به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل ازشاهوخبر؛ دگرگونی و تغییر در اقلیم پدیده ای است کاملا طبیعی که در مقیاس زمانی چند هزار ساله رخ می دهد که با مقایسه ای می توان میزان شدت تغییرات اقلیمی اخیر را با دو میلیون سال پیش بسیار شدیدتر برآورد نمود. مطالعات نشان می دهد که از دلایل مهم این تغییرات،  افزایش دما و افزایش گازهای گلخانه ای ناشی از رشد جمعیت طی قرن گذشته و افزایش توسعه صنعتی در این مدت بوده است؛ تقریبا 10 درصد دی اکسید کربن اتمسفر به علت استفاده بشر از سوخت های فسیلی مانند نفت،زغال سنگ و گاز می باشد.

برای اولین بار میزان گاز دی اکسید کربن در سال 1958 اندازه گیری شد، اندازه گیری ها نشان داد که تراکم دی اکسیدکربن در این سال به میزان 315ppm و میزان آن در سال 1990 به حد 353ppm افزایش داشته است.پیش بینی می شود غلظت این گاز در سال 2026 به میزان 600ppm و تا سال 2100 به 800ppm خواهد رسید و باعث 1.4-5.8 درجه سانتیگراد افزایش دما نسبت به زمان حاضر خواهد شد.

این یافته ها نشان می دهد گرم شدن زمین طی سال های اخیر تا چه حد چشمگیر بوده و تا حد زیادی نیز واکنش به تجمع گازهای گلخانه ای در جو زمین است.گازهای گلخانه ای شامل بخار آب، دی اکسید کربن، اکسید نیتروژن، متان، ازن جو پایین زمین،کلروفلورکربن و پروفلورکربن می باشند، هر گاز گلخانه ای طول عمر مشخصی دارد و با توجه به نوع گاز، میزان تاثیر آن و شدت اثر گلخانه ای نیز متفاوت است.

گاز دی اکسیدکربن مبنای تعیین میزان گاز گلخانه ای بر گرمای زمین در نظر گرفته می شود و پتانسیل گرمایش سایر گازهای گلخانه ای نسبت به این گاز سنجیده می شود، در این راستا و در باب اهمیت و تاثیر گذاری گازهای گلخانه ای و گرمایش جهانی زمین در اجلاس پاریس، ایران نیز تعهداتی در راستای بهبود وضعیت متقبل شد که بر اساس آن بایستی در کاهش 12 درصد کربن تولیدی خود اقدامات اصلاحی را به انجام برساند. اکنون با اطلاع از تاثیرات گسترده گرمایش جهانی بر موجودی های منابع طبیعی، پیامد موضوع را با توجه به نوع تاثیر گذاری بر جانوران و گیاهان مدنظر قرار خواهیم داد.

تغییرات آب و هوایی به طور مستقیم و غیر مستقیم بر گیاهان و جانوران موثر است، به طوری که باعث تغییرات ژنتیکی و بروز بسیاری از بیماری ها در آنها شده است. مهاجرت زود هنگام پرندگان مهاجر، تغییر زمان تخم گذاری در دوزیستان، ظهور زود هنگام پروانه ها، گل دهی زودرس گیاهان و تغییر رفتار جانوران از آثار مشهود تغییرات اقلیمی است؛ این گرمایش بسیاری از گونه های موجودات زنده را تا معرض انقراض پیش برده و برخی را به آفت هایی خارج از کنترل بدل کرده است.

تغییرات تراکم دی اکسید کربن بر عکس العمل گیاهان به فاکتورهای اقلیمی مانند درجه حرارت، بارندگی، تخمیر و تعرق تاثیر دارد.کاهش میزان تراکم این گاز می تواند در جهت معکوس عمل کند و این مسئله به نوبه خود اثرات متقابل غیر مستقیم بر جوامع جانوری و میکروبی خواهد داشت. مطالعات نشان داده است درختانی که در معرض تراکم بالای دی اکسید قرار می گیرند در مقایسه با درختان دیگر سطح برگ کمتری دارند. لذا به نظر می رسد در آینده اکثر انواع جنگل ها به جنگل های سوزنی برگ تبدیل شده که ذخیرگاه عمده ای برای دی اکسید کربن اتمسفر می باشد.

زیستمندان معتقدند که انواع گونه های حیات وحش واکنش منظمی به گرم شدن هوای زمین دارند براین اساس بسیاری از گونه های زیستی زیستگاه های خود را برای مهاجرت به مناطق خشکتر یا ارتفاعات بالاتر رها می کنند، چنانکه این مطالعات نشان می دهد انواع گونه های حیات وحش به طور متوسط در 10سال 6.1 کیلومتر به سوی قطب ها حرکت می کنند و زمان مهاجرت و تخم گذاری برخی از گونه های جانوری به طور متوسط در هر 10 سال 2.3 روز جلو افتاده است؛ چرا که گونه های جانوری در خصوص پراکنش، تغییر در حدود بارداری، تغییرات تکاملی و انقراض به شدت تحت تاثیر تغییرات اقلیمی هستند.

با این حال همگرایی جهانی در حد خود برای حفظ کره خاک و اجماع حاصله حتی در لفظ، برای دنیای سرشار از خشونت، نفرت، جنگ و ستیز  با ارزش بوده و می تواند نمادی از چند جانبه گرایی و تسلیم قدرت های سرکش در قبال قدرت عظیم تر طبیعت و اراده جهانی باشد،کنوانسیون های بین المللی در مقابله با بحران محیط زیست می تواند به تداوم این همگرایی توانایی بخشیده و از تداخل خطرناک فعالیت های بشر با سیستم آب و هوایی جلوگیری نماید.

چنین سطحی باید در یک چارچوب زمانی کافی حاصل گردد تا اکوسیستم ها به طور طبیعی خود را با تغییر آب و هوا وفق دهند و اطمینان حاصل شود که امنیت غذایی تهدید نمی شود، توسعه اقتصادی به طور پایدار ایجاد می گردد و تحقق حق برخورداری از محیط زیست سالم به عنوان یکی از بارزترین وجوه نسل سوم حقوق بشر موسوم به حقوق همبستگی، به معنای داشتن مساوات و شرایط مناسب زندگی در محیطی که به انسان اجازه زندگی با وقار و سعادتمندانه را می دهد برای نسل حاضر و نسل های آینده را تداعی بخشد.

نویسنده: حشمت قربانی- روزنامه نگار وفعال محیط زیست

انتهای پیام/