یادداشت/
تأملی بر دکترین سیاست خارجه دولت یازدهم
از شاخصههای دکترین جدید در سیاست خارجه نظام جمهوری اسلامی ایران تحت تدبیر دولت یازدهم رفع مشکلات اقتصادی از راه سیاست خارجه است.اصولا به چنین دولتهایی که در سیاست خارجه به دنبال رفع مشکلات اقتصادی هستند دولتهای توسعهگرا میگویند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از پایگاه اطلاع رسانی سازمان بسیج دانشجویی، با روی کار آمدن دولت یازدهم با شعار تدبیر و امید و مطرح کردن فضای تنش زدایی و واقع بینی در سیاست خارجه فضای گفتمانی سیاست خارجه نظام جمهوری اسلامی ایران منتظر تحولاتی جدید شد. برای چنین گفتمان، گزینهای بهتر از دکتر محمدجواد ظربف نمیشد پیدا کرد. کسی که در سال 1355 با ویزای دانشجویی به آمریکا رفت و در 1367 دکترای مطالعات بینالمللی خود را از دانشگاه دنور ایالت کلرادو گرفت و در برههای از زمان نیز در کنار دکتر حسن روحانی عضو تیم مذاکرهکننده ایران بر روی موضوع هستهای بود.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا,,
بعد از دو سال امروز میتوان گفت که دکترین کنونی در سیاست خارجه دولت یازدهم شامل شاخصها و اصولهای جداگانهای است. در دکترین کنونی سیاست خارجه به ذکر سه نکته اکتفا میکنیم؛
,,
1- یکی از مبانیترین شاخصهای سیاست خارجه کنونی براساس شعارهای انتخاباتی دکتر حسن روحانی آن را تعامل سازنده با جهان معرفی کرد اما سردمدارن سیاست خارجه ابتدا به طور مشخص جهان را تعریف نکردند که شامل چه کشورهایی است؟ آیا در تعامل سازنده با جهان کشورهای آمریکای لاتین،آفریقا و کشورهای شرق آسیا جایگاهی دارند؟ با گذشت دو سال اکنون مشخص شده است که جهان در دکترین سیاست خارجه دولت یازدهم شامل کشورهای چون آمریکا و متحدانش تعریف میشود. اما نوام چامسکی زبان شناس برجسته آمریکایی چندی پیش در یک سخنرانی، دنیا را شامل کشورهایی عضو جنبش عدم تعهد دانست که اکنون ریاست این جنبش بر عهده ریاست جمهوری ایران است. وی بیان کرد: تمام کشورهای دنیا در واقع تمام دنیا مسئله هسته ای ایران را صلح آمیز دانسته و تایید کردهاند.
,
سیاست منزوی کردن ایران و عدم تعامل ایران با جهان در سخنان دکتر حسن روحانی در ذیل سیاست تعامل و تنش زدایی تعریف می شود. دکتر حسن روحانی جایی کشور جمهوری اسلامی ایران را متهم به پنجه کشیدن بر روی دنیا می کند. و در جایی دیگر صحبت از انزوای ایران در عرصه بین الملل می کند. چنین حرفهایی صرفا برای مشروعیت بخشیدن به ارتباط با چند کشور خاص از جمله آمریکاست. در سیاست تعامل نگاه ویژهای به کشورههای حوزه خلیج فارس مخصوصا عربستان میشود.
,
,
حتی در زمانی که رژیم سفاک آل صعود به بمباران مردم یمن ادامه می دهد سیاست تعامل ایجاب میکند که به وزیر جدید امور خارجه پیام تبریک فرستاده شود. آنجا که امام فرمود: ما حتی اگر از صدام بگذریم از آل صعود نمی گذریم. نتیجه فراموش کردن چنین سخنی در سیاست خارجه و پیش گرفتن سیاست تعامل با رژیم سفاک آل سعود جرات تعرض به دو نوجوان ایرانی و تهدید نظامی برای اولین بار از سوی عربستان(سفیر عربستان در لندن) به کشورمان بوده است.
,
,
2- یکی دیگر از مبانی سیاست خارجه کنونی واقع بینی تعریف نشده به جای آرمانگرایی تعریف شده است. دکتر حسن روحانی در مناظرات انتخاباتی چنین تعریف کرد که سیاست خارجه جای آرمانگرایی و ایدئولوژی نیست. سیاست خارجه باید تنش زدا و واقع بینی باشد. سخنان مهمی که در واقع امروز خط سیاست خارجه را ترسیم کرده است. اما با نگاهی به سیاست خارجه کشورهای دیگر از جمله خود آمریکا شاهد آن هستیم که اتفاقاً سیاست خارجه محلی برای آرمانها و ایدئولوژی است. حتی کشور مزدوری مثل آمریکا در سیاست خارجه خود برای خودش آرمان هایی ترسیم کرده که مهم ترین آن سلطه کامل بر دنیاست. و با توجه به این مسئله سیاست خارجی خود را ترسیم کرده است. با نگاهی با سند استراتژی امنیت ملی امریکا در می یابیم که ایران را به عنوان دشمن شماره یک بشریت معرفی میکند. و تمام سیاست هایش را در مقابله با ایران تعریف میکند. مگر می شود وقتی کشوری مانند امریکا در سیاست خارجه خود آرمانهایش را ترسیم کرده، اما ما سیاست خارجه را محل آرمانگرایی ندانیم.
,,
در مقابل آرمان آمریکا بر سلطه گری دنیا، یکی از اصول سیاست خارجه جمهوری اسلامی ایران جلوگیری از سلطه استکبار است. تقابل چنین اصولی در عرصه بین الملل طبیعتاً تنش زاست. دکتر حسن روحانی بر این عقیده است که باید بین آرمانها و منافع تمییز قائل شد. و آرمانها در راستای منافع ترسیم شوند. چنین گفتمانی برای بدست آوردن منافع دنیایی و زود بازده، تلقیاش این است که از اصول باید دست برداشت. وقتی از اصول دست برداشته شود دیگر آمریکا شیطان بزرگ نیست و به راحتی میشود تابو چندین ساله عدم مذاکره با آمریکا را شکست. به راحتی میتوان با وزیر امور خارجه امریکا در حساس ترین شرایط منطقه قدم زد. پنداشتن آمریکا به عنوان کدخدا و مرکز ثقل دنیا باعث شده که همه چیز را حول محور آمریکا بدانیم. و حتی در برابر بی شرمانه ترین گستاخی ها سکوت شود. هزینه دوری از آرمانها در سیاست خارجه هزینه و تاوان سنگینی است که از عزت ملی باید هزینه شود.
,,
نتیجه فراموش کردن سخن بزرگی چون آمریکا شیطان بزرگ است. باعث شد که سناتورهای بی آبروی امریکایی گستاخانه به رهبر ایران نامه بنویسند. نتیجه فراموش کردن خباثت های آمریکا باعث شد تا وندی شرمن بگوید.DNA ایرانی ها پر از نیرنگ است. و از آن بالاتر سناتور بی آبروی آمریکایی به وزیر امور خارجه کشورمان بگوید. زمانی که عراق به ایران حمله کرد تو در آمریکا پنهان شده بودی.
,,
آنجا که امام فرمود رابطه ایران و آمریکا رابطه مظلوم و ظالم، رابطه غارت شده و غارتگر است. اینها جزو اصول است و فراموشی آنها باعث میشود در یک ماه بیش ازسه بار تهدید نظامی شویم. آنجا که امام فرمود دولت امریکا تروریست بالذات است. معنی ندارد که دکتر حسن روحانی اوباما را فردی با ادب و باهوش بداند. فراموشی چنین اصولی باعث شده تا اوباما ایران را به حمایت از تروریسم محکوم کند. و حزب الله عزیز لبنان را تروریست بداند. مگر نه اینکه امام خامنه ای فرمودند: هر کشوری که با اسرائیل وارد جنگ شود ما از او حمایت میکنیم.
,,
3- از شاخصه های دکترین جدید در سیاست خارجه نظام جمهوری اسلامی ایران تحت تدبیر دولت یازدهم رفع مشکلات اقتصادی از راه سیاست خارجه است. اصولا به چنین دولتهای که در سیاست خارجه به دنبال رفع مشکلات اقتصادی هستند دولتهای توسعه گرا مینامند. برای اقناع بدنه عمومی جامعه در پیشبرد چنین گفتمانی باید راه حل تمام مسئله های کشور را به تعامل سازنده با جهان ربط داد. سیاست ربط دادن مسئله اقتصادی کشور به موضوع تحریمها یکی از مبانی ترین شاخص ها در این حوزه ها است. اجرای چنین سیاستی در واقع کلیدی است برای پیشبرد اهداف دیگر، در صورت اقناع بدنه عمومی جامعه به این مسئله در جریان مذاکرات هسته ای نیز دست بازی برای دادن امتیازهای گوناگون فراهم میشود.
,,
سیاست گره زدن تمامی مسائل کشور حتی آب خوردن باعث شده که در جریان مذاکرات هسته ای تیم مذاکره کننده امتیازهای گوناگونی و فراتر از خط قرمزهای نظام اسلامی ایران به طرف مقابل بدهد. جایی که اندیشکده RAND مینویسد: حتی اگر مذاکرات موفق نباشد ایران قادر است با گره خوردن به چین و چند قدرت دیگر تحریم ها را دور بزند. تحریمها قادر نیست نفوذ ایران را در منطقه کم رنگ کند. حل مشکلات اقتصادی در سیاست خارجه خلاف راهبردهای اقتصاد مقاومتی میتواند باشد. چرا که نگاه را از ظرفیتها و تولیدات داخل گرفته و به سمت بیرون و حتی سرمایه گذاری خارجی و واردات بی رویه برده شود.
,,
دولت حل مشکلات اقتصادی را در سیسات خارجه جستجو میکند. و موفقیت در این کار مستلزم گره زدن مشکلات کشور به تحریم هاست. چنین سیاستی به مرور جامعه را از رونق کار و تولید داخل باز میدارد. و باعث فشل شدن ظرفیتهای اقتصادی داخلی میشود.
,,
در جمع بندی آخر اکتفا میکنیم به این جمله از امام که فرمودند: نان و پنیر سفره ی خودمان را می خوریم و تسلیم قدرتهای بزرگ نمیشویم.
,,
و کلام آخر
,در قمار عشق بازیها چه سودی بهتر است پای دلبر ماندن و روی کبودی بهتر است.
,
لقمه نان و پنیر سفره سید علی از هزاران مرغ بریان یهودی بهتر است.
محسن باقری
,
,
انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه