«هزار و یک شب» سریالی پرزرق‌وبرق با روایتی سرگردان

آرمان شیرزاد، منتقد سینما، در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگی شبکه اطلاع‌رسانی راه دانا؛ درخصوص سریال هزار و یک شب اظهار کرد: این مجموعه را می‌توان یکی از بلندپروازانه‌ترین پروژه‌های سال‌های اخیر شبکه نمایش خانگی دانست. از همان ابتدا مشخص بود که مصطفی کیایی قصد داشته اثری فراتر از یک سریال معمولی خلق کند؛ چه از نظر مقیاس تولید، چه از حیث حضور بازیگران مطرح ایرانی و ترکیه‌ای و چه در تلاش برای نزدیک شدن به فضایی بین‌المللی.

وی با اشاره به ویژگی‌های تولیدی این سریال افزود: آنچه در نگاه نخست جلب توجه می‌کند، ترکیب پرستاره بازیگران و پروداکشن بزرگ اثر است. حضور چهره‌هایی چون هدیه تهرانی، پرویز پرستویی، بهرام رادان و سحر دولتشاهی، به سریال وزن و اعتبار بخشیده و سطح انتظار مخاطب را از همان آغاز بالا برده است. از سوی دیگر، سریال در بعد بصری نیز کوشیده هویت مستقلی برای خود ایجاد کند؛ قاب‌های تیره، نورپردازی سرد، دوربین ناآرام و فضایی سنگین، همگی در خدمت خلق جهانی پرتنش و ناامن قرار گرفته‌اند.

این منتقد سینما در ادامه با پرداختن به ساختار داستانی مجموعه بیان کرد: داستان هزار و یک شب برداشت مستقیمی از افسانه مشهور هزار و یک شب نیست، بلکه بازخوانی مدرن و آزادی از آن جهان افسانه‌ای به شمار می‌رود. در این اثر، قصه‌ها در بستر بحران‌های امروز شکل می‌گیرند؛ از فروپاشی خانواده و ناامنی اجتماعی گرفته تا زخم‌های روانی و موقعیت‌هایی که شخصیت‌ها برای بقا ناچار به روایت حقیقت می‌شوند. سریال تلاش می‌کند میان افسانه و واقعیت، سنت و مدرنیته، پیوندی معنادار برقرار کند و نشان دهد که قصه‌های کهن همچنان می‌توانند در زمانه ما معنا داشته باشند.

شیرزاد با اشاره به برخی کاستی‌های این سریال خاطرنشان کرد: مهم‌ترین مشکل هزار و یک شب را باید در روایت کند و پراکنده آن دانست. تعدد شخصیت‌ها و خطوط داستانی باعث شده مخاطب حتی پس از 27 قسمت همچنان درگیر فهم روابط، انگیزه‌ها و مسیر اصلی داستان باشد. در چنین شرایطی، این پیچیدگی گاهی به‌جای آنکه جذاب و تعلیق‌آفرین باشد، به سردرگمی مخاطب منجر می‌شود.

وی در بخش دیگری از این گفت‌وگو، ضعف شخصیت‌پردازی را از دیگر چالش‌های اثر عنوان کرد و گفت: با وجود حضور بازیگران توانمند، بسیاری از کاراکترها هنوز عمق کافی پیدا نکرده‌اند و مخاطب نمی‌تواند به‌طور کامل با آن‌ها همراه شود. به نظر می‌رسد سریال آن‌چنان درگیر فرم، فضاسازی و معرفی جهان خود شده که از انسجام روایی و پرداخت دقیق‌تر شخصیت‌ها بازمانده است.

این منتقد سینما در پایان گفت: هزار و یک شب در شرایط فعلی، بیش از آنکه یک موفقیت کامل باشد، تجربه‌ای جسورانه و بحث‌برانگیز است؛ سریالی که از نظر ایده، ظاهر و مقیاس تولید، ظرفیت تبدیل شدن به اثری مهم را دارد، اما موفقیت نهایی آن به این بستگی دارد که در ادامه تا چه اندازه بتواند روایت خود را منسجم‌تر و شخصیت‌هایش را باورپذیرتر کند.

منتقد سینما، با توصیف سریال «هزار و یک شب» به‌عنوان یکی از بلندپروازانه‌ترین پروژه‌های شبکه نمایش خانگی، معتقد است این مجموعه با وجود بهره‌مندی از پروداکشن عظیم، بازیگران پرستاره، در زمینه شخصیت‌پردازی با ضعف‌هایی جدی مواجه است.