عبدالرحیم بنوی؛
اثرات مخرب مدرنیسم بر فرهنگ
مدرنیته شدن زندگی بـشر بــه رغم آسایش و راحتی و منافع زیاد, لطمات جبران ناپذیری در حوزه فرهنگ و سنت بجا گذاشته و شیرازه اخلاق و فرهنگ را دگرگون و بهم ریخته است؛ انواع هنجارهای اجتماعی قابل احترام جامعه محصول سالها تجربه و گذشت دوران هاست که بصورت قوانین عرفی و هنجاری درآمده و تثبیت گشته است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا، به نقل از "سپاس" عبدالرحیم بنوی؛مدرنیته شدن زندگی بـشر بــرغم آسایش و راحتی و منافع زیاد, لطمات جبران ناپذیری در حوزه فرهنگ وسنت بجا گذاشته و شیرازه اخلاق و فرهنگ را دگرگون و بهم ریخته است؛ انواع هنجارهای اجتماعی قابل احترام جامعه محصول سالها تجربه و گذشت دوران هاست که بصورت قوانین عرفی و هنجاری درآمده و تثبیت گشته است و این هنجارها عرفی پایه و زیر بنای نظم اجتماعی است که در قالب رسوم ,آداب و در یک کلام فرهنگ تبلور می یابد. فرهنگ چیزی جز دستاوردهای هنجاری و مادی ،معنوی یک قوم یا ملت در طول گذر زمان نیست. بسیاری از مفاهیم اخلاقی نیز متاثر از همین هنجارهای عرفی است که بدست ما رسیده است و نظم و ترتیب زندگی اجتماعی ما بر اساس آنها استوار می گردد.
این قوانین عرفی در بستر اجتماعی شکل می گیرد که هم متاثر ازآموزه های مذهبی است هم اصول بدیهی اولیه لایتغیر و هم متغیرفرهنگی و هم علوم و دانش است .متاسفانه ما امروزه شاهد به یغما رفتن این هنجارهای عرفی ,سنتی محترم و فرهنگ تحت لوای مدرنیسم و تبادل اطلاعات در جوامع مختلف بشری هستیم .یکی از این کشورها و فرهنگها که در نوک پیکان لطمات فرهنگی و هنجاری قرار دارد کشور ما ایران است. کشوری با سابقه بزرگ تمدنی و فرهنگی اسلامی ایرانی در تمامی اعصار که منشاء خدمات علمی و فرهنگی زیادی به بشر شده است .
کانونهای گرم خانواده اسلامی ایرانی مهمترین و بارزترین قطب موثر شاخصه های فرهنگی بر جامعه بود و جامعه تکاثر افرادی بود که حاصل تربیت خانوادگی و ادب شخصیتی پدر و مادر و بزرگان فامیل بودند و کانونهای دیگر مثل اجتماع و مراکز آموزش در درجه بعدی قرار می گرفتند. انسانهای باشرافت محصول تربیت خانواده های شریف بودند ولی اکنون ماشاهد کمرنگ شدن نقش خانواده ها بواسطه دخالت اطلاعات و مدرنیته هستیم؛ برخی مصادیق فرهنگی قابل احترام در جامعه ما مثل هنر و معماری اسلامی ،احترام به بزرگترها خصوصا پدر و مادر،احترام به استاد و معلم,سبقت درسلام و احوالپرسی, کمک به همنوع ,آداب نشست و برخواست ,سخن گفتن , رازداری و پاسداشت شان و آبروی افراد, نپوشیدن لباسهای سبک ,همدردی با همنوع ,عیادت ,صله رحم,همسایه داری, غریب نوازی ,اعتماد و درک متقابل خصوصا بین زن و شوهر , حیاء شخصی و اجتماعی ،خویشتن داری و گذشت,مهمان نوازی ,دستگیری , تالیف قلوب ,راستگوئی ,مقید بودن به واجبات دینی ,تعهد کاری ,پاک چشمی,ایثار و غیرت و جوانمردی و ... که نتیجه جامعه اخلاق مدارانه و فرهنگی اسلامی ماست و همه منتج به زندگی و آرامش مردم کنار هم بوده و هست ، متاسفانه دارد کمرنگ یا به بوته فراموشی سپرده می شود و بسیاری از این مظاهر فرهنگی مبدل شده وجای آنرا عافیت طلبی ,رندی و زرنگی, کم کاری ,بی تفاوتی, پوشش لباسهای جلف و زننده مثل دامن ها و شلوار کوتاه در زنان و مردان،بی حیائی، شهوت رانی,بی دردی,خودخواهی و منیت,بی ادبی و توهین ,کم حوصلگی و بی طاقتی,تعرض به حریم شخصی ،تکاثر ثروت،ریـا و تظاهر،قدرت طلبی....گرفته است .و این زنگ هشداری است به تمامی ما که آرام و خاموش در حال نابودی مظاهر فرهنگی و سنتی خود هستیم و خانواده های ما در خطر این مظاهر ضد فرهنگی هستند.
عصر اطلاعات و ارتباطات و مدرنیته با همه امکانات و ابزارش متاسفانه حریم خصوصی اشخاص را در می نوردد و به خانواده ها و جامعه رحم نمی کند.تیغ های دولبه رسانه ها،مجلات، اینترنت ،فضاهای مجازی ،مـاهواره ها، تلفن های همراه، نرم افزارهای مخرب و نصب شونده ،امروزه بر گردن همه فرهنگها سنگینی می کند. نقش مخرب چنین ابزارهائی موقعی آشکارتر می گردد که متولیان آن ابرقدرتهایی هستند که با اهداف خاص و استعماری،استکباری و مغرضانه سعی در هدایت مخاطبان خود به سوی یک هدف خاص می کنند .امروزه ما شاهد هستیم کشورهای استعماری خاصه استکباری تحت لوای مدرنیسم یا کشورها را تبدیل به مصرف کننده کالاهای شرکت های خود کرده اند و یا مردم بافرهنگی را که مخالف اهداف شوم آنهامی باشند به ورطه سقوط اخلاقی کشانده اند و ره آورد این رویه، خُرد و لـِــه شدن اقتصادها ،فرهنگ ها،هنجارها و در روی دیگر سکه فربـه شدن این کشورها و شرکتها و اقتصادها می باشد.
برخی از مصادیق تهاجم مدرنـیسم به فرهنگ عبارتست از تغـییر در هنر و معماری،موسیقی، نوع پوشش ها، تغییر رفتار اجتماعی افراد در همه ابعاد،تغییر سلایق فردی و اجتماعی, دیر خوابی و دیر بیداری، بی تفاوتی و بی مسئولیتی در قبال همنوع ،بد حجابی ،سهل انگاری در انجام وظایف کاری،سلب اعتمادها، اجتماع گریزی و تنهائی، دین گریزی و کم رنگ شدن باورهای دینی و اخلاقی،تخریب کانونهای گرم خانواده ها، طلاقها، دوری از دنیای واقعی و بسر بردن در دنیای مجازی و اوهام، تجسس و تهاجم در زندگی دیگران و سرقت اطلاعات، بی اخلاقی، روابط پنهانی و نامشروع در دنیای مجازی، نقش تسهیل درخیانت خانواده ها ،زیاده خواهی ،تنبلی و سستی،دوری از ورزش و تحرک، عدم احساس مسئولیت اجتماعی، باج خواهی،عافیت طلبی ،سرقت های اطلاعاتی اینترنتی همه و همه بخشی از تاثیرات مخرب و منفی مدرنیسم و ابزارهای آن در فرهنگ و سنت ماست.مطالب فوق شاید بنظر شما مخاطب گرامی اغراق آمیز باشد ولی واقعیتی تلخ است که نقش دنیای مدرنیته در آنها بسیار پررنگ و انکار ناپذیر است.
در جامعه اسلامی ما که خداوند متعال فرموده برای اتمام مـکارم اخـلاق پیامبر را فرستاده و نیز تاکـید و قسم به فلاح و رستگاری کسانی داده که تزکیه اخلاقی می شوند (سوره شمس )و همچنین رهنمودهای رهبر معظم انقلاب در سال اقتصاد و فرهنگ و اینکه لزوم توجه جدی به فرهنگ اسلامی ایرانی و همچنین لزوم هوشیاری در برابر تهاجم فرهنگی و جنگ نرم دشمن شده ،جای آن را می طلبد که مولفه های فرهنگ اسلامی را باز تعریف و تبیین کرده و بجای پرداختن به ظواهر و فعالیتهای غیر موثر مثل نصبب بنر ها و ... بدنبال باز شناسی جوهره اصلی و جذاب فرهنگ اسلامی ایرانی باشیم و در این میان به نقش اساتید برجسته حوزه و دانشگاه و نظریه پردازان اسلامی ،اجتماعی دنیای اسلام توجه جدی بکنیم و نسل جوان و تـشنـه مفاهیم فرهنگی اسلامی و ایرانی را سیراب نمائیم تا تحت لوای مدرنیته و عصر اطلاعات و مفاهیم بـزک کرده و ظاهر فریبش شاهـد کمرنگ شدن مظاهر فرهنگ ، سنت، و اخلاق در جامعه اسلامی ایرانی مان نباشیم.
,
,
,
,
,
,
,
,
,
]
ارسال دیدگاه