به گزارش خبرنگار شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه اعلام کرد که یک حمله نظامی برنامهریزیشده علیه ایران را که قرار بود روز سهشنبه انجام شود، به تعویق انداخته است. او این عقبنشینی ناگهانی را به درخواست برخی رهبران منطقه نسبت داد و مدعی شد «امیر قطر، محمد بن سلمان ولیعهد عربستان و محمد بن زاید رئیس امارات» از او خواستهاند حمله به ایران را به دلیل در جریان بودن «مذاکرات جدی» درباره پرونده هستهای ایران به تأخیر بیندازد.
ترامپ در حالی از این مذاکرات به عنوان فرصتی برای اطمینان از «نداشتن سلاح هستهای توسط ایران» یاد کرده که تحلیلگران بینالمللی این اقدام را نه یک حرکت دیپلماتیک، که یک عقبنشینی تاکتیکی میدانند.
باراک راوید، خبرنگار صهیونیست مورد علاقه ترامپ در وبسایت آکسیوس، فاش کرده است: «ترامپ از زمان شروع جنگ حداقل ۶ بار ضربالاجلها را تمدید کرده و حملات برنامهریزی شده به ایران را به تعویق انداخته است.»
این گزارش نشاندهنده الگوی تکرارشونده تردید و عقبنشینیهای راهبردی واشنگتن در برابر تهران است.
اما در پسپرده این بلوفهای سیاسی، واقعیتی انکارناپذیر برای کاخ سفید شکل گرفته است؛ تهدیدات نظامی علیه ایران دیگر فقط یک ابزار فشار نیست، بلکه به عاملی برای تضعیف اقتصاد خود آمریکا تبدیل شده است.
گزارشها نشان میدهد که با هر دور از تهدیدات لفظی ترامپ، قیمت نفت در بازارهای جهانی جهشی صعودی تجربه کرده و به آستانه ۱۱۰ دلار در هر بشکه رسیده است.
این مخمصه به سادگی گریبانگیر استراتژی کاخ سفید شده؛ از یک سو، ترامپ معتقد است بدون چماق تهدید، نمیتواند سرِ میز مذاکره امتیازی کسب کند و از سوی دیگر، همین تهدیدها به ضرر اقتصاد شکننده آمریکا و متحدانش تمام میشود. تنها طی چند ماه اخیر، تناقضگوییهای راهبردی او به سطحی رسیده که رسانههای رسمی و حتی متحدان آمریکا را به ستوه آورده است.
در این میان، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در مصاحبه با شبکه الجزیره قطر، بدون اشاره به تجاوز این کشور به ایران، مدعی شد: «ترامپ راهکار دیپلماتیک را ترجیح میدهد.»
این سخنگو با تکرار حرفهای ترامپ ادعا کرد که به تعویق افتادن حمله به ایران، پس از رایزنیهای او با رهبران منطقه صورت گرفته است.
این نوسانات رفتاری ترامپ با واکنشهای هوشمندانه مقامات ارشد ایران روبرو شده است:
محسن رضایی، فرمانده اسبق سپاه پاسداران، به رفتار متناقض رئیسجمهور آمریکا، واکنش نشان داد و گفت: ضربالاجل حمله نظامی تعیین میکند و خودش هم آن را لغو میکند! با این امید واهی که ملت و مسئولان ایران را تسلیم کند!
وی تاکید کرد: مشت آهنین نیروهای مسلح قدرتمند و ملت بزرگ ایران آنها را وادار به عقب نشینی و تسلیم خواهد کرد.
منوچهر متکی، وزیر اسبق امور خارجه ایران، نیز با نگاهی راهبردی خاطرنشان کرد که ترامپ در اقدام اخیر خود «نه در شروع آن و نه در خروج راهبردی نداشت» و بر ضرورت شکستن محاصره دریایی تأکید کرد.
وی با بیان این که ترامپ در سفر به چین نتوانست آنچه می خواست بدست بیاورد، به محاصره دریایی ایران از سوی آمریکا اشاره و ابراز کرد: محاصره باید شکسته شود. یک ماه است آمریکاییها محاصره دریایی را ایجاد کردهاند. باید به آمریکا مهلت دهیم محاصره را بردارد. ظرف ۲۰ روز روال تنگه هرمز که ۷۰۰ - ۸۰۰ کشتی در آنجا هستند عادی میشود. همچنین معتقدم اینها را باید جمع کنیم. اگر وارد جنگ شدند این ما هستیم که باید جنگ زمینی را شروع کنیم با اشغال یک یا دو پایگاه آمریکاییها همراه است.
سردار «رضا طلایینیک»، سخنگوی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ایران، نیز در این باره به شبکه خبری المسیره گفت: «اعتبار آمریکا به دست نیروهای ما از بین رفته است و بخش قابل توجهی از تواناییهای ما هنوز مورد استفاده قرار نگرفته است.» وی با تأکید بر اینکه «تاریخ تنگه هرمز هرگز به آنچه که قبلا بود، باز نخواهد گشت» و اینکه «هیچ قدرتی قادر به گشودن آن بدون رضایت ما نیست»، از اجرای «یک نظام حقوقی جدید برای مدیریت تنگه» خبر داد که بر اساس آن، «کشتیهای دشمن اجازه عبور از آن را نخواهند داشت».
در ادامه این مواضع، سرلشکر پاسدار خلبان علی عبدالهی، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، هشدار داد: «به آمریکا و همپیمانان آن اعلام میداریم، دوباره مرتکب اشتباه راهبردی و خطای محاسباتی نشوند. آنها باید بدانند ایران اسلامی و نیروهای مسلح آن نسبت به گذشته آمادهتر و قویتر، دست بر ماشه هستند و هرگونه تعرض و تجاوز مجددی از سوی دشمنان سرزمین و ملت سربلند را سریع، قاطع، پرقدرت و گسترده پاسخ خواهند داد.»
اظهارات اخیر ترامپ مبنی بر ترجیح «راهکار دیپلماتیک» و ادعای همزمان او درباره آمادگی برای «عملیات گسترده» در صورت عدم توافق، همگی در چارچوب یک راهبرد واحد قرار میگیرد که تحلیلگران از آن به عنوان «جنگ روانی برای کنترل بازار نفت» یاد میکنند.
با این حال، سخنگوی وزارت دفاع ایران، هشدار داده است که «هرگونه تجاوز جدید تنها شرمساری بیشتری برای ترامپ به ارمغان خواهد آورد» و تأکید کرده که «آمریکاییها یا باید تسلیم دیپلماسی و شرایط ما شوند یا تسلیم قدرت موشکی ما».
در نهایت، آنچه مسلم به نظر میرسد، پایان یافتن دوران یکجانبهگرایی آمریکا در برابر ایستادگی تاریخی ایران است. کاخ سفید در محاصره تنگاتنگ فشار متحدان منطقهای که از «شعلهور شدن جنگ» هراس دارند و از سوی دیگر، در برابر اقتدار موشکی و دیپلماسی فعال جمهوری اسلامی ایران، راهی جز عقبنشینی و توسل به لفاظیهای تکراری برای حفظ ظاهر ندارد.