تنفس مصنوعی آمریکا در منطقه
ایران مانند کشورهای منطقه ای مثل ترکیه و عربستان ، ابزار نیست بلکه قدرتی است که آمریکا هرگز ایران را با دیگر کشورهای منطقه در یک ردیف قرار نداده است تا بعنوان ابزار خود از آن استفاده کند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از آناج، استفان والت (نظریه پرداز سیاسی و استاد دانشگاه هاروارد آمریکا) :"هر هفته که میگذرد اوضاع جهان غیر قابل کنترل میشود. بنا کردن سیاست خارجی بر لیبرالیسم سرچشمه شکستهای پر هزینه است."
این خلاصه ترین و گویاترین جمله ای است که امروز درباره نظام لیبرالیسم میتوان گفت . نگاهی که تب و تاب و دست پاچگی دولتمردان آمریکا در سی سال اخیر و شکستهای پی در پی آن را تفسیر میکند . اما واقعا لیبرالیسم چه دستاوردی برای جهان امروز داشت که مدعی اصلی آن امروز برای حفظ حضور خود در منطقه خاورمیانه بعنوان قلب جهان حاضر است میلیاردها دلار هزینه کند تا گروهکهای تروریسم و ضد بشری و آدمخوار ، توان جولان و بر هم زدن امنیت کشورها را داشته باشند؟ این سوال پاسخی مفصل میطلبد که یقین در توان این مقال نیست اما میتوان با استفاده از برخی جریانات حاضر در منطقه و تحلیل اهداف آن به پاسخی جامع دست یافت .
البته تمامی وقایع حاصل امروز را بایستی به برنامه ریزی ها و تفکرات حاصل از صده قبل دانست. از طرفی هم آمریکا برای حذف رقبای خود علاوه بر هزینه و حضور فیزیکی در منطقه خاورمیانه میبایست مانع حضور کشورهایی چون شوروی و چین و ژاپن شود تا همچنان بعنوان تنها قطب قدرتمند جهان عرصه را برای منافع خود گسترده کند . منطقه خاورمیانه به لحاظ تاریخی بهترین موقعیت جغرافیایی برای کسب منافع مادی را داراست و آمریکا از این نکته تاریخی غافل نیست . لذا برای شناخت و برآورد میدانی فعالیتهای آمریکا لاجرم بایستی اشاره ای کوتاه به رقبای آن در منطقه داشت تا نقطه یابی اساسی در خصوص میزان حضور و تأثیر گذاری آمریکا در منطقه را داشت .
چین
وقتی " توماس فریدمن" چین را یک دوست نیمه کاره برای ایالات متحده میداند به نظر میرسد اساس این تعریف از چین بخاطر این است که چین ، هم دوست است و هم دشمن ، هم شریک تجاری نیم بند است و هم به جای یک دشمن تمام وقت ، یک رقیب ژئوپولتیک نیمه کاره برای آمریکا است . "دین راسک " وزیر خارجه وقت آمریکا در سال 1966 به کنگره آمریکا گزارش داد : "چینی های کمونیست اکنون در حال توسعه تسلیحات هسته ای و سیستم های موشکی هستند. اما این تسلیحات نقش دفاعی ندارند.
آنها می توانند به طور مستقیم از پکن به سوی همسایگان نشانه گرفته شوند تا آنها را تهدید کنند یا اینکه کشورهای آسیایی را ناگزیر به قطع اتحادهای امنیتی با ایالات متحده کنند. شاید هم آنها بخواهند توازن هسته ای در آسیا ایجاد کنند. در نهایت این تسلیحات می توانند برای حمله به همسایگان آسیایی یا در مقیاس وسیع تر ایالات متحده به کار می روند."
البته راسک اشتباه کرد که تفکرات مائوئیست را اساس تهدید چین برای جهان بکار برد چرا که رشد اقتصادی سه دهه بعد در چین موجب ایجاد قطب بزرگی بنام چین در برابر اقتصاد آمریکا شد. ولی با این حال چین رفته رفته خود را بعنوان شریک تحمیلی برای آمریکا در منطقه میداند . حضور گسترده کالاهای چینی در کشورهایی منطقه و جهان شدیداً آمریکا را دچار اختلال در حوزه اقتصادی نموده است بطوری که اوباما رئیس جمهور آمریکا در سال 2012 از حضور کالاهای چینی در دنیا و حتی کشورش بشدت انتقاد کرد.
چین همچنان به روند رو به رشد خود ادامه میدهد و طبق اعلام مراکز علمی معتبر تا بیست سال آینده جایگزین مناسبی برای آمریکا بعنوان قدرت اول اقتصادی جهان خواهد بود. با این حال چین یکی از قدرتهایی است که آمریکا را در منطقه خاورمیانه دچار تحمل هزینه نموده است .
روسیه
زمانی شوروی بعنوان قطب بزرگ و تهدیدی برای اروپا و آمریکا بشمار میرفت تا زمانی که به علت عامل داخلی که همان عملکرد تفکر کمونیسم و اومانیسم محوری و همچنین دیکتاتوری شدید حاکمیت و ... و عامل خارجی که همان کشاندن شوروی به رقابت تسلیحاتی و محاصره امنیتی و سیاسی شوروی توسط آمریکا و غرب و جنگ گسترده تبلیغاتی غرب بر علیه شوروی و ... موجب شد تا این امپراطوری بزرگ دچار فروپاشی شود . جایی که حضرت امام (ره) در نامه تاریخی خود با جهان بینی موشکافانه علت اصلی این روند فروپاشی را پیش بینی کرده بودند. ایشان در بخشی از این نامه میفرمایند : "جناب آقای گورباچف! باید به حقیقت رو آورد، مشکل اصلی کشور شما مسأله مالکیت و اقتصاد و آزادی نیست، مشکل شما عدم اعتقاد واقعی به خداست، همان مشکلی که غرب را هم به ابتذال و بن بست کشیده و یا خواهد کشید. مشکل اصلی شما مبارزه طولانی و بیهوده با خدا و مبدأ هستی و آفرینش است."
روسیه با این حال از دل ویرانه های فروریخته شوروی سر بر آورد و در اواخر دهه 90 خود را بعنوان قدرت منطقه ای به آمریکا و غرب تحمیل کرد .
در هشتم دسامبر ۱۹۹۱ رهبران روسیه، اوکراین و بلاروس در جنگلهای بلاروس با یکدیگر دیدار و پیمانی را امضا کردند که بر اساس آن کشورهای مستقل مشترکالمنافع به وجود آمدند. روسیه خود را به عنوان جانشین اتحاد جماهیر شوروی معرفی کرد. در بیست و پنجم دسامبر، میخائیل گورباچف از سمت خود کنارهگیری کرد اتحاد شوروی بطور رسمی در ۲۵ دسامبر۱۹۹۱ از هم پاشیده شد. یک روز پس از آن، پارلمان اتحاد جماهیر شوروی اعلامیه انحلال این کشور را تصویب کرد.
آخرین اقدام انتقال قدرت از اتحاد شوروی به روسیه با انتقال کیفهای (اسناد) مربوط به کدهایی بود که اطلاعات مربوط به تسلیحات هستهای این کشور را از گورباچف به یلتسین منتقل میساخت.
ولادی میر پوتین بعد از استعفای 1999 یلتسین بعنوان رئیس جمهور روسیه اقدامات گسترده ای برای بازیافت و انتقال قدرت شوروی سابق به روسیه کنونی انجام داد .
با این حال آمریکا توان رشد روسیه در منطقه و جهان را نداشت تا جایی که چند سال قبل ، یکی از نمایندگان کنگره آمریکا اعلام نمود که دولت آمریکا تحمل ظهور کشوری را ندارد که از دل خاکها و خرابه های شوری سر بر آورده است .
از طرفی روند رو به رشد حاکمیت روسیه خود را مدیون درایت و تیزهوشی پوتین میداند اگر چه جنگها و درگیریهای منطقه ای بر علیه روسیه ، مثل جنگ چچن و همچنین بحران اوکراین در چند ماه قبل هزینه های زیادی را بر علیه روسیه تحمیل کرد ولی دولت آمریکا به این واقعیت رسیده است که روسیه از قدرت نوظهور انرژی گاز بهره های فراوانی میبرد و از این مسیر اروپا را بارها در تنگنا قرار داده است .
روسیه بعنوان یکی دیگر از قدرتهای منطقه ای بعنوان مزاحم و در برخی برهه ها شریک تحمیلی برای آمریکا محسوب میشود که این نیز به نوبت خود برای آمریکا غیر قابل تحمل شده است .
جمهوری اسلامی ایران
کشور ایران به لحاظ تاریخی از چند موقعیت ویژه برخوردار است و همچنان از آن موقعیتهای تاریخی بعنوان ابزار تولید قدرت استفاده مینماید . فرهنگ مردم بنیان ، دین ، مذهب پویا ، خانواده ، نخبگان بزرگ تاریخی و ... که این موارد بعنوان ریشه های اصلی حفظ اصالت کشور ایران محسوب میشوند .
اگر چه قدرتها و حکومتهای بسیاری در راستای تغییر نوع حیات مردم ایران گام برداشتند ولی به هیچ عنوان توان مقابله با فرهنگ و دین مردم بعنوان پایه های اصلی را نداشتند. از حرکت خزنده ضد فرهنگی رضاخان تا حضور مستشاران انگلیسی و آمریکایی در ایران و همچنین برنامه های محمد رضا شاه در راستای تغییر نگاه مردم به زندگی در این صد سال اخیر هم نتوانست تأثیری بر این استحکامات داشته باشد .
کشور ایران به لحاظ جغرافیایی در قلب جهان قرار دارد . خاورمیانه منطقه ای است حاصلخیز که نفت و گاز و معادن و وجود شاهراههای ارتباطی و ... این منطقه را قرنها پیش بعنوان منطقه خاصی برای کشورهای جهان قرار داده است . آمریکا به این نکته رسیده است که برای اینکه خود را بعنوان قردت اول جهان حفظ نماید اساساً بایستی حضور فیزیکی قدرتمندی در این منطقه داشته باشد تا در نگاه جهانی کشوری درجه چندم مطرح نشود .
ژاپن همیشه ایام بعنوان کشور درجه چندم سیاسی و نه چندان تأثیر گذار در دنیا مطرح میباشد و علت اصلی آن عدم حضور این کشور در خاورمیانه است . چرا که با نگاه تاریخی به منطقه خاورمیانه در صده اخیر به این مهم میرسیم که کشورها و قدرتهای اول دنیا کشورهایی هستند که در منطقه خاورمیانه حضور گسترده داشته و دارند.
ایران بعد از انقلاب سال 57 برای بسیاری از کشورها و قدرتهای جهانی از جمله آمریکا و هم پیمانانش آن چنان مهم و تأثیر گذار نبود که امروز بعد از سه دهه بعنوان قدرت بزرگ و بلامنازع منطقه ای محسوب میشود.
آمریکا به خیال واهی خود با ایجاد جنگ تحمیلی و کمک به صدام به این نتیجه کودکانه رسیده بود که با نوکر منطقه ای خود یعنی صدام میتواند ایران را تسلیم خواسته های خود کند . اما امروز نگاه آمریکا به ایران از پرده دیگری است . وقتی اوباما در سال 2012 تنها راه حل بحران عراق را حضور ایران در تصمیم گیریها میداند ، نوعی وادادگی و تسلیم در برابر قدرت ایران است . وقتی دولت آمریکا در بحران افغانستان بارها تأثیر ایران را در این کشور مبنی بر مقابله با تصمیمات ناتو در پیشبرد اهداف سلطه آمیز خود انکار نمیکند خود گویای خیزش بزرگ قدرت ایران در منطقه و جهان را دارد . همان دولت آمریکای سال 57 امروز ایران را در مناسبات منطقه ای مؤثر میداند .
سوریه
بحران بسیار گسترده ، پیچیده و برنامه ریزی شده سوریه نیز به عنوان مهمترین پرونده امیدوار کننده آمریکا در به انزوا بردن ایران در منطقه نیز نتوانست آمریکا را به آرزوها و ایام سالهای قبل از انقلاب ایران برگرداند. بحران سوریه صرفا و صرفا برای به زیر کشیدن شخص بشار اسد طراحی و اجرا شده بود چرا که بشار اسد شریک بسیار مقاوم ایران در برابر اسرائیل محسوب میشود . بعد از حدود سه سال از بحران سوریه برای ارزیابی میزان پیش برد برنامه های آمریکا در سوریه به این نکته اشاره کنیم که همچنان بشار اسد در جایگاه خود بعنوان شخص اول سوریه به رهبری خود ادامه میدهد .
رزمایش بزرگ سیاسی انتخابات ریاست جمهوری سوریه آن هم در وسط بحران ، نوعی تعیین نرخ توسط بشار اسد و هم پیمانش یعنی ایران در برابر قدرتهای عبری غربی عربی بود . برگزاری انتخابات و پیروزی بلامنازع بشار اسد نوعی دهن کجی غیر قابل تحمل برای آمریکا و کشورهای مرتجع آن در منطقه بود که موجب عصبانیت شدید اسرائیل از تصمیمات آمریکا شد .
جنگ سوریه را باید بعنوان جنگ جهانی کوچک به شمار آورد . چرا که تمامی مدعیان در آن حضور داشتند . آمریکا به همراه کشورهای اروپایی ، ترکیه ، قطر ، عربستان ، اسرائیل از طرفی . روسیه و چین از سویی دیگر و ایران و سوریه و حزب الله لبنان بعنوان جریانات مردم محور از طرف دیگر بر این ادعا صحه میگذارد که باید جنگ سوریه را جنگ جهانی کوچک بشمار آورد که نتیجه آن تغییر اساسی در مناسبات منطقه ای و حتی جهانی بوجود خواهد آورد .
شدت درگیریها حتی برخی از سیاسیون کشورمان را دچار اشتباه نمود که نباید بیش از این از دولت سوریه و بشار اسد حمایت نمود و حتی باید به فکر ایجاد ارتباط با معارضی نیز بود . ولی باید به این نکته اشاره کرد که حمایت محکم رهبر انقلاب از نظام سوریه و حتی تأکید ایشان بر حفظ شخص بشار اسد نشان از برنامه ریزی پیش برنده ایران در سوریه و منطقه دارد . روند رو به رشد سریع پیشروی و پس گیری مناطق اشغالی نشان از قدرت تأثیر گذاری ایران در بزرگترین بحرانهای منطقه ای را دارد .
اگر چه نباید از رژیم اسرائیل نیز غاقل بود . امیدواری زاید الوصف سردمداران آن بعد از بوجود آمدن بحران سوریه این توهّم را برای آنان ایجاد کرد که به راحتی توان پیشروی در مناطق اشغالی را خواهند داشت که اینچنین نشد . با این حال گذشت زمان در سوریه نشان خواهد داد که کشورهایی همچون ترکیه و عربستان و قطر بازنده بزرگ این میدان بودند که بعنوان ابزار دست آمریکا در منطقه همل کردند.
عراق
بعد از سالها اشغال عراق توسط آمریکا به بهانه 11 سپتامبر و همچنین از بین بردن تسلیحات هسته ای صدام ، آمریکا به این نکته اذعان کرد که با وجود قدرت ایران به هیچ عنوان توان پیش برد اهداف خود را در عراق نخواهد داشت . درخواست و برگزاری مذاکرات رسمی با ایران در موضوع عراق خود گویای این نکته است که ایران مانند کشورهای منطقه ای مثل ترکیه و عربستان ، ابزار نیست بلکه قدرتی است که آمریکا هرگز ایران را با دیگر کشورهای منطقه در یک ردیف قرار نداده است تا بعنوان ابزار خود از آن استفاده کند.
ظهور گروهک تروریستی داعش در کشور عراق نیز یکی دیگر از آخرین دستاویزهای آمریکا در عراق میباشد که بعد از شکست غیر قابل تحمل در سوریه ، این بار آمریکا را حاضر به همکاری با داعشی نمود که به راحتی زنان و کودکان را صلاخی میکند .
اگر چه از دولت آمریکا بعید نبوده و نیست که چنین رویکرد حمایتی از چنین تفکرات وحشیانه را داشته باشد اما نکته اساسی اینجاست هر چه از زمان میگذرد آمریکا را حاضر به حمایت از گروهکهایی میکند که به هیچ عنوان برای مردم منطقه و جهان قابل تحمل نیست . قدرت اول اقتصاد دنیا برای حفظ حیات خود دست به تنفس مصنوعی میزند که به شدّت در انزوای قدرت آمریکا در منطقه تأثیر گذار است.
اگر چه داعش توانسته است با حمایتهای مخالفان ایران در منطقه در سه استان عراق اقداماتی را بر علیه امنیت عراق انجام دهد ولی به جهت گستردگی توان نظامی دولت عراق از طرفی و همچنین حضور سازمان یافته گروههای شیعه و سنی که به شدت مخالف اقدامات آمریکا در عراق هستند سرعت پیش برد اهداف دولت عراق را دو چندان خواهد نمود .
سوریه با آن بحران اساسی که بشدت تحت فشار بود ، بعد از سه سال توازن قدرت را در درگیریهای داخلی به سمت خود تغییر داد . یقینا وضعیت عراق به هیچ عنوان قابل قیاس با سوریه نیست و وجود عوامل تأثیر گذار همچون مرجعیت شیعه ، گروههای مردمی و نظامی و همچنین اشراف کامل ایران در عراق مبنی بر حمایت همه جانبه از عراق این امید را درمردم عراق زنده نگه داشته است که داعش نیز به پرونده شکستهای پی در پی آمریکا اضافه خواهد شد .
نکته آخر اینکه آمریکا به این نکته اساسی رسیده است که مانع اصلی برنامه های سلطه جویانه دولت آمریکا در منطقه خاورمیانه ایران میباشد . چرا که ایران علاوه بر آنکه مثل روسیه و چین آمریکا را بعنوان مزاحم منطقه ای میشناسد به فکر گسترش تفکرات انقلاب اسلامی در دیگر کشورها نیز میباشد و تحمل این موضوع برای آمریکا بسیار سنگین است.
,
, اما واقعا لیبرالیسم چه دستاوردی برای جهان امروز داشت که مدعی اصلی آن امروز برای حفظ حضور خود در منطقه خاورمیانه بعنوان قلب جهان حاضر است میلیاردها دلار هزینه کند تا گروهکهای تروریسم و ضد بشری و آدمخوار ، توان جولان و بر هم زدن امنیت کشورها را داشته باشند؟,
,
,
,
, چین, چین,
,
, وقتی " توماس فریدمن" چین را یک دوست نیمه کاره برای ایالات متحده میداند به نظر میرسد اساس این تعریف از چین بخاطر این است که چین ، هم دوست است و هم دشمن ، هم شریک تجاری نیم بند است و هم به جای یک دشمن تمام وقت ، یک رقیب ژئوپولتیک نیمه کاره برای آمریکا است,
,
,
,
,
,
,
,
, روسیه, روسیه,
,
, "جناب آقای گورباچف! باید به حقیقت رو آورد، مشکل اصلی کشور شما مسأله مالکیت و اقتصاد و آزادی نیست، مشکل شما عدم اعتقاد واقعی به خداست، همان مشکلی که غرب را هم به ابتذال و بن بست کشیده و یا خواهد کشید. مشکل اصلی شما مبارزه طولانی و بیهوده با خدا و مبدأ هستی و آفرینش است." ,
,
,
,
, بلاروس, بلاروس, بلاروس, مشترکالمنافع, مشترکالمنافع, مشترکالمنافع, اتحاد شوروی, اتحاد شوروی, اتحاد شوروی, ۲۵ دسامبر۱۹۹۱, ۲۵ دسامبر, ۲۵, دسامبر, ۱۹۹۱, ۱۹۹۱, پارلمان اتحاد جماهیر شوروی, پارلمان اتحاد جماهیر شوروی, پارلمان اتحاد جماهیر شوروی,
,
, تسلیحات هستهای, تسلیحات هستهای, تسلیحات هستهای, گورباچف, گورباچف, گورباچف, یلتسین, یلتسین, یلتسین, .,
,
,
,
, با این حال آمریکا توان رشد روسیه در منطقه و جهان را نداشت تا جایی که چند سال قبل ، یکی از نمایندگان کنگره آمریکا اعلام نمود که دولت آمریکا تحمل ظهور کشوری را ندارد که از دل خاکها و خرابه های شوری سر بر آورده است . ,
,
,
,
,
, جمهوری اسلامی ایران, جمهوری اسلامی ایران,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
, آمریکا به خیال واهی خود با ایجاد جنگ تحمیلی و کمک به صدام به این نتیجه کودکانه رسیده بود که با نوکر منطقه ای خود یعنی صدام میتواند ایران را تسلیم خواسته های خود کند . اما امروز نگاه آمریکا به ایران از پرده دیگری است .,
,
, سوریه, سوریه,
,
,
,
,
,
, جنگ سوریه را باید بعنوان جنگ جهانی کوچک به شمار آورد . چرا که تمامی مدعیان در آن حضور داشتند .,
,
, شدت درگیریها حتی برخی از سیاسیون کشورمان را دچار اشتباه نمود که نباید بیش از این از دولت سوریه و بشار اسد حمایت نمود و حتی باید به فکر ایجاد ارتباط با معارضی نیز بود . ولی باید به این نکته اشاره کرد که حمایت محکم رهبر انقلاب از نظام سوریه و حتی تأکید ایشان بر حفظ شخص بشار اسد نشان از برنامه ریزی پیش برنده ایران در سوریه و منطقه دارد . روند رو به رشد سریع پیشروی و پس گیری مناطق اشغالی نشان از قدرت تأثیر گذاری ایران در بزرگترین بحرانهای منطقه ای را دارد .,
,
,
,
, عراق, عراق,
,
, ایران مانند کشورهای منطقه ای مثل ترکیه و عربستان ، ابزار نیست بلکه قدرتی است که آمریکا هرگز ایران را با دیگر کشورهای منطقه در یک ردیف قرار نداده است تا بعنوان ابزار خود از آن استفاده کند.,
,
,
,
,
,
, اگر چه داعش توانسته است با حمایتهای مخالفان ایران در منطقه در سه استان عراق اقداماتی را بر علیه امنیت عراق انجام دهد ولی به جهت گستردگی توان نظامی دولت عراق از طرفی و همچنین حضور سازمان یافته گروههای شیعه و سنی که به شدت مخالف اقدامات آمریکا در عراق هستند سرعت پیش برد اهداف دولت عراق را دو چندان خواهد نمود .,
,
, داعش نیز به پرونده شکستهای پی در پی آمریکا اضافه خواهد شد .,
,
, نکته آخر اینکه آمریکا به این نکته اساسی رسیده است که مانع اصلی برنامه های سلطه جویانه دولت آمریکا در منطقه خاورمیانه ایران میباشد . چرا که ایران علاوه بر آنکه مثل روسیه و چین آمریکا را بعنوان مزاحم منطقه ای میشناسد به فکر گسترش تفکرات انقلاب اسلامی در دیگر کشورها نیز میباشد و تحمل این موضوع برای آمریکا بسیار سنگین است. ,
نویسنده: مرتضی بزرگی
, نویسنده: مرتضی بزرگی,
ارسال دیدگاه