یادداشت /
بررسی تاثیر انقلاب اسلامی ایران بر شکل گیری جبهه مقاومت اسلامی
شکل گیری حزب الله لبنان که به شدت تحت تأثیر امام خمینی (ره) و رهنمودهای مقام معظم رهبری قرار دارد به گونهای میتوان برجستهترین تأثیر خارجی انقلاب اسلامی را در جبهه مقاومت حزب الله دید[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ مهدی عباسی کارشناس مسائل سیاسی و عضو هیات علمی دانشگاه در اساتیدخبر نوشت:
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, اساتیدخبر ,تأثیر انقلاب اسلامی بر کشورها و گروههای مختلف، حسب ویژگیهای خود آنها، متفاوت است (اسپوزیتو، ۱۳۸۸) اما همه این اثرپذیریها در حوزه اسلام گرایی و بازگشت به دین قابل طبقه بندی است. برای نمونه، بلافاصله پس از پیروزی انقلاب اسلامی، درعراق شاهد تشدید فعالیتهای گروههای اسلام گرایی مثل حزب الدعوه الاسلامیه هستیم که تحت رهبری آیت الله صدر با رویکردی کاملاً اسلامی و شیعی با دیکتاتوری حاکم مبارزه کرد (ملکوتیان، ۱۳۸۴: ۸۳). با وجود این اثر ژرف در نهضت جامعه عراق است که اشغال عراق نه تنها منجربه آسیب پذیری ایران و تسلیم در مقابل خواستههای آمریکا نشد بلکه تشدید جبهه مقاومت متأثر از انقلاب اسلامی با قدرت گیری گروههای شیغی در نظام سیاسی پس از صدّام و تقویت جایگاه مرجعیت شیعی با وجود آیت الله سیستانی را در پی داشته است. (غلامی قمی، ۱۳۸۶: ۱۸۸-۱۸۷)
,این وضعیت در لبنان نیز با جمعیتی حداقلی شیعه و وجودتکثیر مذهبی میان مردم به گونهای دیگر وجود دارد و بیشترین نفوذ سیاسی و فرهنگی ایران بعد از انقلاب در لبنان بوده است (عباسی، سیفی، ۱۳۹۲: ۱۵) شکل گیری حزب الله لبنان که به شدت تحت تأثیر امام خمینی (ره) و رهنمودهای مقام معظم رهبری قرار دارد به گونهای میتوان برجستهترین تأثیر خارجی انقلاب اسلامی را در جبهه مقاومت حزب الله دید (شیرودی، ۱۳۸۸: ۹۹) پیروزیهای حزب الله لبنان این مجموعه مردمی- اسلامی در مقابل آمریکا و رژیم صهیونیستی و اخراج مفتضخانه ارتش صهیونیست از لبنان توسط حزب الله و پیروزی در جنگ ۳۳ روزه با این رژیم صهیونیستی، پیدایش و شکل گیری جهاد اسلامی و حماس و تشکیل دولت مردمی، جهادی فلسطین در سالهای اخیر ناکامی جریانات صهیونیستی – آمریکایی در زمینه همراهی کردن سوریه و به سازش کشاندن آن جبههای از مقاومت اسلامی را هم راستا با اهداف منطقهای جمهوری اسلامی تشکیل داده است و این جبهه الگویی برای ملتهای منطقه شده است (متقی، ۱۳۹۴) علاوه بر این، نشانههایی از جمله مقاومت اسلامی در فلسطین نیز مشاهده میشود؛ جبهه خلق برای آزادی فلسطین طی بیانیهای تصمیم خود را برای جاگزینی واژه اسلامی به جای واژه خلق در عنوان خود اعلام کرد و از آن پس، جبهه اسلامی برای آزادی فلسطین خوانده شد.
,شهید دکتر فتحی شقاقی در خصوص تأثیر انقلاب اسلامی بر مبارزات مردم فلسطین میگوید:
,«انقلاب اسلامی به ما فهماند که پیروزی ما در گرو پیروی از راه امام خمینی است از همین رو، ناگهان در و دیوار مساجد سرزمین اشغالی بویژه مسجد الاقصی با تصاویرحضرت امام تزیین شد و انتفاضه از ثمرات بیداری اسلامی است» (سالار، ۱۳۸۲: ۹۹-۹۸) تأثیر انقلاب اسلامی بر جبهه مقاومت اسلامی در فلسطین قابل مشاهده است چرا که:
,الف) نهضت مقاومت فلسطین همانندانقلاب اسلامی، از مسجد و اماکن دینی سرچشمه میگیرد.
,ب) امروزه پیروان انقلاب اسلامی بر لزوم وحدت همه قشرها و مذاهب برای نیل به پیروزی در نهضت مقاومت فلسطین پای میفشارند. انقلاب اسلامی به پیروزی از اسلام ناب محمدی و انتفاضه به تأثیر از انقلاب اسلامی، وحدت را ابزار کارآمد برای رسیدن به پیروزی میدانند.
,ج) تولد و موجودیت برخی گروههای مبارز فلسطینی همچون جهاد اسلامی و حماس وام دار انقلاب اسلامی است (شیرودی، ۱۳۸۸: ۹۹)
,خصوصیات مشترک و مؤلفههای تأثیرپذیری جبهه مقاومت اسلامی از انقلاب اسلامی ایران بدین صورت است که مهمترین بازیگری که طی یک دهه اخیر توانسته به تدریج ظرفیتهایش را توسعه دهد ونظریات و اهداف خود را تحقق بخشد جمهوری اسلامی ایران است. ایران هم اکنون با ایفای نقش سازنده در زمینه باز تولید منافع مشترک منطقهای، مبارزه با تروریسم توسعه همکاریهای همه جانبه، حمایت از ثبات مبتنی بر امنیت دسته جمعی، تقویت قدرت ملی و پایگاه مردمی معرفی مدل بومی اصلاحات درون زا، ارائه الگوی مردم سالاری دینی و الهام بخشی برای دیگر ملتها، دفع تهدیدات، احیای تفکر و ارزشهای دینی، تثبیت انقلاب مقاومتی ایران- سوریه- لبنان- و نزدیک کردن عراق به آن، تقویت قدرت رسانهای برای تبیین پیام عدالت، صلح و عزت، پیروزی از الگوی تعامل مؤثر و سازنده با کشورهای اسلامی، اتخاذ دیپلماس فعال و مؤثر در سیاست خارجی براساس اصول عزت، حکمت و مصلحت، عضویت فعال و اثرگذار در سازمانهای منطقهای و فرامنطقه ای، تقویت راهبرد چند جانبه گرایی و نفی سلطه، تلاش در جهت اعتمادسازی با دیگران، تقویت دیپلماسی، تقویت مؤلفهای هویت بخش تمدنی، توانسته بسیاری از تهدیدات را بر طرف و اقدام به فرصت سازی کند. (آیتی، ۱۳۹۵، ۳۴).
,در نهایت اینکه ویژگیهای اصلی مشترک و مؤلفههای تأثیر پذیری جبهه مقاومت اسلامی از انقلاب اسلامی ایران عبارتند از:
,۱- شعارهای انقلابی ایران: نهضتهای اسلامی و جریانهای فعال متأثر از متن مردم جوامع اسلامی، شعارهای انقلابی ایران مانند جهاد، شهادت، ایثار را بعنوان اصول مبارزانی خود پذیرفتند. شعارهای لاشرقیه و لاغربیه، الله اکبر و سایر شعارها با جنبهی مذهبی از جمله شعارهای صادراتی انقلاب ایران است.
,۲- استکبار و استبداد ستیزی وتاکید بر استقلال و حمایت از جنبشهای آزادی بخش: انسجام و هماهنگی سیاسی ناشی از دستاوردهای ایران در مخالفت با سلطهای استکبار و تاکید بر استقلال و حمایت از جنبشهای آزادی بخش همان دیدگاهی است که مردم در این کشورها خواهان آن هستند (شیرازی، ۱۳۹۴)
,۳- احیاگری و اعتقاد به اسلام: الف) به عنوان وسیله معنوی برای حل مشکل از خودبیگانگی ب) منبع تئوریک اعتراض علیه بی عدالتی اجتماعی و سیاسی (بذرافکن، جاودانی، ۱۳۹۱: ۲۹۹)
,۴- مردمان این کشور نیز خواستار برچیده شدن سفارت آمریکا و اسرائل در دورن کشورشان هستند دانشجویان خط امام ایران پس از انقلاب در یک حرکتی که به انقلاب دوم معروف شد، دست به تسخیر سفارت آمریکا تحت عنوان لانهی جاسوسی زدند زیرا معتقد بودند آمریکا از طریق سفارتخانه دست به نفاق در داخل کشور کمک میکند. مردم کشورهای منطقه نیز با الگو گرفتن از ایران خواهان برچیده شدن سفارت آمریکا و اسرائیل از خاک خودشان هستند.
,۵- ایدئولوژی و عقیده مشترک: انقلاب اسلامی اگر چه یک انقلاب شیعی بود؛ اما اصول دین، توحید، نبوت، قبله وقرآن با دیگر هستهها و جنبشهای اسلامی وحدت ماهوی داشت و رفتار عملکرد چند دهه انقلاب جدیت و توانمندی ایران در دفاع از حدود و شعور اندیشه اسلامی را به نمایش گذاشت.
,۶- دین مشترک: انقلاب اسلامی بعنوان سکاندار جبههی اسلام و مسلمانان و جبهه مقاومت در مواجهه با جبهه غرب با محوریت آمریکا دارای دشمن مشترک هستند که درصدد تسلط بر حدود جغیرافیایی و به حاشیه راندن ایدئولوژی دین اسلام است. انقلاب اسلامی ایران از همان اول شکل گیری سیاست خارجی خود را با محوریت شعار نه غربی و نه شرقی برای جنبشهای آزادی بخش تعریف کرد و با اعلام رسمی از حمایت از نهضتهای رهایی بخش و تبدیل آن به اصول قانونی، خود را بعنوان هدایتگر صادق معرفی کرد. رهبران جنبشهای منطقه همراهی خود را با این الگوی ضد استعماری رهبر انقلاب اسلامی اعلام کرد.
,۷- طرح ایدهی وحدت اسلامی: شرح وحدت مسلمانان بعنوان رمز پیروزی انقلاب، تداوم و توسعهی آن به جهان اسلام عناصر مؤثر در گرایش نهضتهای اسلامی به انقلاب ایران بود (روزنامه جوان)
,مجموعه شرایط نشان میدهد که جمهوری اسلامی ایران در جایگاه ویژهای به لحاظ تأثیر گذاری، جهت دهی، هدایت و مدیریت تحولات قرار گرفته و طی سه دهه حرکت رو به جلو توانسته نظرات خود را به منطقه بقبولاند. بسیاری از تحللیگران در بررسی اتفاقات اخیر منطقه و بروز جنبشهای مردمی و ضد استبدادی و استکباری در کشورهای عربی تقویت موضع جمهوری اسلامی ایران دربرابر رقبای خود را به عنوان یکی از مهمترین پیامدهای این تحولات قلمداد میکنند تحولاتی که در واقع بیش از آنکه متأثر از اقدامات سیاسی ایران باشد، تحت تأثیر ساخار معنایی منبعث از انقلاب اسلامی میباشد. بررسی شعارهای انقلابیون بویژه، در بحرین و سوریه و لبنان و عراق نشان از وجه غالب اسلامی بودن آنها تحت تأثیر انقلاب اسلامی ایران بوده و امروزه قدرت و نفوذ انقلاب اسلامی به حدی رسیده که جبهه مقاومت در سوریه و عراق به پیروزیهای بسیاری دست یافتهاند لذا انقلاب اسلامی ایران بر اساس نشانههایی از هنجارهای انقلابی شکل گرفته است. هنجارگرایی انقلاب اسلامی تابعی از ضرورتهای سیاست بینالملل برای تغییر در محیط منطقهای و بینالمللی است.
]
ارسال دیدگاه