اخبار داغ

افزایش شدید هزینه گاز پرمصرف ها

افزایش شدید هزینه گاز پرمصرف ها
در اصلاح قیمت گاز خانگی در گام سوم هدفمندی یارانه ها در سال 94، ضروری است به جای افزایش یکسان هزینه برای تمامی مشترکین اعم از پرمصرف و کم مصرف، مشترکین پرمصرف در کانون افزایش قیمت قرار گیرند.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از فارس،

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا,

با هدف کنترل شدت مصرف بالای انرژی در کشور، سیاست آزادسازی تدریجی قیمت حامل های انرژی در یک دوره 5 ساله تا پایان برنامه پنجم توسعه (سال 94) در قالب قانون هدفمند کردن یارانه ها تصویب شد. در سال های 89 و 93، دو گام از این قانون اجرا شده است و اکنون زمان مناسبی برای بررسی این موضوع است که این قانون تا چه میزان شدت مصرف انرژی کشور از جمله گاز طبیعی را کنترل کند.

,

سوم دی ماه بود که بیژن زنگنه، وزیر نفت در دو نامه مجزا خطاب به رئیس سازمان صداوسیما و استانداران سراسر کشور با اشاره به بخشنامه معاون اول رئیس جمهوری در خصوص ضرورت صرفه جویی در مصرف گاز در روز اول آذر ماه و همچنین افزایش 100 میلیون متر مکعبی تولید گاز کشور از پارس جنوبی در هفته های اخیر، نوشت: «مصرف بی رویه گاز طبیعی در بخشهای اداری، تجاری و خانگی بسیار فراتر از رشد تولید بوده است و شبکه گاز کشور به دلیل مصرف بی رویه همچنان با وضع ناپایدار روبروست».

,

آمارهای شرکت ملی گاز ایران نیز نشان می دهد که مصرف گاز بخش خانگی در نه ماه نخست امسال در مقایسه با مدت مشابه سال 92، رشدی 5 درصدی داشته است و از ٥٢,١ میلیارد متر مکعب به ٥٤.٧ میلیارد مترمکعب رسیده است. به عبارت دیگر، بخش اصلی افزایش مصرف گاز به بخش خانگی مرتبط است. این در حالی است که در اوایل سال جاری، قیمت گاز در گام دوم اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها افزایش یافت و انتظار می رفت که این افزایش قیمت بتواند روند افزایش آن را متوقف کند.

,

برای بررسی دلایل افزایش نسبی مصرف گاز بخش خانگی در سال جاری و ارائه راهکاری برای قیمت گذاری مناسب با هدف مدیریت مصرف این بخش همزمان با اجرای گام سوم هدفمندی یارانه ها، لازم است شیوه اصلاح قیمت گاز بخش خانگی در سال 93 بررسی شود. نگاهی به قبوض گاز در مناطق عادی مانند تهران نشان می دهد که وزارت نفت در گام دوم هدفمندی یارانه ها بر اساس یک روش بسیار ساده، به صورت یکسان 14 تومان به تمامی پله‌های مصرف گاز خانگی اضافه کرد.

,

بر این اساس، پله ‌های پایین الگوی مصرف با درصد افزایش بیشتری مواجه شدند که این افزایش در پله اول 47 درصد بود ولی  پلکان‌های بالاتر از الگوی مصرف درصد افزایش اندکی پیدا کرد که میزان افزایش در پله آخر (دهم) تنها 4 درصد بود. در نتیجه، مصرف کنندگان پرمصرف گاز با درصد افزایش هزینه کمتری نسبت به مصرف کنندگان با مصرف متعادل (کم مصرف یا در حد الگوی مصرف) گاز مواجه شدند. این اقدام خلاف عدالت و اصول تعرفه‌گذاری انرژی در دنیا ارزیابی می شود که با هدف کنترل مصرف، مشترکین پرمصرف و نه عموم مشترکین در کانون افزایش قیمت قرار می‌گیرند.

,

,

, ,

جدول 1 – نحوه اصلاح تعرفه‌های گاز خانگی در گام دوم هدفمندی یارانه‌ها

,

بررسی های انجام شده نشان می دهد که راهبرد مناسب برای اصلاح وضعیت فعلی قیمت گذاری گاز، استفاده از روشی است که در دنیا با عنوان تعرفه‌گذاری پلکانی-افزایشی (IBT)(1) شناخته می شود. این راهبرد را در شرایط کنونی کشور می توان به صورت خلاصه این‌گونه بیان کرد: «با توجه به روند مصرف عمده مشترکین، میزان مشخصی از هر حامل انرژی به عنوان الگوی مصرف تعریف شود، هزینه مصرف کمتر از الگو ارزان تر تعیین می‌شود و با عبور مصرف از آن، قیمت به صورت پلکانی افزایش می‌یابد. به عبارت دیگر با این سیاست هزینه مصرف مازاد بر الگو با قیمت تمام شده و در پله‌های بالاتر با قیمت جهانی و حتی بیشتر محاسبه می‌گردد. در این حالت از افزایش شدید قیمت برای مشترکینی که در حد الگو مصرف می‌کنند پرهیز می‌شود.»

,

این نظام تعرفه‌گذاری برای حامل های انرژی در کشورهای توسعه‌یافته از جمله امریکا، ژاپن و کره جنوبی با هدف توسعه فناوری‌های کم مصرف و در کشورهای در حال توسعه از جمله چین و هند با هدف کاهش شدت مصرف انرژی و تشویق به صرفه‌جویی به اجرا در آمده است. به عنوان نمونه می توان به شرکت توزیع گاز و برق سن‌دیگو (SDG&E) در ایالت کالیفرنیای امریکا و شرکت توزیع برق Eskom در افریقای جنوبی اشاره کرد.

,

در اصلاح قیمت گاز خانگی در فاز سوم هدفمندی یارانه هابر اساس نظام تعرفه‌گذاری IBT، لازم است قیمت پله‌های پایین مصرف را کمتر و به جای آن پله‌های بالای مصرف را بیشتر افزایش داد تا بتوان به صورت متوسط سقف قیمتی تعیین شده در بند «ب» ماده 1 قانون هدفمند کردن یارانه ها (2) را محقق کرد. این اقدام فشار افزایش قیمت را از عموم مشترکین بر می دارد و بر مشترکین پرمصرف وارد می‌ کند تا این مشترکین به صرفه جویی تشویق شوند و رفتار خود را اصلاح کنند. در صورت اجرای این راهبرد، الگوی مصرف گاز بخش خانگی اصلاح می شود و بخشی از کسری درآمدهای هدفمندی یارانه ها نیز جبران خواهد شد. علاوه بر این، میزان قطعی گاز صنایع و نیروگاه ها در فصول سرد سال کاهش می یابد و فرصت افزایش صادرات فرآورده های نفتی (گازوئیل و نفت کوره) برای کشور فراهم می شود.

,

پی نوشت:

,

(1): Increasing Block Tariff

,

(2): بند «ب» ماده 1 قانون هدفمند کردن یارانه ها (مصوب دی 88 و اصلاح شده در اردیبهشت 91): «میانگین قیمت فروش داخلی گاز طبیعی به گونه ای تعیین شود که به تدریج ‌تا پایان برنامه پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، معادل حداقل هفتاد و پنج درصد (75%) و حداکثر معادل متوسط قیمت گاز طبیعی صادراتی پس از کسر هزینه‌های انتقال، مالیات و عوارض شود».

,

محمود سحابی-کارشناس انرژی

,

 

,

انتهای پیام/ف

]
  • برچسب ها
  • #
  • #
  • #

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه