روح زندگی در خانه های سنتی کُردستان / زندگی ساده ی قدیم کجا رفت؟!
به یاد خاطرات خوش خانه های قدیمی، کوچه پس کوچه های پرپیچ و خم، بوی گل یاس، حوض وسط حیاط، شیشه های رنگی درک ها و ارسی های خانه، دولچه دوزهای اطراف، فانوس های نفتی و پیه سوز، سکوت شبانه ی شهر، کوبه های ظریف و ضخیم درهای چوبی، صفا و صمیمیت گذشته، و در یک کلام، زندگی ساده ی قدیم کجا رفت ؟![
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از آفتاب دل، وقتی در میان کوچههای قدیمی سنندج قدم میزنیم، در هر محلهای شاید یک بنای قدیمی خاطرات زیادی را در اذهان بزرگترها و آنهایی که سن و سالی را سپری کردهاند، زنده میکند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, آفتاب دل,,
,
ساخت خانههایی که با فرهنگ ایرانی و اسلامی همخوانی داشت؛ خانههایی که حریم داشت، ساده و بیپیرایه و مصالحش خشت خام یا آجر بود، ظاهرش روح و جان انسان را آرامش میداد، فضایش دلنشین و روحنواز بود؛ دیوارهایش بلند، درهایش چوبی، پشتبامش کاهگل و از همه مهمتر ساکنانش از زندگی کردن در چنین اماکنی راحت و آسوده بودند.
,
,
بهراستی هنوز هم بوی کاهگل آبخورده از برخی کوچههای قدیمی شهر به مشام میرسد؛ خانههایی که معماران آن از ابتدا تا پایان ساخت بنا با دقت، ظرافت، مهارت، مهندسی و با باور و ایمان به ساخت چنین بناهایی اقدام میکردند؛ خانههای که بهرغم نبود امکانات امروزی در طراحی و نقشهکشی و وجود معماران تحصیلکرده و ... همهچیزش درست بود؛ استحکام، گرمی در فصل سرما و خنکی در فصل تابستان بدون امکانات سرمایشی و گرمایشی امروز.
قدم زدن در کوچههای قدیمی شهر
,
,
,
از میان کوچههای قدیمی این شهر عبور میکنیم، از درختان تنومندی که در برخی از خانهها، شاخههایشان به سمت کوچه مایل شده و نمای دیوارهای لوزی شکل آنان، میتوان نوع معماری و فرهنگ این منطقه را تشخیص داد؛ معماری که بر اساس عوامل مختلفی همچون معیشت، روحیه، اعتقاد، فرهنگ و اقلیم مردم بهصورت کاملا متفاوت بناشده است.
,
,
البته معماری امروز در این شهر بهتنهایی دستخوش تغییر نشده است؛ بلکه به هر جای ایران پا بگذاریم آسمان همین رنگ است؛ سبک معماری در همه جای ایران تغییر کرده و خانههایی که با سبک معماری ایرانی- اسلامی و سنتی ساختهشده بود، اکثراً تخریب و جای خود را به آپارتمانها و برجهایی داده که بیشتر برگرفته از سبک غربی است.
,
کوچک شدن خانهها، تغییر جنس در و پنجره، نازک شدن دیوارها و مهمتر از همه حذف حیاطهایی که وسط آن حوضهای قدیمی، شمعدانی، باغچه و درخت بود و امروز همه آنها تبدیل به پارکینگ خودرو و یا انباری شده است، روح آدمی را میآزارد.
اکنون این سبک معماری را فقط میتوان در آلبومها دید و به نسل جدید نشان داد و خاطرات را تعریف کرد؛ اما هرچقدر تعریف کنی و خاطرات را در عکسها مرور کنی دیگر نمیتوان به آن دوران بازگشت.
,
,
کوچک شدن خانهها، تغییر جنس در و پنجره، نازک شدن دیوارها و مهمتر از همه حذف حیاطهایی که وسط آن حوضهای قدیمی، شمعدانی، باغچه و درخت بود و امروز همه آنها تبدیل به پارکینگ خودرو و یا انباری شده است، روح آدمی را میآزارد.
,
,
اکنون این سبک معماری را فقط میتوان در آلبومها دید و به نسل جدید نشان داد و خاطرات را تعریف کرد؛ اما هرچقدر تعریف کنی و خاطرات را در عکسها مرور کنی دیگر نمیتوان به آن دوران بازگشت.
,,
,
سعیده گلابی دانشجوی دکترای تخصصی در رشته معماری درباره سبک زندگی غربی و معماری های سنتی می گوید: اوج و تکامل معماری در همه جای دنیا سادگی آن است اصیل ترین معماری ها ساده ترین انهاست در همین معماری شمال ملاحظه بفرمایید چقدر ساده است مثل یک آدمی که همه چیز ان واضح است درون و بیرونش یکی است پشت پرده نداره ، و خودش هست ، این آدم ها هم دوست داشتنی هستند مانند همان معماری ، شخصیتشان ساده است ، واضح وصریح هستند اکثر معماری های بومی ما این خواصیت را دارد .البته این نکته را اضافه کنم ضمن سادگی بسیار جا افتاده و استوار فکر شده است
,,
,
,
وی گفت: در این خانهها از هنرهای مختلف دیرینه این دیار مانند گچبری، منبت و کاشی استفاده شده و کمک به زندگی آسانتر در کنار این جنبههای زیباییشناختی خاص مطرح بوده است.
,,
,
وی افزود: بسته به میزان مکنت خانواده و وسعت بنا، اغلب خانهها داری اندرونی و بیرونی بوده است و برخلاف معماری امروزی که ایجاد آشپزخانههای باز به شیوه غربی باعث ایجاد مشقت و ناراحتی برای بانوی خانواده میشود معماران قدیمیبا ارج نهادن به حس ذاتی حیا در وجود ایرانیان با ایجاد اندرونی و بیرونی حس امنیت و آرامش در خانواده را مدنظر داشتند.
,,
,
دکتر گلابی تصریح کرد: حیاط بزرگ با اتاقها و نشیمنهای پیرامونی که دورتادور آن را نیزانواع درختان فراگرفتهاند به همراه یک یا دو حوض در هرکدام از این فضاهای اندرونی و بیرونی یکی از بخشهای جداییناپذیر منازل بوده است که علاوه بر نقش موثر در ایجاد نشاط روحی پس از یک روز کاری، مکانی وسیع برای جنب و جوش و افزایش هوش هیجانی کودکان بوده است.
,,
,
وی یادآور شد: واضح است که دور شدن از معماری ایرانی اسلامی باعث فاصله گرفتن نسل جوان از ارزشهای سنتی و بومی میشود و چنین شرایطی جامعه را دچار تعارض میکند و این فرهنگ وارداتی به ویژه در معماری فاصله نسلهای جدید با فرهنگ ایرانی را عمیقتر میکندزیرا به یقین فرهنگ آسیب دیده معماری امروز ما در آینده نه چندان دور در انحراف از ارزشهای بومی ایرانی میتواند تاثیرگذار باشد و بخشی از آسیبهای اجتماعی، اعتقادی و ایدئولوژیک را میتوان در این تضاد فرهنگی نفوذ کرده به معماری جستوجو کرد.
,,
,
اهمیت بازگشت به شیوههای سنتی معماری ایرانی بر کسی پوشیده نیست اما در وهله نخست باید با قرار دادن زیبایی و ویژگیهای خاص این خانهها در پیش چشم ایرانیان به نوعی تقاضای آن را ایجاد کنیم چراکه به نظر میرسد روحیه توجه به معماری غربی بیش از دیگر مسائل مانعی برسر راه احیای معماری اسلامی ایرانی است.
,,
,
انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه