رسم های در معرض فراموشی؛

مراسم کوسه ناقالی؛ احیای سنتی کهن که نوید زایش و برکت می‌دهد+عکس

مراسم کوسه ناقالی؛ احیای سنتی کهن که نوید زایش و برکت می‌دهد+عکس
مراسم کوسه ناقالی (جشن چوپانان برای شکرگزاری) یکی از رسومات مردم شهرستان خمین است که هرساله برگزار می شود و به نوعی سنتی کهن احیا و همدلی و اتحاد بین اهالی برقرار می شود.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از پایگاه خبری خمین نیوز مراسم کوسه ناقالی (جشن چوپانان برای شکرگزاری) یکی از رسومات مردم شهرستان خمین است.

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, پایگاه خبری خمین نیوز,

چهل روز از زمستان گذشته و پنجاه روز به نوروز مانده یعنی دهم بهمن ماه هر ساله در روستای خان‌آباد از توابع شهرستان خمین جشن کوسه ناقالی برگزار می‌شود.

,

, ,

مردم معتقد بودند که آمدن کوسه ناقالی شگون دارد و با خود خیر و برکت به همراه می‌آورد و موجب باروری و زایش میش‌ها و بزها می‌شود، از سوی دیگر چوپانان و بعضاً افراد فقیر و بی‌چیزی که اجراکنندگان این مراسم بودند از این راه چیزی به دست می‌آوردند تا زمستان را راحت‌تر بگذرانند.

,

با فرارسیدن ایام ناقالی کودکان و نوجوانان و حتی مردم خوشحال می‌شدند چون بر این باور بودند که کمر زمستان شکسته و بهار نزدیک است و این مراسم موجب تفریح، سرگرمی و تفنن آنان نیز بوده است.

,

این جشن در روزگاران قدیم مخصوص چوپانان و گله‌رانان بوده و بازیکنان در این جشن ۵ تا ۱۰نفرند و نفر اول با پوشیدن لباس چوپانان و به سر کردن پوست بزغاله و تزئین خود، به نقش کوسه یا ناقالی در می‌آ‎ید.

,

نفر دوم پسری پانزده ساله با پیراهن و چادری زنانه، نقش عروس کوسه را دارد، دو نفر دیگر هر کدام دو شاخ به سرشان می‌بندند و چند زنگ به خود می‌دوزند (این دو نفر تکه نام دارند)، از این دو نفر یکی توبره (خور جینی بزرگ) به دوش می‌اندازد و انعام مردم را جمع آوری می‌کند، در این میان دو تا سه نفر هم ساز و دهل دارند که نوازنده گروهند.

,

, ,

کوسه در پیشاپیش گروه حرکت می‌کند و با باز و بسته کردن دست‌ها و تکان دادن بدن خود صدای زنگوله‌ها را در می‌آورد، کوسه به هر خانه‌ای که می‌رسد وارد آن خانه می‌شود و بقیه نیز از پشت سر او وارد می‌شوند و به سراغ درب طویله گوسفندان رفته و با چوبدستی ضربه‌ای به درب می‌زند؛ با این اعتقاد که با ترسیدن گوسفندان، بره‌ها در شکم گوسفندان تکان بخورند و سلامتی شان را اعلام کنند.

,

مردم نیز معتقدند که آمدن کوسه به درب طویله موجب آمدن خیر و برکت و باروری و زایش گوسفندان و بزها می‌شود.

,

, ,

اوج جشن و هنرنمایی کوسه و همراهان در منزل کدخدا یا بزرگ ده است، در این خانه کوسه هنرنمایی را به حد کمال می‌رساند و سنگ تمام می‌گذارد و صاحب خانه مبلغی پول یا خوراکی به کوسه می‌دهد.

,

در بعضی جاها مردم روز بعد از جشن نزد کوسه می‌روند و مقداری از غذا و خوراکی‌های جمع شده را از او می‌گیرند و می‌خورند و بر این باورند که انجام این کار شگون دارد.

,

این ‌آیین یکی‌ از ‌سنت‌های گذشته ‌است و برگزاری چنین جشن‌هایی به نوعی زنده نگهداشتن سنت‌های کهن است که ‌شور، ‌نشاط و روحیه شادی و همچنین حس دوستی و اتحاد در بین اهالی روستا را بوجود می آورد.

,

, ,

این ‌آیین ‌در ‌روستاهایی از قبیل ‌چهارطاق، ‌طیب‌آباد‌، ‌لکان‌، ‌خوراوند‌ و نازی ‌از توابع شهرستان‌‌ خمین نیز برگزار می‌شود.

,

در این مراسم نیز اشعاری خوانده می شود، زمانی که کوسه زنگوله ها را دوباره به صدا درمی آورد و می خواند:

,

نـاقـالـی گُــنه گُــنه

,

چِل رفته پنجا مانه

,

بـــزتــان بـره مــی زایه

,

میش تان بزغاله می زایه

,

گربه تان سگ توله می زایه

,

زنتان بچه می زایه

,

نـاقـالـی بـه ایـن بـزرگـی

,

کالا پالا نداره

,

مشـتـی رفتـه بـراش بـیاره

,

الله نگهش بداره

,

نـاقـالـی گُـنـه گُـنـه

,

چیزی باقی نمانه

,

, ,

بعد از آواز خوانی کوسه، عروس و کوسه با هم می رقصند، کمی بعد کوسه جلو در طویله غش می کند، عروس بالای سر کوسه می آید و می خواند:

,

این دست گرم کوسه

,

ایـن پـای گـرم کـوسـه

,

والـا نـمُـرده کـوسـه

,

آخ شوهرم،خاک به سرم

,

بعد عروس می گوید : بختم ، بختم ـ سوزن بدین بزنم به رختم.

,

, ,

, ,

, ,

روستای خان‌آباد(محمدیه) در ۳۵ کیلومتری‌ غرب‌خمین و ۴۲ کیلومتری جنوب‌ شازند در بخش مرکزی استان مرکزی قرار دارد.

,

انتهای پیام/

]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه