سالهاست که مسئولان شهری درباره ساماندهی دستفروشان تهران، رفع سد معبر، ایجاد بازارچههای محلی و تعیین محل مشخص برای فعالیت این افراد سخن میگویند، اما همچنان بسیاری از مناطق شهر با این چالش مواجه هستند. شهروندان بارها از اعضای شورای اسلامی شهر تهران و مدیران شهری درباره سرنوشت این موضوع سؤال کردهاند، اما وعدههای متعدد هنوز نتوانسته به شکل کامل مشکلات موجود را برطرف کند.
واقعیت این است که دستفروشی در تهران تنها یک مسئله اجتماعی یا اقتصادی نیست، بلکه به موضوعی شهری و مدیریتی تبدیل شده است. از یک سو باید حقوق شهروندان برای استفاده از معابر عمومی حفظ شود و از سوی دیگر نباید معیشت افرادی که از این راه امرار معاش میکنند نادیده گرفته شود. همین مسئله ضرورت اجرای راهکارهای کارشناسی و عملیاتی را دوچندان میکند.
در این میان، تجربه موفق منطقه ۱۹ تهران و محله عبدلآباد میتواند الگویی مناسب برای سایر مناطق پایتخت باشد. شهرداری منطقه ۱۹ با ایجاد فضای مشخص و ساماندهی فعالیت دستفروشان، توانست تا حد زیادی از گسترش بساطگستری در معابر جلوگیری کند. این اقدام نه تنها به نظم شهری کمک کرد، بلکه مانع از قطع شدن منبع درآمد دستفروشان نیز شد.
ساماندهی دستفروشان در عبدلآباد تهران نمونهای موفق از مدیریت شهری است که نشان داد میتوان به جای برخوردهای مقطعی، با برنامهریزی اصولی و اختصاص مکانهای مناسب، هم حقوق شهروندان را حفظ کرد و هم دغدغه معیشتی دستفروشان را کاهش داد. تجربه منطقه ۱۹ ثابت کرده است که ایجاد بازارچههای دائمی و تعیین محل مشخص برای فعالیت دستفروشان، راهکاری عملی و مؤثر برای حل این معضل شهری است.
امروز انتظار میرود مدیریت شهری تهران با بهرهگیری از تجربه موفق منطقه ۱۹ و عبدلآباد، طرحی جامع برای ساماندهی دستفروشان تهران تدوین و اجرا کند. بدون تردید گسترش الگوی موفق عبدلآباد در سایر مناطق پایتخت میتواند به کاهش سد معبر، افزایش رضایت شهروندان، بهبود سیمای شهری و ایجاد نظم در فعالیت دستفروشان منجر شود.
اکنون زمان آن رسیده است که موضوع ساماندهی دستفروشان از مرحله وعدهها عبور کرده و به یک برنامه عملیاتی فراگیر در سطح شهر تهران تبدیل شود؛ برنامهای که نمونه موفق آن پیش از این در منطقه ۱۹ به اجرا درآمده و نتایج مثبت خود را نیز نشان داده است.