یادداشت/
نقش مدیریت آینده محور در مبلمان شهری
امروزه به مدد تکنولوژی و فضای مجازی سرک کشیدن به شهرهای مدرن و پیشرفته دنیا و بررسی مدیریت نوین شهری، کاری آسان و سهل شده است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از طوبی گلستان؛ با نگاهی به دکوراسیون و مبلمان شهری در شهرهای پیشرفته دنیا در می یابیم انتخاب و چینش مبلمان شهری در این شهر ها تصادفی و سلیقه ای نیست بلکه یک ساختار مدیریتی قوی و علمی باعث شده تا به نظر برسد همه چیز در جای خودش قرار گرفته است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, طوبی گلستان,این مدیریت کارشناسی شده و مدرن شهر را یک اثر هنری بزرگ تصور می کند که هر گونه مرمت و جابجایی اجزاء در آن نیاز مند دستانی هنرمند و با تجربه است. در این سیستم هدف نهایی از مدیریت شهری ایجاد محیطی دلنشین و راحت برای مردمی است که در آن زندگی می کنند. چرا که فضای شهری محلی است که مردم بیشترین وقت خود را در آن سپری کرده و حداکثر ارتباط را با یکدیگر و پیرامون خود برقرار می سازند . بنا بر این آرایش این فضا و ایجاد امکانات و تسهیلات لازم در آن و توجه به مبلمان شهری در جهت کاستن تنش های روانی و فیزیکی از اهمیت ویژه ای برخوردار است .
,مبلمان شهری چیست؟
,در تعریف مبلمان شهری آمده است که به مجموعه وسیعی از وسایل، اشیا، دستگاه ها، نماد ها و عناصری گفته می شود که به دلیل اینکه در فضای باز نصب می شوند و مورد استفاده عمومی قرار دراند به این اصطلاح معروف شده اند. بدون شک مبلمان شهری مثل هر عنصر دیگری در شکل گیری سیمای شهر تاثیرگذار است و باید در این حوزه با طراحی و برنامه ریزیهای دقیق، متناسب با فرهنگ و آداب و رسوم مردم همان دیار حرکت کرد .کارشناسان شهری معتقدند ضعف مدیریت شهری و نبود تخصص عاملی برای نابسامانی در این حوزه محسوب می شود.
,
, اثرات مبلمان شهری در جامعه
,آنچه مسلم است ابعاد تاثیرگذار مبلمان شهری را در سه بعد می توان بررسی کرد .بعد عملکردی این عناصر، مهمترین وجهی است که برای آنها در نظر گرفته می شود. برای مثال تابلو، پل عابر پیاده، سطل زباله، کیوسک تلفن و مطبوعات و حتی نرده ها و... هر کدام با سرویس دهی و خدمات خاص خود در جهت رضایت عمومی طراحی می شوند.
,بعد دیگر این موضوع «وجوه هویتی و خوانایی فضاهای شهری» است. بر پایه این مفهوم اگر تمهیدات کالبدی و طراحی یک شهر برنامه ریزی شده و اصولی صورت گیرد شهروندان قادر خواهند بود نقشه ذهنی واقعی تری از شهر ترسیم کنند. در شهر خوانا حتی شهروندان ناآشنا به فضاهای شهر می توانند بدون سرگشتگی شهر را شناسایی کرده و با استفاده از نشانه های ساده مسیریابی کنند.
,به اعتقاد لینچ خوانایی در یک شهر با استفاده از چهار عنصر اصلی لبه، نماد، نشانه و گره محقق می شود .در اکثر شهرهای ایران فرآیند طراحی و جانمایی مبلمان شهری کمکی به خوانایی شهر نمی کنند. او معتقد است الگوبرداریهای ناقص از تجربه های اروپایی ، مبلمان شهری را به گونه ای طراحی کرده که مردم با آن ارتباط برقرار نمی کنند .
,تجربه ها و الگوهای طراحی مبلمان شهری استاندارد نیست و تابع ویژگیهای فرهنگی و اجتماعی است اما شهرهای ما در استفاده از این الگوها گامی برای بومی کردن آنها برنداشتند .تخریب عامدانه مبلمان شهری در شهرها نشانه بارز ضعف طراحی آنهاست. او معتقد است مردم با این تجهیزات ارتباط برقرار نکرده و به دلیل عدم این تعلقات به آنها آسیب می رسانند .
,«بعد هویتی» از ابعاد مهمی است که میتواند در خاطره بصری مردم نقش اساسی داشته باشند، تصور کنید وقتی پلهای عابرپیاده در تهران همه دارای طراحی یکسانی باشند، تبدیل به نماد یا سمبلی از شهر می شوند. این تجربه در پاریس در طراحی ورودیهای مترو یا حتی در ساده ترین المان شهری چون نرده های پارکها لحاظ شده است و دقیقا به دلیل همین ظرافتهاست که پاریس شهری مملو از نمادهای شناخته شده است که آن را به عنوان شهری با هویت شاخص به جهان معرفی میکند.
,هرچند این شهر در طول تاریخ دچار تحولات متعددی شده اما نمادها هنوز کاربری خود را به عنوان عناصر هویت بخش حفظ کرده اند .مبلمان شهری از عناصری هستند که توانایی و ظرفیت فراوانی برای تامین اهداف ساماندهی منظر شهری دارند، اهداف سه گانه زیباسازی، هویت بخشی و خواناسازی محیط، دارای مهمترین کارکرد آنها در شهر است .مکانیابی و نصب مبلمان عنصری است مرتبط با عملکردی که جنبه های دیگر این عناصر را تحت الشعاع قرار می دهد. مبلمان شهری بخشی از سیمای شهری را تشکیل می دهد که همواره زیبایی ، هماهنگی و تناسب آن موجب چشم نوازی محیط شهری شده و در کنار عوامل دیگر ، محیطی دلپذیر و فضای مناسب جهت زندگی شهری را فراهم می سازد.
,
, 
, توسعه شهرها و جایگاه مبلمان شهری
,با وجود تبعات و آثار مثبت مبلمان مدرن شهری، امروزه در اکثر شهرهای کشور، نگاه به این ساختار جامع و اینده محور نیست. امروزه شهر نشینی به صورت یک مساله مهم و پیچیده جوامع مختلف در آمده است. روند رو به رشد شهر نشینی در دهه های اخیر برنامه ریزان را بر آن داشته است که به مسایل اقتصادی ؛ اجتماعی ؛ فرهنگی و.... جامعه توجه بیشتری داشته باشند و در صدد باشند تا محیط مناسب و دلپذیر برای شهروندان فراهم آورند. اما در کشور ما بستر بی حد و حصر کلان شهرهای امروز پاسخگوی نیاز ساکنان خود نمی باشد و شدت فعالیت های شهری شرایط بسیار سخت و مخربی برای شهروندان به وجود آورده است. اجزای کالبد کلان شهر های امروزی نظیر تهران، تبریز، مشهد، اصفهان و ... با سرعت حرکت انسان ها و فشار سنگین زندگی شهرنشینی ؛ سازگاری ندارد و فضاها و کاربری های عمومی آن از ظرفیت و قابلیت لازم جهت پاسخگویی به نیازهای زندگی پر شتاب شهری برخوردار نیست. در این میان به کیفیت فیزیکی شهرها ؛ زیبایی شهر و رضایت شهروندان بدون برنامه ریزی صحیح ؛ مکان یابی مناسب ؛ لحاظ شرایط بومی و فرهنگی و ایجاد تناسب کارکردی – ابعادی در شهر توجه نمی شود و سطوح ارتباطی و به ویژه مبلمان آن ایجاد نخواهد شد .
,در حال حاضر اکثر سازمان ها و مراکز دست اندر کار کشور ؛ برنامه ریزی و مکان یابی صحیح مبلمان شهری را به عنوان یک راهبرد قطعی برای ایجاد محیطی پایدار ؛ مناسب و منطبق بر شرایط بومی تلقی نمی کنند و اکثر برنامه کوتاه مدت و به اصطلاح مقطعی است. عدم برنامه ریزی دراز مدت یا برنامه ریزی ناقص و غیر استاندارد در این زمینه ؛ به هرج و مرج بصری و عدم کارایی این عناصر در محیط های شهری دامن زده است و از طرف دیگر مبلمان موجود نیز به دلیل مشکلات فرهنگی ( وندالیسم یا همان تخریب اموال عمومی ) و عدم رسیدگی دایمی و مدیریت نامناسب ؛ کاربران را با مشکلات عدیده ای روبرو ساخته اند تا جایی که این شلختگی بصری در شهرهای کوچک نیز به چشم می آید.
,
, مبلمان شهری را چگونه مدیریت کنیم؟
,بی هیچ تردید در عصر کنونی داشتن تخصص و نگاه حرفه ای به همه مقولات یک اصل مدیریتی اساسی تلقی می شود. متاسفانه در مدیریت شهری جامعه ما، تخصص چندان محلی از اعراب ندارد و مدیران با توجه به سلیقه خود و اطرافیان به چینش مبلمان شهری اقدام می کنند که ماحصل آن شلختگی بصری، دوباره کاری و کنده کاری های متمادی و دنباله دار، سردرگمی و جانمایی نامناسب المان ها و نماد های و ... را به دنبال خواهد داشت. مبلمان شهری، باید از نظر عملکردی و هم از نظر زیبایی رضایت خاطر شهروندان را برآورده سازد و طراحی، ساخت، مکان یابی و نصب مبلمان شهری باید به ابعاد تاثیرگذار آن بر کیفیت منظر شهری توجه گردد.
,ایجاد و جانمایی مناسب عناصر زیباشناسی مبلمان در راستای هویت بخشی به بافت های شهری، جانمایی مناسب عناصر مبلمان شهری متناسب با جمعیت و بافت ها ی شهری ، توجه به شاخص های هویتی، خوانایی، تنوع، وضوح و رنگ در طراحی عناصر مبلمان شهری، متناسب بودن طراحی مبلمان شهری با شرایط اقلیمی و فرهنگ بومی، توجه به مباحث علوم انسانی مربوط به مبلمان و منظر شهری در طرح های شهری از جمله نکاتی هستند که در یک چینش علمی و منطقی باید لحاظ گردند.
,فلذا پیشنهاد می شود با توجه به نقش و اهمیت مبلمان در زیباسازی سیما و منظر شهری ، از کارشناسان و طراحان کارآزموده که تجربه این کار را دارند در توسعه این ساختار استفاده شود تا بر رعایت اصول فنی و مکانیکی به اصول روان شناختی و روانی نیز توجه داشته باشند. امید است با بهینه سازی وضعیت موجود عناصر مبلمان شهری و به کار گیری شیوه های نوین، شاهد افزایش کیفیت محیطی در سطح شهر ها باشیم.
,یادداشت:محمود جهان تیغ
,انتهای پیام/صا
]
ارسال دیدگاه