واشنگتن در بن‌بست استراتژیک/از فرمول سه‌گانه ایران تا طرح مجلس برای تنگه هرمز

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛بیست و یکمین روز تداوم آتش‌بس میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا در حالی سپری میشود که تهران با هدایت یک ابتکار دیپلماتیک فعال، هر گونه تلاش برای وادار شدن به مذاکره از موضع ضعف را مردود اعلام کرده و در عوض، با ارسال «پیامهای کتبی» از طریق میانجی پاکستانی، خطوط قرمز راهبردی خود را به واشنگتن ابلاغ کرده است. 

به تأکید منابع آگاه، این پیام ها که در جریان سفرهای منطقه ای عباس عراقچی به اسلام آباد، مسقط و مسکو منتقل شده، بخشی از فرآیند مذاکره رسمی محسوب نمیشود، بلکه صرفاً با هدف شفاف سازی مواضع و جلوگیری از هرگونه محاسبه اشتباه از سوی طرف مقابل صورت گرفته است. 

وزیر امور خارجه ایران نیز در سنپترزبورگ با اشاره به شکست دور قبلی مذاکرات به دلیل «خواسته های بیش از اندازه آمریکا»، این بار بر معماری یک چارچوب عملیاتی برای پایان دائمی جنگ تأکید کرده است، آن هم بدون آنکه ذره ای از اصول و منافع ملی عقب نشینی کند.

فرمول سه گانه

خبرنگار المیادین در تهران گزارش داده است که در محافل سیاسی ایران از «فرمولی جدید» سخن به میان آمده است. این فرمول که از سوی ایران به میانجی ها ابلاغ شده، نه یک پیشنهاد مذاکراتی، بلکه چارچوب شرایط ایران برای هر گونه گفت وگوی احتمالی در آینده است:

گام نخست: توقف کامل و دائمی درگیری ها در تمامی جبهه ها با تأکید ویژه بر لبنان و اخذ تضمین های محکم برای عدم حمله مجدد آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران.

گام دوم: تعیین سازوکار مدیریت تنگه هرمز پس از پایان درگیریها.

گام سوم: پرداختن به پرونده هستهای ایران؛ آن هم تنها در صورت حصول توافق در دو گام نخست.

ایران بر امتناع خود از بحث درباره موضوع هسته ای پیش از تحقق دو شرط نخست، بر اساس قانون اقدام راهبردی مجلس، اصرار دارد.

قالیباف: کارتهای آمریکا تمام شده، ایران کارتهای زیادی دارد

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در صفحه شخصی خود در شبکه اجتماعی ایکس با انتشار معادله ای از کارت های بازی اقتصادی ایران و آمریکا، اعلام کرد که برخلاف ادعای دونالد ترامپ، واشنگتن کارت هایش تمام شده و ایران همچنان کارت های بیشماری برای بازی کردن دارد.

رئیس مجلس کارت های طرف عرضه (ایران) را شامل تنگه هرمز (تا حدودی بازی شده)، تنگه بابالمندب (هنوز بازی نشده) و خطوط لوله نفت (هنوز بازی نشده) برشمرد. در مقابل، کارتهای طرف تقاضا (آمریکا) را تزریق ذخایر استراتژیک نفت (بازی کردهاند)، مدیریت مصرف (تا حدودی بازی کردهاند) و انتظار منفعلانه برای افزایش قیمتها عنوان کرد.

نهایی شدن طرح راهبردی مجلس برای تنگه هرمز

ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، از نهایی شدن طرح «اقدام راهبردی برای تأمین امنیت و پیشرفت تنگه هرمز و خلیج فارس» خبر داد. این طرح ۱۱ ماده ای شامل محدودسازی عبور شناورهای متخاصم، ممنوعیت کامل عبور شناورهای وابسته به رژیم صهیونیستی، تعیین ریال به عنوان مبنای تسویه مالی در تنگه هرمز و تعیین ستاد کل نیروهای مسلح به عنوان مرجع اصلی تصمیم گیری است.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در واکنش به مواضع ایران مدعی شد: «ایران میخواهد شرایط استفاده از تنگه هرمز را تعیین کند و از کشتی ها پول بگیرد.» 

او افزود: «باز بودن تنگه هرمز به معنای هماهنگی با ایران است و اگر چنین نباشد تهدید به انفجار وجود دارد.»

فردریش مرتس، صدراعظم آلمان، بدون محکومیت تجاوز آمریکا علیه ایران، گفت: «رهبری ایران در حال تحقیر کردن ایالات متحده است و ایران فراتر از انتظار ظاهر شد.» 

همچنین وزیر خارجه آلمان از سازمان ملل خواست تا نقش فعال تری در حل مناقشه ایفا کند.

امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه نیز اعلام کرد: «تمامی تلاش خود را برای بازگشت حمل ونقل در تنگه هرمز به حالت عادی انجام می دهیم.»

همچنین واسیلی نبنزیا، سفیر روسیه در سازمان ملل، در نشست شورای امنیت با بیان اینکه کشورهای غربی ریاکاری میکنند، تصریح کرد: «تلاشی برای نسبت دادن مسئولیت کامل وضعیت تنگه هرمز به ایران وجود دارد، گویی این ایران است که حمله کرده و عمداً مانع تردد میشود.»

نماینده چین در سازمان ملل نیز تأکید کرد: «دلیل بستن تنگه هرمز، عملیات نظامی غیرقانونی واشنگتن و تلآویو است. راه حل، دستیابی به آتشبس جامع و پایدار در اسرع وقت است.»

آمریکا مانند دزدان دریایی عمل میکند

امیرسعید ایروانی، سفیر و نماینده دائم ایران در سازمان ملل، در نشست شورای امنیت با محکومیت اقدامات آمریکا، اعلام کرد: «ایالات متحده با اعمال محاصره غیرقانونی، کشتیها و خدمه ایرانی را توقیف میکند. ما خواستار آزادی فوری و بدون قید و شرط آنها هستیم.»

سفیر ایران افزود: «ثبات پایدار در خلیج فارس تنها از طریق توقف کامل تجاوز علیه ایران، همراه با تضمینهای معتبر عدم تکرار و احترام کامل به حقوق حاکمیتی ایران قابل دستیابی است. تهران برای مقابله با حمله دوباره آمریکا و رژیم صهیونیستی به تضمین نیاز دارد.»

ایران در موضع اعلام شرایط، نه مذاکره جویی

آنچه از مجموع تحولات برمی آید، ایران با اهرم هایی مانند تنگه هرمز، بابالمندب و بازار انرژی، دستور کار را در اختیار گرفته است. برخلاف فضاسازی رسانه ای غرب، تهران به دنبال مذاکره از موضع ضعف نیست، بلکه با اعلام خطوط قرمز و ارسال پیام های کتبی از طریق میانجی ها، شرایط خود را تعیین کرده است.

در مقابل، ایالات متحده که عادت به تعیین قواعد بازی دارد، این بار در موضعی انفعالی قرار گرفته و نشانه هایی از تغییر در الگوی تصمیم گیری و حتی واگذاری پرونده به بازیگران غیررسمی در آن دیده میشود.

تداوم آتش بس به متغیری شکننده تبدیل شده که بقای آن به میزان پایبندی آمریکا به خطوط قرمز ایران بستگی دارد. آینده این وضعیت نه به «آغاز مذاکره» که به «پذیرش یا عدم پذیرش شرایط تهران توسط واشنگتن» گره خورده است.

بیست و یکمین روز تداوم آتش‌بس ایران و آمریکا در حالی آغاز شده است که تهران با ابتکاری دیپلماتیک و از موضع قدرت، معماری جدیدی از مناسبات را به واشنگتن دیکته کرده است.