به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ تدلیو، نماینده دموکرات کنگره، هشدار میدهد: «آمریکاییها زیر فشار خرد میشوند، در حالی که ترامپ و دوستان میلیاردرش پیوسته ثروتمندتر میشوند.» در پاکستان، قیمت بنزین ظرف یک هفته ۶.۵۱ روپیه افزایش یافته و حملونقل عمومی و مدارس را مختل کرده است . در این گزارش، تحلیلهای کارشناسان و دادههای نهادهای انرژی نشان میدهد که تشدید محاصره و بسته شدن تنگه هرمز، قیمت بنزین را برای ماههای آینده در سطوح بالا تثبیت خواهد کرد.
از وعده «قیمتهایی که مثل سنگ سقوط میکنند» تا واقعیت ۶ دلاری
دو ماه از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران میگذرد. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، که در روزهای نخست جنگ به ملت خود وعده داده بود که قیمت انرژی «مثل سنگ سقوط خواهد کرد»، حالا با واقعیتی تلخ مواجه شده است.
بر اساس دادههای AAA (انجمن خودرویی آمریکا) که در ۳۰ آوریل منتشر شد، قیمت متوسط یک گالن (۳.۸ لیتر) بنزین در آمریکا به ۴.۳۹ دلار رسیده که نسبت به کمتر از ۳ دلار در آستانه جنگ، جهشی حدود ۴۶ درصدی را نشان میدهد . اما نقطه کانونی بحران، کالیفرنیاست.
به گزارش پایگاه تخصصی OilPrice و Bloomberg، کالیفرنیا به عنوان تنها ایالتی که میانگین قیمت آن تاکنون از مرز ۶ دلار عبور کرده، اکنون با قیمت ۶.۰۱ دلار در هر گالن در صدر جدول گرانترین بنزین آمریکا قرار دارد . پس از آن، هاوایی با ۵.۶۴ دلار و واشنگتن با ۵.۵۷ دلار در رتبههای بعدی جای گرفتهاند .
اما فاجعهبارتر از بنزین، قیمت گازوئیل (دیزل) در کالیفرنیاست که در تاریخ ۹ آوریل به رکورد تاریخی ۷.۷۵ دلار در هر گالن رسید و در حال حاضر حدود ۷.۵۰ دلار معامله میشود – رشدی حدود ۴۷ درصدی از زمان آغاز جنگ . در سطح ملی، EIA پیشبینی کرده است که قیمت دیزل در سال ۲۰۲۶ به طور متوسط ۴.۸۰ دلار خواهد بود که نسبت به ۳.۶۶ دلار در سال ۲۰۲۵ افزایش چشمگیری دارد .
چرا کالیفرنیا بیشترین ضربه را خورده است؟
بر اساس تحلیل OilPrice و Bloomberg، کالیفرنیا به سه دلیل عمده بیشترین آسیب را از بحران تنگه هرمز دیده است :
۱. انزوای جغرافیایی و زیرساختی: کالیفرنیا خط لوله مستقیمی از پالایشگاههای ساحل خلیج (تگزاس و لوئیزیانا) ندارد و برای تأمین بنزین و دیزل به شدت به واردات دریایی وابسته است. مسیرهای دریایی جایگزین از آسیا و اروپا نیز به دلیل اختلال در تنگه هرمز و افزایش سرسامآور هزینه حملونقل، بسیار گران شدهاند.
۲. الزامات زیستمحیطی ویژه: کالیفرنیا به دلیل قوانین سختگیرانه زیستمحیطی خود (مانند برنامه Low Carbon Fuel Standard) به فرمول بنزین مخصوص (RFG - Reformulated Gasoline) نیاز دارد که تنها تعداد محدودی پالایشگاه در جهان قادر به تولید آن هستند. در شرایط بحران، یافتن جایگزین برای این فرمول خاص تقریباً غیرممکن است.
۳. کاهش ظرفیت پالایشگاهی: کالیفرنیا در سالهای اخیر چندین پالایشگاه مهم را به دلیل سیاستهای سبز تعطیل کرده است و اکنون در شرایط بحران با کمبود شدید ظرفیت پالایشگاهی مواجه شده است. Newsmax گزارش میدهد که «سیاستهای سبز فرماندار گاوین نیوسام، ایالت را در برابر شوکهای قیمتی سوخت بیدفاع کرده است» .
آمریکاییها «زیر فشار خرد میشوند»؛ روایت تدلیو از جیب ملت
تدلیو، نماینده دموکرات کنگره از کالیفرنیا، در واکنش به این بحران در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «آمریکاییها زیر فشار خرد میشوند، در حالی که ترامپ و دوستان میلیاردرش پیوسته ثروتمندتر میشوند. جنگ ترامپ علیه ایران باعث جهش قیمتها در ماه مارس شد» .
لیو همچنین با انتقاد از وعدههای قبلی ترامپ تصریح کرد: «رئیسجمهور وعده داد که قیمت انرژی پس از پایان جنگ "مثل سنگ سقوط خواهد کرد". اما تا زمانی که تنگه هرمز بسته است، نه تنها سقوطی در کار نیست، بلکه قیمتها همچنان صعودی خواهند بود» .
واقعیت میدانی نیز از این تحلیل حمایت میکند. بر اساس گزارش رویترز که در ۳۰ آوریل منتشر شد، قیمت بنزین در آمریکا طی یک هفته ۲۷ سنت افزایش یافته است، بدون آنکه نشانهای از باز شدن قریبالوقوع تنگه هرمز به چشم بخورد .
سقوط آزاد داراییها؛ بهای سیاسی جنگ ترامپ
بحران انرژی تنها به پمپ بنزین محدود نمیشود. شاخصهای سهام آمریکا نیز در ماه آوریل سقوط آزاد را تجربه کردهاند. بر اساس تحلیلهای OilPrice و منابع مالی، اعتماد سرمایهگذاران به توانایی دولت ترامپ برای مدیریت بحران و بازگشایی تنگه هرمز به شدت کاهش یافته است.
همزمان، نظرسنجیهای مختلف نشان میدهد که محبوبیت ترامپ در میان رأیدهندگان آمریکایی به پایینترین حد خود در تاریخ ریاستجمهوریاش رسیده است. عامل اصلی این کاهش محبوبیت، فشار اقتصادی ناشی از افزایش قیمت بنزین و تورم ناشی از بحران انرژی است . گزارشها حاکی از آن است که اعتماد مصرفکننده در آمریکا به شدت کاهش یافته و بسیاری از خانوارها بودجه خود را به سمت سوخت و انرژی بازتخصیص دادهاند.
پیامدهای جهانی؛ از شبهقاره هند تا آسیای شرقی
اما بحران محدود به آمریکا نیست. هر کشوری که به نفت خلیج فارس وابسته است، اکنون با جهش قیمت انرژی مواجه شده است.
پاکستان: افزایش قیمت بنزین و بحران حملونقل عمومی
بر اساس گزارشهای منتشر شده، دولت پاکستان در اقدامی اضطراری، قیمت بنزین را ۶.۵۱ روپیه و قیمت دیزل پرسرعت (HSD) را ۱۹.۳۹ روپیه در هر لیتر افزایش داده است . این افزایش در شرایطی اعمال میشود که فصل کشت در پاکستان آغاز شده و دیزل به عنوان سوخت اصلی تراکتورها و ماشینآلات کشاورزی، حیاتی شده است.
به گزارش اکسپرس تریبون (به نقل از IANS)، تعطیلی جایگاههای CNG (گاز فشرده) در پیشاور و دیگر شهرهای خیبر پختونخوا، بسیاری از ونهای مدرسه را مجبور به استفاده از بنزین با قیمت بسیار بالاتر کرده است. اتحادیه حملونقل مدارس هشدار داده است که «ادامه این وضعیت خدمات حملونقل مدارس را متوقف خواهد کرد» .
رشد جهانی قیمت بنزین و اختلال در زنجیره تأمین
بر اساس دادههای شاخص بنزین جهانی GlobalPetrolPrices.com، قیمت بنزین در اکثر کشورهای جهان در ماه آوریل به بالاترین سطح در دو سال اخیر رسیده است. کشورهای در حال توسعه که به شدت به نفت خلیج فارس وابسته هستند - از جمله سریلانکا، بنگلادش و بسیاری از کشورهای آفریقایی - بیشترین ضربه را خوردهاند و بسیاری از دولتها مجبور به کاهش یارانههای انرژی برای جلوگیری از ورشکستگی شدهاند .
علت اصلی؛ محاصرهای که تنگه هرمز را فلج کرد
والاستریت ژورنال در گزارشی در ۲۹ آوریل فاش کرد که دونالد ترامپ به مشاوران خود دستور داده است تا برای «محاصره طولانیمدت ایران در تنگه هرمز» آماده شوند. به گزارش WSJ، ترامپ معتقد است «بازگشت به بمباران یک گزینه پرریسک است و محاصره دریایی پرهزینهترین راه برای تحت فشار مالی قرار دادن تهران است» .
اما هزینه این استراتژی را ملت آمریکا و جهان میپردازند. بر اساس دادههای EIA که در ۳۱ مارس منتشر شد، قیمت بنزین در منطقه Rocky Mountain در مارس ۲۰۲۶ به متوسط ۳.۹۹۰ دلار در هر گالن رسیده است که در مقایسه با ۲.۸۰۸ دلار در ژانویه ۲۰۲۶، افزایش حدود ۴۲ درصدی را نشان میدهد . قیمت نقطهای بنزین در لسآنجلس در هفته منتهی به ۱۲ آوریل ۲۰۲۶ به بیش از ۳.۶۹۲ دلار در هر گالن رسید .
تداوم این روند در حال حاضر ذخایر استراتژیک بنزین آمریکا را نیز تحت فشار قرار داده است. بر اساس گزارش فایننشال تایمز، ذخایر بنزین آمریکا برای یازدهمین هفته متوالی کاهش یافته و در هفته منتهی به ۲۴ آوریل، ۶.۱ میلیون بشکه سقوط کرده است که بسیار فراتر از پیشبینی ۲.۱ میلیون بشکه بود .
پالایشگاههای آمریکا به دلیل کمبود نفت خام سنگین خاورمیانه (که برای تولید بنزین و دیزل باکیفیت ایدهآل است) با کاهش ظرفیت عملیاتی مواجه شدهاند. بر اساس گزارش EIA، ظرفیت عملیاتی پالایشگاههای آمریکا در هفته منتهی به ۲۴ آوریل به کمتر از ۸۵ درصد کاهش یافته است، در حالی که میزان مشابه در سال گذشته نزدیک به ۹۳ درصد بود .
چشمانداز آینده؛ عصر بنزین گران به روایت تحلیلگران
اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) در جدیدترین گزارش چشمانداز کوتاهمدت انرژی که در ۷ آوریل ۲۰۲۶ منتشر شد، میانگین قیمت بنزین در سال ۲۰۲۶ را ۳.۷۰ دلار در هر گالن پیشبینی کرده است که نسبت به ۳.۱۰ دلار در سال ۲۰۲۵ جهشی ۱۹ درصدی را نشان میدهد. این پیشبینی در شرایطی انجام شده که بحران همچنان ادامه دارد و ممکن است در گزارشهای بعدی تجدیدنظر شود .
تحلیلگران مؤسسه سرمایهگذاری ناتیکسیس فرانسه هشدار میدهند: «اگر محاصره تا پایان ماه می ادامه یابد، قیمت بنزین در آمریکا به ۵ تا ۶ دلار در هر گالن خواهد رسید و تورم بیسابقهای را به اقتصاد وارد خواهد کرد.» ناتیکسیس پیشبینی میکند که در سناریوی تداوم محاصره به مدت سه ماه، قیمت نفت خام به ۱۵۰ تا ۱۷۰ دلار برسد و قیمت بنزین در پمپها تا مرز ۶ دلار در سطح ملی افزایش یابد .
بر اساس گزارش OilPrice، حتی اگر محاصره فردا پایان یابد، بازگشت جریان عادی نفت از تنگه هرمز هفتهها طول خواهد کشید و قیمت بنزین بلافاصله کاهش نخواهد یافت. زیرا ذخایر استراتژیک کشورها به پایینترین سطح خود در دهههای اخیر رسیده و نیاز به بازسازی دارند .
کارشناسان معتقدند، آمریکا که روزگاری بزرگترین تولیدکننده نفت جهان بود، اکنون به دلیل وابستگی به نفت سنگین خاورمیانه برای پالایشگاههای خود، در دام استراتژی خود گرفتار شده است. همین عامل وابستگی، برگ برنده اصلی ایران در این رویارویی محسوب میشود.
به گزارش دانا؛ محاصره دریایی آمریکا علیه ایران، اگرچه بر اساس تحلیل والاستریت ژورنال با هدف «تحت فشار مالی قرار دادن تهران» طراحی شده است، اما تاکنون تنها نتیجه ملموس آن، تحمیل هزینههای سنگین به شهروندان آمریکایی و ملتهای سراسر جهان بوده است.
قیمت بنزین در کالیفرنیا به بالای ۶ دلار رسیده، ذخایر استراتژیک آمریکا در حال اتمام است، کشاورزان پاکستانی با افزایش قیمت دیزل دستوپنجه نرم میکنند و دانشآموزان در پیشاور در آستانه از دست دادن سرویس مدرسه هستند. تدلیو، نماینده کنگره، به درستی گفته است: «آمریکاییها زیر فشار خرد میشوند» .
اما آنچه نماینده دموکرات کنگره از آن غافل است، این است که این «خرد شدن» محدود به آمریکا نیست؛ کل اقتصاد جهانی در زیر چرخهای این بحران بیسابقه در حال خرد شدن است. هزینه این اشتباه استراتژیک را تمام جهان پرداخت خواهد کرد.
راهدانا تحولات بازار انرژی و قیمت بنزین را در روزهای آینده به صورت مستمر پوشش خواهد داد.