ویژگی ها و کمالات حضرت زهرا(س)
حضرت زهرا(س) در کنار رسالت سیاسی، رسالت مادری را به حد کمال رساندند و فرزندانی را تربیت کرد که هر کدام با ایفای نقش بی نظیر خود، درس تقوا و عبودیت، ایثار و گذشت و... را به یادگار گذاشتند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از فراهان خبر؛ زندگانی و سیره ی معصومین(ع) به ویژه حضرت صدّیقه ی کبری، فاطمه ی زهرا(س) دارای آثار و برکاتی است که از جمله آنان تفکر و اندیشه، عبرت آموزی، تقویت ایمان، الگو گرفتن، درس وحدت، ریشه یابی و حل مشکلات، احیای دین و ایمان، ارتباط با بزرگان و درس دین داری و تقوا است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, به نقل از , فراهان خبر, فراهان خبر, ؛ ,جایگاه و مقامات دختر مکرّم پیامبر اعظم(ص)، حضرت فاطمه زهرا(س) نزد پروردگار از نزول «آیه تطهیر، آیه مباهله، آیه ی مودت و سوره ی الکوثر» به دست می آید. شخصیتی که بر طبق آیه ی تطهیر از هرگونه ناپاکی، منزّه هست و بر طبق سوره کوثر، منبع و مصداق خیر کثیر(ارزش فراوان) و بر طبق داستان مباهله، حضور درکنار پدر بزرگوارش پیامبر مکرم حضرت محّمد مصطفی(ص)، شوهرش، حضرت علی مرتضی(ع) فرزندان ارجمندش، حَسَنین(ع) اتمام حجت الهی به رهبر مسیحیان و مخالفان شد.
,از برکات و آثار وجودی آن حضرت، بیش از هزار سال می گذرد و میلیون ها انسان در هر شبانه روز با استمداد از مقامات و شخصیت معنوی آن بزرگوار به پیشگاه خداوند، توسل می جویند.
,بزرگانی همانند شیخ کلینی، شیخ طوسی، شیخ ابن شهر آشوب، شیخ طبرسی، اربلی، سید ابن طاووس و علامه مجلسی(رضوان الله علیهم)، ولادت آن بزرگوار را روز جمعه، بیستم جمادی الثانی در سال پنجم بعثت(در سن ۴۵ سالگی پیامبر(ص) از پدری که اشرف مخلوقات و خاتم پیامبران بود و مادری پاک دامن به نام خدیجة بنت خویلِد(س) در شهر مکّه مکرّمه می دانند. (۱)
,داستان بارداری حضرت، بسیار قابل توجه و آموزنده است. روایت شده رسول خدا(ص) روزی با اصحاب خود از جمله حضرت علی(ع)، عمار، حمزة و عباس، نشسته بودند که جبرئیل امین بر پیامبر(ص) نازل و ندا داد: «ای محمّد، پروردگارت جلّ و علا، سلامَت می رساند و می فرماید؛ چهل روز از خدیجه، دوری گزین».
,به این ترتیب، پیامبر(ص) روزها، روزه بود و شبها در منزل فاطمه بنت اسد(مادر امام علی(ع)) تا صبح عبادت می کرد. پس از چهل شبانه روز، فرشته وحی، طبقی از طعام بهشتی برای پیامبر(ص) آورد و گفت؛ «پروردگارت می فرماید؛ امشب با این طعام ها افطار کن و شب نزد خدیجه برو و با او نزدیک شو، که خداوند می خواهد در این شب، از نسل تو و خدیجه، فرزندی پاک بیافریند». آری وجود مقدس حضرت فاطمه(س) این چنین منعقد شد.
,۲ ـ اسامی، القاب و کنیه ها
,برای حضرت زهرا(س) بیش از صد اسم، لقب و کنیه گفته شده که مهم ترین آن ها عبارتند از: «فاطمة، بتول، مبارکة، محدثة، راضیه، مرضیة، طاهره، صدیقه، سیده، حوریه، نوریه، شهیده، محبوبه، عفیفه، حبیبه، صفیّة، عالمة، معصومه، مظلومه، منصوره، جمیله، مطهره، حکیمه، عقیله، عابده، باکیه، صابره، أمینه، اُم الائمة، اُم ابیها، اُم الخیرة، اُم الفضائل، اُم المومنین و اُم العلوم».
,پیامبر اکرم(ص) فرمود: «انّما سِمّیت ابنتی فاطمة لأنّ اللّه فطَمَها وفَطم مُحبّیها من النّار». یعنی؛ همانا دخترم «فاطمه» نامیده شده، زیرا خداوند او و دوست دارانش را از آتش جهنّم می رهاند. (۲)
,۳ ـ تربیت، فضایل و کمالات انسانی
,رسول خدا(ص) فرمود: «فاطمة[س] سیّدة نساء العالَمین». یعنی؛ [دخترم] فاطمه، بهتر بانوان جهانیان است. (۳) هم چنین فرمود؛ «فاطمة أعزّ البریّة علیّ». یعنی؛ فاطمه[س] عزیزترین آفریدگان خداوند نزد من است. همین طور فرمود: «انّها بَضعة منّی او شَجعة منّی». یعنی؛ فاطمة(س) پاره تنِ من و بخشی از وجودم می باشد. (۴)
,در شأن و فضایل و کمالات حضرت فاطمه زهرا(س) از پیامبر اکرم(ص) سخنان فراوانی نقل شده است که علاقه مندان به آثار و منابعی مانند فضائل الخمسة من الصحاح الستّة تألیف مرحوم آیت الله سید مرتضی حسینی فیروزآبادی[ج۳، المقصد الثالث] و منابع روائی دیگر مراجعه نمایند.
,حضرت صدّیقه کبری در نگاه ائمه معصومین(ع)، صحابه و دانشمندان اسلامی و غیر اسلامی نیز از شخصیت و جایگاه والا و بلندی برخوردار است که به چند نمونه اشاره می شود:
,امام جعفر صادق(ع) فرمود: «انّما سُمّیت فاطمة لأن الخلق فُطموا عن معرفتها». یعنی؛ همانا فاطمه نامیده شده است، زیرا مردم مخلوقات از درک و فهم مقام او ناتوانند. (۵)
,امّ سلمة می گوید: «هرگاه فاطمه(س) خدمت رسول خدا(ص) می رسید، حضرت پیامبر(ص) به پا بر می خواست و دخترش را می بوسید و به او خوش آمد می گفت و دستش را می گرفت و در جای خود می نشاند... راز خود را با او در میان میگذاشت و در انجام کارها با او مشورت می کرد». (۶)
,ابن صبّاغ مالکی می نویسد: «فاطمه دختر کسی است که سوره اِسراء(بنی اسرائیل۹، در شأن او نازل شده است، وی همسنگ خورشید و ماه و دخت برترین انسان، میلادش پاکیزه و به اتفاق دانشمندان، بانوی بانوان است». (۷)
,۴- ویژگی ها و کمالات انسانی
,الف: دانش و معرفت
,آن علیا مخدّره، یکی از راویان حدیث و حاملان آن بوده است. به طوری که «مُصحَف فاطمة» یکی آثار منسوب به آن حضرت است که متأسفانه باقی نمانده است ولی گفته می شود در اختیار حضرات ائمه ی اهل بیت(ع) بوده که به یکی پس از دیگری منتقل شده و هم اکنون در اختیار منجی عالم بشریت حضرت مهدی موعود(عج) است.
,در خطبه هایی که حضرت فاطمه ی زهرا(س) بعد از رحلت جان سوز پدر بزرگوارش نبیّ مکرّم(ص) در جمع صحابه در مسجد النبیّ(ص) و در خانه ی خود ایراد فرمود، بهترین دلیل بر علم و دانش و معرفت ایشان است. (۸)
,ب ـ فضایل اخلاقی
,صفات و کمالات اخلاقی مانند: نجابت، مروت، سخاوت، شجاعت، بخشش، جمال و اندام موزون، نرم خویی، سعه صدر، صبر و بردباری، مهربانی، متانت، عفت و پاک دامنی، خویشتن داری، حق گویی، حفظ اسرار، وفای به عهد و پیمان، صداقت و راست گویی، ایثار، تقوا وعبودیت، صراحت لهجه و فصاحت کلام، قناعت پیشگی، ساده زیستی، مناعت طبع، دوری از تجمّل، غرور، حِرص، غیبت، تهمت، دروغ و... بخشی از دنیای شخصیت ممتاز آن یگانه ی دوران و جگر گوشه پیامبر(ص) هست که این گونه صفات و کمالات اخلاقی و معنوی، فقط در بانوان آسمانی و ملکوتی یافت می شود.
,ج ـ ایمان، خداشناسی و بندگی خدا
,رسول خدا(ص) فرمود: «انّ ابنَتی فاطمة(س) ملأ اللّه قلبها وجوارحها ایمانا الى مشاشها ففرغت لطاعة اللّه». یعنی؛ خداوند دل و جوارح دخترم فاطمه(س) را عمیقا سرشار از ایمان ساخته است و او همواره در اطاعت و فرمان برداری خداوند به سر می برد. (۹)
,حسن بصری می گوید: «در میان امت اسلامی، فردی نیایش گرِ و اهل عبادت از فاطمه (س) سراغ ندارم. وی به قدری به عبادت (ذکر و رکوع و سجود و دعا) می ایستاد که پاهای مبارکش متورّم می شد و از ترس خدا در نماز نفسَش به شماره می افتاد». (۱۰)
,د ـ جهاد و مبارزه پی گیر برای خدا
,آن حضرت پس از ظهور اسلام در کنار پدر بزرگوار، مادر مکرمه اش و بنی هاشم در حالی که کودکی دو ساله بود، به مدت سه سال در محاصره شِعب ابی طالب شرکت داشت و انواع سختی ها و مشکلات و دشواری های زندگی را با اخلاص تحمل نمود. (۱۱) حدود یک سال بعد، مادر فداکار و مهربان خود را هم از دست داد.
,آن بزرگوار پس از هجرت پیامبر اکرم(ص) به مدینه، به همراه چند تن از بانوان مسلمان، سختی های زیادی را نیز متحمل شد و در محله ی «قبا» به پدر ملحق شد. در جنگ های بدر، احد، أحزاب، خیبر، تبوک، فتح مکه و... همانند سایر بانوان مسلمان حضور داشت و نقش و وظیفه ی انسانی و اسلامی به جنگ جویان مسلمان و درمان آن ها و سایر خدمات را ایفا کرد.
,۵ ـ ازدواج و تربیت فرزندان شایسته
,در سال دوم هجرت که آرامش نسبی در بین مسلمانان مدینه برقرار شده بود، بزرگان قریش مکرر برای ازدواج با ایشان، از پیامبر اکرم(ص) خواستگاری کردند ولی نه تنها حضرت زهرا(س) نمی پذیرفت، بلکه پیامبر(ص) نیز می فرمود؛ «درباره ازدواج او منتظر فرمان خدا هستم» تا اینکه امام علیبن ابیطالب(ع) در حالی که بیست و یک سال سن داشت به خواستگاری صدیقه ی کبری(س) آمد و مورد پذیرش پیامبر(ص) و دخترش واقع شد و این ازدواج آسمانی با کمترین هزینه و ساده ترین شکل انجام شد که همواره برای انسان های دوست دار کمال و عشق و معنویت، الگو و درس آموز بوده، هست و خواهد بود. (۱۲)
,ثمره این پیوند نیک و پسندیده (هم کُفو بودن) ولادت فرزندانی همانند سبط اکبر، حضرت امام حسن(ع)، سید الشهداء، حضرت امام حسین(ع)، حضرت زینب کبری(س)، ام کلثوم و محسن شهید(سقط شده) است که تا قیامت افرادی مانند آنها، زائیده نشده و نخواهد شد. (۱۳)
,حضرت زهرا(س) فرزندانی را تربیت کرد که هر کدام با ایفای نقش بی نظیر خود، درس عزت و سربلندی، عشق و وفاداری، تقوا و عبودیت، صبر و شکیبائی، شجاعت و کرامت، جهاد و مبارزه، مهر و عاطفه، ایثار وگذشت، جان فشانی در راه خدا و اسلام، صلح و مدارا و... را از خود به یادگار گذاشتند و برای مسلمانان اسوه و الگو شدند.
,۶ ـ بیماری، وصیّت و شهادت
,حضرت زهرا(س) بعد رحلت جان گداز پدر بزرگوارشان، چند ماهی بیشتر زندگی نکرد و در این مدت نیز به قدری اشک میریخت که ایشان را یکی از «بکّائین» شمرده اند و هیچ گاه خندان دیده نشد. (۱۴) علت گریه های آن مخدرّه هم نگرانی از انحراف مسیر امت مسلمان از صراط مستقیم الهی(مسیر امامت راستین) بود که بد بختی و مشکلات مادی و معنوی از نتائج آن بود.
,روزی امّ سلمه(یکی از همسران پیامبر) بر ایشان وارد و عرض کرد: «ای دختر پیامبر(ص) چگونه صبح کردی؟». حضرت فرمود:«با غم و اندوه گذراندم!. پدرم را از دست دادم. خلافت و امامت پسر عم و شوهرم غصب شد و بر خلاف دستور خدا و رسول خدا(ص)، امامت را از او گرفتند، زیرا از او کینه داشتند، چون پدرانشان را در جنگ بدر و احد کشته بود». (۱۵)
,گریه های فراوان او باعث ناراحتی و اعتراض مردم شد. آن بانوی نمونه اسلام، روزها دست حسنین(ع) را می گرفت و بر سر قبر مطهّر رسول خدا(ص) می رفت و پس از گریه و ندبه به نزد قبور سایر شهداء و سربازان فداکار می رفت و اشک میریخت. حضرت امام علیّ(ع) سایه بانی برای محافظتِ ایشان از سوزش حرارت آفتاب، ساخت که به «بیت الأحزان» معروف شد. (۱۶)
,امام جعفر صادق(ع) فرمود: «در اثر ضرباتی که قنفذ، بر پیکر نازنین حضرت زهرای مرضیّه(س) وارد ساخت، سقط جنین کرد و به آن علت، پیوسته رنجور و ضعیف می گشت تا اینکه در بستر افتاد و امیر المؤمنین(ع) و اسماء بنت عمیس، پرستاری ایشان را می کردند». (۱۷)
,یک روز گروهی از زنان مهاجر و انصار به عیادتش رفتند و عرض کردند؛ ای دختر رسول خدا(ص) حال شما چطور است؟ فرمود؛ «به خدا سوگند، به دنیای شما علاقه ای ندارم. از مردانتان دل گیرم... . وای به عقیده ی سست و رأی متزلزل آن ها، چه کار بدی کردند و مستوجب غضب خدا گشتند!. در عذابِ دوزخ مخلّد شدند... . وای به حالشان، چگونه خلافت را از علی(ع) گرفتند. به خدا سوگند علت کنار گذاشتن او جز این نبود که از شمشیر برّان و دلاوری ایشان در راه خدا ناراحت بودند. به خدا سوگند، اگر خلافت را از او نگرفته بودند مردم را با کمال راحتی به سوی سعادت و خوشبختی هدایتشان می کرد... . کار این مردم بسی شگفت انگیز است!؟ چرا چنین کردند؟... به خدا سوگند نالایقی را به جای فرد لایقی قرار دادند!؟... نمی دانند که به جای اصلاح، ایجاد فساد کردند... . اکنون آماده حوادث ناگوار و منتظر شمشیرهای برنده و هرج و مرج دائم و دیکتاتوری ستم کاران باشید. بیت المال شما را غارت خواهند کرد و منابع شما را به جیب خواهند ریخت... آیا می توانیم شما را به هدایت مجبور کنیم، در حالی که خودتان از آن کراهت دارید!؟...». (۱۸)
,در روایت وارد شده است که حضرت امام علی(ع) از حضرت زهرا(س) پرسید؛ «چرا این قدر گریه می کنی؟». عرض کرد؛ «برای گرفتاری آینده ی تو گریه می کنم...». فرمود: «گریه نکن به خدا سوگند، این گونه امور نزد من مهم نیست...». (۱۹)
,پس از حدود چهل روز حزن و اندوه و بیماری سخت حضرت زهرای اطهر(س)، کسالت ایشان بیشتر شد. یک روز به همسرش امام علی علیه السلام عرض کرد؛ «ای پسر عموی مهربان، آثار و علائم مرگ را در خودم مشاهده می کنم. گمان می کنم به زودی به پدرم ملحق می شوم، می خواهم وصیّت کنم». امام علیّ(ع) فرمود؛ «هر چه می خواهی بگو که به آن ها عمل خواهم کردم».
,حضرت صدیقه کبری(س) وصیت های خود را به شرح زیر بیان داشت؛ «۱ـ ای پسر عمو، مردها بدون همسر نمی توانند زندگی کنند... خواهشمندم بعد از من با اُمامة(دختر خواهرم، زینب) ازدواج کن، زیرا نسبت به کودکان من مهربان است.۲ـ برای من تابوتی تهیه کن که در موقع حمل جنازه ام، حجم بدنم پیدا نباشد... .۳ـ مرا شبانه غسل بده و کفن کن و به خاک بسپار. اجازه نده اشخاصی که حقّم را غصب کرده اند و اذیّت و آزاری نمودند، بر من نماز بخوانند و یا به تشییع جنازه ام حاضر شوند...». (۲۰)
,پس از رحلت جان سوز و حزن انگیزِ یگانه دختر رسول ختمی مرتبت(ص) که اسماء بِنت عُمیس تنها شاهد و گزارش گر آن می باشد، می گوید؛ «امام علی(ع) گریه و ناله از کودکان، زنان و علاقه مندان بلند شد و مردم از مرد و زن برای عرض تسلیت به خانه ی آن حضرت می آمدند و خواستار مشارکت در مراسم غسل و کفن و تشییع حضرت زهرای اطهر(س) بودند که امام علی(ع) بنا به وصیت آن حضرت، شبانه مراسم غسل و کفن را انجام داد و با حضور تعدادی از اصحاب و یاران مانند عباس، فضل، مقداد، سلمان، ابوذر، عمّار، بُریده، عقیل، حُذیفه، ابن مسعود و حسنین(ع) پیکر پاک و مطهر آن بزرگوار و دختر شهیده و مظلومه پیامبر خدا(ص) را در تاریکی شب، آهسته و آرام در سکوتِ مطلق شهر مدینه در مکانی مجهول(نا مشخص) به خاک سپردند. امام علی(ع) پس از توقف کوتاهی در کنار قبر و تهیه ی صورت هفت یا چهل قبر تازه به خاطر ترس از دشمنان، با اندوهی فراوان به خانه بازگشت. صبح که اصحاب برای شرکت در مراسم آماده می شدند، متوجه شدند که شبانه مراسم خاک سپاری دختر عزیز پیامبر(ص)انجام شده است!... ». (۲۱)
,درباره تاریخ دقیق شهادت حضرت صدیقه ی کبری(س) در بین تاریخ نویسان اختلاف وجود دارد. برخی مانند کلینی(صاحب اصول الکافی)، طبری(صاحب دلائل الإمامة)، کفعمی(صاحب مصباح)، سید مرتضی(صاحب عیون المعجزات)، سید ابن طاووس(صاحب اقبال الأعمال) و محدّث قمی(صاحب منتهی الآمال) تاریخ رحلت و شهادت را سیزدهم جمادی الاُُولی میدانند.
,دلیل عمده این قول هم روایتی از امام صادق علیه السلام است که فرمود؛ «فاطمه[س] بعد از رحلت پیامبر[ص] هفتاد و پنج روز زنده بود». برخی دیگر از نویسندگان به علت روایت امام باقر علیه السلام که نقل شده، حضرت زهرا(س) بعد از رسول خدا(ص) نود و پنج روز زندگی کرد، می گویند؛ آن بزرگوار در سوّم جمادی الثانی سال یازدهم هجری به ملکوت اعلی پیوست. (۲۲)
,«سلام الله علیها یوم وُلدت و یوم اُستشهدت و یوم تُبعث حیّا».
,نویسنده: حجت الاسلام عباس جعفری فراهانی/ دبیر شورای کتاب مجمع جهانی اهل بیت(ع)
,پی نوشت:
,۱- کلینی، اُصول الکافی ۱: ۴۵۷؛ طوسی، مصباح المتهجد۳: ۷۷۳؛ اربلی، کشف الغمة ... ۲:۷۵؛ طبرسی، اِعلام الوری بأعلام الهدی: ۹۰؛ طبری(ابن رستم)، دلائل الإمامة :۱۰؛ سید ابن طاووس، اقبال الأعمال : ۲۶۳؛ ابن شهر آشوب، المناقب ... ۳: ۳۵۷؛ مجلسی، بحار الأنوار ... ۴۳:۷
,۲- کلینی، اصول الکافی ۱: ۴۶۱؛ ابن شهر آشوب، المناقب ...۳: ۳۵۷؛ مجلسی، بحار الأنوار ۴۳: ۱۶؛ درس نامه ی حضرت فاطمه(س) از ولادت تا شهادت، مجید جعفر پور ۳۰.
,۳- حاکم النیشابوری، المستدرک علی الصحیحین ۳: ۱۷۰؛ ابو نُعیم الإصفهانی، حلیة الأولیاء ... ۲: ۳۹.
,۴- طوسی، الأمالی، مجلس ۱ ح۳؛ اهل البیت(ع) من کتاب أعیان الشیعة ...، سید محسن امین العاملی، تحقیق: المجمع العالمی لأهل البیت(ع) ۱: ۴۹۱.
,۵- مجلسی، بحار الأنوار ۴۳: ۱۹.
,۶- المجمع العالمی لأهل البیت(ع)، أعلام الهدایة؛ فاطمة الزهراء(س) «سیّدة النساء» ۳: ۳۶.
,۷- ابن صبّاغ المالکی، الفصول المهمة فی معرفة الأئمة(ع) ۱۲۱.
,۸- ابن المغازلی، المناقب ... ۲۶۴؛ اربلّی، کشف الغمة ...۲: ۱۷۶؛ طبری، دلائل الامامة ۶۵؛آغا بزرگ الطهرانی، الذریعة... ۲۱: ۴۲۴۸. ( کتاب هائی با عنوان"مسند فاطمة الزهراء(س)" از سوی نویسندگان شیعی و سنّی نوشته شده که علاقه مندان می توانند به جدیدترین آن ها به قلم استاد شیخ عزیزالله عطاردی مراجعه نمایند).
,۹- مجلسی، بحار الأنوار ۴۳: ۵۶.
,۱۰- همان ۴۳: ۸۴ ؛ دیلمی، أعلام الدین فی صفات المومنین: ۲۴۷.
,۱۱- طبری(محمد بن جریر)، تاریخ الاُمم و الملوک ۱: ۴۲۶.
,۱۲- شیخ صدوق، الخصال: ۶۴۰؛ الأمالی : ۴۷۴؛ مجلسی، بحار الأنوار ۴۳: ۱۱۱.
,۱۳- اربلّی، کشف الغمة ... ۱: ۴۷۲؛ خطیب البغدادی، تاریخ بغداد ۱: ۳۱۶.
,۱۴- ابن سعد، الطبقات الکبری ۲: ۸۵؛ طبرسی، الإحتجاج ۱: ۱۴۹.
,۱۵- مجلسی، بحار الأنوار ۴۲: ۱۵۶؛ یوسفی غروی(محمدهادی)، موسوعة التاریخ الإسلامی ۴: ۱۴۳.
,۱۶- همان ۴۳: ۱۵۷.
,۱۷- طبری، دلائل الإمامة ۴۵؛ مجلسی، بحار الأنوار ۴۳: ۱۷۰
,۱۸- طبرسی، الإحتجاج ۱: ۱۴۷؛ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغة ۱۶: ۲۳۳؛ مجلسی، بحار الأنوار ۴۳: ۱۶۱.
,۱۹- مجلسی، بحار الأنوار ۴۳: ۲۱۸.
,۲۰- ابن شهر آشوب، مناقب آل أبی طالب(ع) ۳: ۳۶۲؛ طبری، دلائل الإمامة ۴۲؛ مجلسی، بحار الأنوار ۴۳: ۲۱۴؛ یوسفی غروی(محمدهادی)، موسوعة التاریخ الإسلامی ۴: ۱۵۰.
,۲۱- مجلسی، بحار الأنوار ۴۳: ۱۸۳.
,۲۲- کلینی، اُصول الکافی ۱: ۲۴۱؛ امینی(ابراهیم)، فاطمه زهراء(س)؛ بانوی نمونه اسلام: ۱۹۷.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه