تهدیدات خارجی و عدم امکان انزوای اقتصادی ایران از سوی کشورهای غربی."
در همین راستا، تحلیلگران فرانسوی با اشاره به موقعیت حساس تنگه هرمز، بر لزوم درک منافع ایران در حفظ این گذرگاه حیاتی تأکید دارند. بسیاری از کارشناسان معتقدند که «مداخلهگریهای غیرمستقیم» از سوی قدرتهای خارجی، بهویژه در زمینه تأمین امنیت کشتیرانی، میتواند به تنشها دامن زده و وضعیت را پیچیدهتر کند. بهعنوان مثال، روزنامه لوموند در گزارشی در ماه گذشته اشاره کرده است که هرگونه حضور نظامی در تنگه هرمز، حتی بهعنوان مأموریتی دفاعی، ممکن است از سوی ایران بهعنوان تهدیدی برای حاکمیت ملی تلقی شود. این روزنامه نوشت: "حضور نیروهای خارجی در تنگه هرمز، بهویژه اگر بدون هماهنگی با ایران صورت گیرد، میتواند آتش تنشها را شعلهور کرده و بر پیچیدگی بحران بیافزاید."
ابتکار دیپلماتیک اروپا که بهویژه توسط فرانسه و بریتانیا پیگیری میشود، در عین حال که هدف آن تضمین امنیت کشتیرانی و بازگشت ثبات به منطقه است، با چالشهایی روبهرو خواهد بود. امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، در سخنانی که اخیراً در جلسه شورای امنیت سازمان ملل مطرح کرد، بر اهمیت «گفتوگوهای دیپلماتیک» بهعنوان تنها راهحل بحران تنگه هرمز تأکید نمود. مکرون همچنین از تلاشهای فرانسه برای ایجاد یک «راهکار چندجانبه و هماهنگ» برای حل بحران حمایت کرده و بر لزوم همکاری با ایران برای جلوگیری از درگیری بیشتر در منطقه تأکید کرد.
بهنظر میرسد که تحلیلهای رسانههای فرانسوی و کارشناسان این کشور، همزمان با تلاشهای دیپلماتیک برای مدیریت بحران، بر جنبههای مثبت از رویکرد ایران در دفاع از منافع خود در برابر فشارهای جهانی تأکید دارند. بسیاری از این تحلیلها، بسته شدن تنگه هرمز را بهعنوان یک ابزار راهبردی مشروع از سوی ایران میبینند که در راستای حفظ منافع اقتصادی و امنیت ملی کشور انجام شده است.
در مجموع، بحران تنگه هرمز که در پی درگیریهای ۴۰روزه میان ایران و آمریکا به شدت تشدید شده است، بار دیگر نشاندهنده اهمیت این گذرگاه استراتژیک و پیچیدگیهای آن در سطح جهانی است. تحلیلهای کارشناسان فرانسوی و رسانههای این کشور، که بر اهمیت تعاملات دیپلماتیک و احترام به حقوق ایران تأکید دارند، بهویژه در شرایطی که بحران در حال گسترش است، میتواند بهعنوان راهحلی برای جلوگیری از تشدید تنشها در این منطقه حائز اهمیت باشد.
امیرحسین مقیمی پژوهشگر مسائل حقوقی فرانسه