معرفی جاذبههای طبیعی، گردشگری و تاریخی؛
مسجد گوهرشاد یکی از شاهکارهای معماری دنیا/ مهدعلیا مؤسس این مسجد را بیشتر بشناسید
مسجد گوهرشاد مشهد یکی از مهم ترین آثار باستانی مشهد و صنعت معماری ایران اسلامی است که مورد علاقه زائران و مجاوران بوده و همواره به عنوان یکی از جاذبه های مذهبی تاریخی و فرهنگی مورد توجّه و بازدید باستان شناسان، جهانگردان و دیگر علاقه مندان قرار گرفته است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از گوهرشادنیوز، مسجد گوهرشاد مشهد یکی از مهم ترین آثار باستانی مشهد و صنعت معماری ایران اسلامی است که مورد علاقه زائران و مجاوران است و همواره به عنوان یکی از جاذبه های مذهبی تاریخی و فرهنگی مورد توجّه و بازدید باستان شناسان، جهانگردان و دیگر علاقه مندان است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, گوهرشادنیوز، ,
, 
, این مسجد به دستور بانو گوهرشاد، دختر امیر غیاثالدین ترخان از امرای جغتایی، در سال 821 قمری توسط معمار معروف ایرانی، قوامالدین شیرازی، با بهکارگیری سبک معماری دوران تیموری ساخته شد. ساختن مسجد حدود دوازده سال به طول انجامید.
,
, 
, مؤسس مسجد گوهرشاد را بیشتر بشناسید
,مهدعلیا، گوهرشاد آغا یا گوهرشاد بیگم از اشراف زنان خراسان بوده است که زنى بسیار متمکّن، خردمند و ثروتمند بود که به کثرت خیرات و مبرات موصوف و در حسن تدبیر و سیاست، مقامى والا داشت.
,به گفته مرحوم حاج ملّاهاشم خراسانى در کتاب منتخب التواریخ، «مخدّره گوهرشادآغا مسلماَ شیعه بوده و در کمال اخلاص و حسن عقیده مسجدى را در مشهد مقدس بنا نهاده است و مىتوان گفت که این مسجد مقدس قدیمىترین مسجد موجود شیعه در این ناحیه است.»
,وى به سال ۷۸۰ هـ.ق دیده به جهان گشوده است و در روز نهم رمضان سال ۸۱۶ هـ.ق در سن ۸۱ سالگى بر اثر وسوسه جمعى، میرزا سلطان ابوسعید بن تیمور در هرات فرمان قتل او را داد و وى را به شهادت رساندند، پیکرش را در مدرسه گوهرشاد در هرات، کنار مزار شوهرش به خاک سپردند.
,پدر گوهرشاد خاتون، غیاثالدین ترخان بود که از بزرگان خاندان تیموری به شمار میآمد، وی در جنگهای بزرگی شرکت داشت و لقب ترخان را چنگیز به او داده بود. مادر او بانو خانزاده بیگم بود و در ماه رجب سال ۸۱۴ ه.ق در مشهد درگذشت که در جوار آرامگاه امام رضا(ع) مدفون شد.
,این بانو در امور مملکتی مورد مشورت قرار می گرفت. نام او در 2 محل از بنای مسجد، یکی در بالای درِ ورودی ایوان دارالسیاده و دیگری در کتیبه ایوان مقصوره با خط زیبای شاهزاده بایسنقر میرزا با کاشی معرق به عنوان بانی مسجد نگاشته شده و به یادگار مانده است.
,
, 
, مسجد گوهرشاد در جنوب حرم علی بن موسی الرضا(س) واقع است
,مسجد گوهرشاد در مشهد در جنوب حرم علی بن موسی الرضا به ۸۲۱ ق/۱۴۱۸ م به دستور گوهرشادبیگم همسر شاهرخ ساخته شد. به دلیل ظرافت و زیبایی کاشیکاری و خط و اسلوب معماری مسجد گوهرشاد، این مسجد از شاهکارهای معماری ایرانی در دوره تیموری؛ و به دلیل موقوفات بسیار و مجاورت با آرامگاه علی بن موسی الرضا از مهمترین و شلوغترین مسجدهای ایران به شمار میرود، به طوری که برخی آن را پُربازدیدترین مسجد در ایران میدانند.
,در تاریخ آمده است که پس از اتمام بنای مسجد، بانو گوهرشاد از سران ممالک اسلامی دعوت کرد تا در جشن افتتاح مسجد شرکت کنند. شاهرخ، همسر گوهرشاد برای شرکت در جشن از هرات به مشهد آمد و قندیلی به وزن 3هزار مثقال طلا به روضه منوّره اهدا کرد.
,
, 
, مسجد گوهرشاد در گذر تاریخ
,بارها و در زمانهای مختلف، بر اثر عوامل طبیعی و انسانی صدمات فراوانی متوجه مسجد گوهرشاد شده است؛ از جمله در زمین لرزه سال ۱۰۸۴، ایوان مقصوره صدماتی دید که بازسازی گشت و همچنین از جمله مرمتهای دیگر مسجد پس از گلولهباران روسها در سال ۱۳۳۰ هـ. ق بود که به صدمه دیدن گنبد و ایوانهای مسجد منجر گردید که در سال ۱۳۳۹ قمری گنبد و ایوان مقصوره و ایوانهای شرقی و غربی مسجد مرمت گردیدند.
,بنای عظیم مسجد، به شیوه معماری مشرق زمین به صورت حجیمسازی و سازه چهار ایوانی با آجرها و مصالح ساختمانی قرن نهم ساخته شده است و میتوان گفت یکی از شاهکارهای معماری دنیاست. طاقهای گنبدیشکل مسجد و منارههای آن با ویژگی و تزئینات خاص و با استفاده از سبک مقرنس، همچنین نقوش و خطوط دیوار بر روی زمینه گچی و معرقکاری ممتاز عصر تیموری، جلوههای بینظیری از هنر ایرانی را در قلب حرم مطهر به نمایش گذاشته است.
,این ایوان ها با سردرهای مرتفع هستند که به قرینه در وسط چهار ضلع مجموعه مسجد بنا گردیده اند، بزرگترین آنها ایوان مقصوره نام دارد که در ضلع جنوبی (قبله) صحن واقع است. و دارای ۳۵ متر طول با عرضهای مختلف ۱۳ تا ۱۵ متر و ارتفاع سردر ایوان ۲۷ متر و تا گنبد ۴۰ متر و قطر پایهها در دو طرف ۶ متر و ارتفاع منارهها ۴۱ متر و ارتفاع تا عرقچین ۲۹ متر و محیط گنبد از بیرون ۸۵/۶۱ متر میباشد.
,گنبدخانه پشت ایوان مقصوره، با شبستانهای یک طبقه، بخشهای مختلف مسجد را مرتبط میکند. ایوان جنوبی، ایوان مقصوره نام دارد و ایوان شمالی، معروف به ایوان دارالسیاده است. ایوان شرقی، ایوان اعتکاف نامیده میشود و ایوان غربی، ایوان شیخ بهاءالدین نامگذاری شده است.
,نام بانو گوهرشاد، بانی مسجد، در ایوان شمالی مسجد یعنی ایوان دارالسیاده بر کاشی معرق به رنگ زرد و خط ثلث نوشته شده است. این ایوان با معرقکاری زیبایی تزئین شده و بر سردَر ورودی آن به رواق دارالسیاده، پنجرهای از نقره از آثار عهد قاجاریه نصب شده است.دو ایوان شرقی و غربی مسجد گوهرشاد، با معرقکاری ممتاز و کتیبههایی به خط ثلث، مسجد را به رواق امام خمینی(ره) و بست شیخ بهاءالدین مرتبط میکند.
,
, 
, شبستان های مسجد گوهرشاد
,
شبستان های مسجد گوهرشاد به طور قرینه در اطراف ایوان ها با پایه های قطور و سقف ضربی و به سبک معماری سنتی مساجد ایران کلاف شده اند و بارها مورد مرمت قرار گرفته اند، امّا اکنون همان سبک و سیاق قدیمی را در خود محفوظ دارند. این شبستان های هفت گانه در دوران های مختلف با نام های گوناگون نامیده شده اند که برای اختصار به مهم ترین آنها اشاره می شود:
شبستان گرم: واقع در ضلع شرقی مسجد بین ایوان شرقی و ضلع شمالی مسجد که حاشیه شمالی این شبستان مسیر ارتباطی میان مسجد و رواق متصل به صحن آزادی است. این شبستان محل عبادت آقایان است.
,
, 
, ,
شبستان سبزواری: شبستان کوچکی است در جنوب ایوان شرقی و از شرق به رواق در دست احداث امام خمینی قدس سره و از شمال با حد فاصل یک راهرو به ایوان شرقی و از غرب به صحن مسجد محدود می شود.
,شبستان تبریزی: واقع در ضلع جنوبی، بین ایوان مقصوره و رواق جدید الاحداث امام خمینی قدس سره. یکی از نام های این شبستان در گذشته به جهت وسعت، شبستان بزرگ بوده است.
,شبستان نهاوندی: شبستانی است بزرگ که در ضلع جنوبی مسجد و بین ایوان مقصوره و بست شیخ بهاءالدین عاملی و صحن قدس واقع شده و به سبب اقامه نماز جماعت توسط حجة الاسلام حاج شیخ علی اکبر نهاوندی، محدث مشهور به این نام معروف شده است.
,شبستان میلانی: واقع در ضلع غربی مسجد، بین ایوان غربی و راهرو متصل به بست شیخ بهاءالدین.
,شبستان نجف آبادی: در ضلع غربی مسجد، بین ایوان غربی و راهرو متصل به کفشداری 13 و 14 واقع شده است.
,شبستان علوی: واقع در ضلع شمالی بین راهروی قسمت شمالی و رواق دارالسیاده و مدرسه پریزاد.
,
, 
, واقعه مسجد گوهرشاد
,اما آنچه بیشتر باعث شهرت این مسجد شده است رخ دادن واقعه مسجد گوهرشاد بوده است واقعه ای که در آن به دستور حکومت رضاخان بیش از 1600 نفر از مردم بیگناهی که در اعتراض به قانون تغییر لباس در این مسجد تحصن کرده بودند، کشته و زخمی شدند.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه