حکایتی از محله های قدیم، خیابان های امروز بشرویه + تصویر
ساختار قدیمی بشرویه متشکل از مساجد، مدارس ، حسینیه ها ، گرمابه ها ، آب انبارها ، خندق ها، رباط ها ، دروزاه ها و دیوار بزرگ شهربند به همراه برج هایش بوده است .[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از پیام بشرویه ، شهرستان بشرویه به عنوان دهمین شهر کوچک تاریخی کشور دارای بافت تاریخی زیبا و منحصر به فردی است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, پیام بشرویه , ، شهرستان بشرویه به عنوان دهمین شهر کوچک تاریخی کشور دارای بافت تاریخی زیبا و منحصر به فردی است.,سابقه بافت قدیمی بشرویه را به قرن دهم هجری تخمین زده اند که تا دوره قاجاریه ادامه می یابد
,ساختار قدیمی بشرویه متشکل از مساجد، مدارس ، حسینیه ها ، گرمابه ها ، آب انبارها ، خندق ها، رباط ها ، دروزاه ها و دیوار بزرگ شهربند به همراه برج هایش بوده است .
,معماری قدیم این شهر کویری را از زبان قدیمی های بشرویه جویا شدیم که جذابت های زیادی را در دل خود داشته ولیکن با گذشت زمان و تغییر نوع زندگی ها به سمت و سوی مدرنیته تغیر کرده است
,
, "حسین ناهید " سالمند 70 ساله شهرستان بشرویه که به معماری قدیم این شهر اشراف دارد در گفتگو با خبرنگار پیام بشرویه گفت: اطراف بشرویه را یک حصاربند بزرگ به نام شهربند به ارتفاع 6 متر به همراه 40 برج 8 متری و 4دروازه فرا گرفته بود. هنوز بقایایی از حصار بشرویه وجود دارد لیکن بخش عمده ای ازآن تخریب شده و شکل اساسی آن به واسطه گسترش دایره شهر تخریب گردیده است .
,
, قطر حصار بند در حدود 2کیلومتر و ارتفاع آن حدود 6 متر و 4دروازه اصلی داشته که از چهار سمت جغرافیایی به بیرون شهر خارج می شده است .
,قسمت بالای حصاربند بشکل پرچین دار و کنگره مانند بدون عرض ساخته شده بود ، که امکان بالا رفتن از آن مشکل بود
,از دروازه های بشرویه بگوئیم ؛ دروازه سمت غرب به نام باغ علی دروازه سمت جنوب ، دروازه قبرستان ، شمال دروازه کیانی ، وشرق دروازه احمد مشهور بوده است . برکنار بخش وسیعی از این حصار بند خندقی حفر شده بوده است
, از دروازه های بشرویه بگوئیم ,
, بر روی هر برجی یک نگهبان مسئولیت حفاظت و حراست از شهر را بر عهده داشت و نگهبانان برای بیدار باش گفتن و اطلاع از هوشیاری نگهبانان برج های بعد جمله " بیدار علی باش که خوابت نبره " را به صورت مداوم یکی پس از دیگری تکرار می کردند و بدین وسیله همدیگر را بیدار باش می داده اند
,بشرویه در قدیم شامل 11 محله به نام های مُقری ، میان ده ، پی شهرحجی ، قلعه نو ، شش درختی ، باغ علی ، سه گود ، عیدگاه , گودال سبز و سرپُل بوده است که اکنون هیچ کدام از نام های قدیم به عنوان نام رسمی برجای نمانده است
,
, "کوچه مُقری " بشرویه که در حال حاضر در محدوده محله ملاسعدی قرار گرفته است به خاطر اینکه اکثر در قدیم افرادی باسواد ، قاریان قران و موذنین در این محله ساکن بوده اند به مُقری (قرائت کننده ) نام گرفته است و ساختمانی مرتفع در این محله به نام مقری خانه وجود داشته که با سوادان به عنوان مُقری در آن تجمع کرده و به قرائت قران می پرداختند و عده ای نیز به نامه نگاری و نامه خوانی مشغول بودند از جمله قاریان و موذنین قدیم این محله شخصیت های مانند مرحوم ملا علی اکبر آذری و حاج غلام رضا عطائی بوده اند
, "کوچه مُقری " ,
, کوچه "باغ علی " از دیگر محله های قدیم بشرویه بوده است که محل فعلی آن خیابان ملاعبدالله بشروی مجاور هنرستان قدس است .
, کوچه "باغ علی " ,در این محله باغی در مجموعه باغ های بوده که در مسیر رودخانه قنات آب بشرویه قرار داشته و این نقطه مکانی بوده است که با توجه به گفته هایی که سینه به سینه نقل شده در ایام عید غدیر خم و ولادت حضرت علی (ع) مراسم جشن ویژه این ایام برگزار شده و مداحان و مُقریان به ذکر مناقب آن حضرت می پرداختند ،البته برخی هم گفته اند در این باغ درویش از سالکان و پیروان حضرت علی (ع) ساکن بوده که همیشه ذکر مداحی " علی گویان " بر لب داشته و علت نام گذاری باغ علی شاید مراد همین بوده است
,بشرویه در قدیم شامل 11 کوچه و محله به نام های مُقری ، میان ده ، پی شهرحجی ، قلعه نو ، شش درختی ، باغ علی ، سه گود ، عیدگاه , گودال سبز و سرپُل بوده است که اکنون هیچ کدام از نام های قدیم به عنوان نام رسمی برجای نمانده است
,هر یک از این محله ها اسم خود را به تناسب شرایط مختلف از جمله ، همجواری با بنای تاریخی، نوع زندگی مردم آن محله ، ایجاد صنوف مختلف و یا انجام کارهای خاصی برگرفته اند
,در این گزارش به شرح محله هایی که در قدیم در بشرویه جود داشته و دلایل نام گرفتن آنان پرداخته شده است :
,
, محله " عیدگاه " در ضلع شرقی و پایین محله بشرویه اطلاق می شده است و متشکل از اراضی صاف و یکدست و غیر مزروعی بوده که مردم در زمان قدیم در ایام عید نوروز به صورت گروهی در این مکان تجمع کرده و به بازی های بومی محلی از جمله سوارکاری ، تیرو کمان ، مچ اندازی ، گردو بازی (جَوزْ بَزی ) بازی با تخم مرغ ، گره زدن سبزه ، چاری بازی مشغول بوده اند ، اکنون دیگر محله و یا مکانی به نام "عیدگاه " و همچنین تجمع پر شور و هیجان مردم قدیم وجود ندارد و این مکان امروز به نام خیابان حجت در بشرویه مشهور است
, محله " عیدگاه ", محله " عیدگاه ","محله گودال سبز" در این محله ،گودال عمقی حدود 5 متر وجود داشت که در وسط شهر و حد فاصل بین دو گرمابه زنانه و مردانه قرار گرفته بود و فاضلاب این دو حمام به بخشی از گودال ریخته می شد، از طرفی در زمان قدیم سوخت حمام بوسیله خار و خاشاک و هیزم تامین می شد به هیمن جهت در این گودال همیشه گیاهان سبزی می روئید که به "گودال سبز" شهرت یافت و مکان امروز آن به نام خیابان ملاعبدالله بشروی نام گرفته و اداره ارشاد اسلامی نیز در این منقطه مستقر است
, "محله گودال سبز" , "محله گودال سبز",
, " محله پی جلد " از قدیمی ترین محله های بشرویه است، که البته عده ای آن را به کوچه هم تعبیر کرده اند، کلمه "پی " به معنای پله ، سکو و یا مکانی برای نشستن است که جلوی درب اغلب خانه های قدیمی تعبیه می شده است و واژه "جلرد " که در اثر فرسایش کلامی به "جلد " تغییر یافته است به معنای وسائل قدیمی رسیندگی یا همان " جلک " است ، در قدیم که شغل اکثر مردم شهر ، کشاورزی و دامداری بود ،بانوان نیز همپای مردان کار می کردند و هر محله ای کار مشخصی داشت زنان ساکن این کوچه در قدیم همه با هم داخل کوچه این محله نشسته و پشم های شتر را با جلک می ریسته اند که به همین دلیل به ان کوچه و یا محله " پی جلد " می گویند ، کوچه قدیمی در محله پی جلد در سال 91 از سوی میراث فرهنگی ،صنایع دستی و گردشگری مورد بازسازی و جداره سازی قرار گرفت و امروز به نام کوی مخابرات شهرت یافته است
, " محله پی جلد ", ", محله پی جلد ",
, "محله پی شهرجی " این محله مجاور دیوار شهربند در ضلع جنوب شرقی بشرویه قرار داشته است ، واژه " پی " به معنای پشت و "شهرجی " نیز نام خود را از "شهربند " گرفته است .از محله های قدیمی با خانه های کوچک در بشرویه می باشد که البته اکثر این بافت تخریب شده و در حال حاضر این محله همجوار حسینیه سرای سرکه و به نام کوی شهید جهانطلب مشهور است
, "محله پی شهرجی ", "محله پی شهرجی ",
, "محله سر پُل " آخرین نقطه محدوده شهری از سمت ضلع شمالی شهر بشرویه در قدیم الایام بوده است که در این مکان پُلی برای عبور آب از سمت غرب به شرق وجود داشته که زیر پل محل عبور آب و بالای پل گذرگاه عابرین و چهارپایان بود همچنین این محله راهی اصلی برای ورود به روستاهایی از جمله غنی آباد ، نیگنان ، اصفاک و کرند و همچنین گذر به منطقه امیر نشین طبس انجام می شده است، نمونه ای از این پل تاریخی، در روستای فتح آباد ارسک از توابع بشرویه هنوز پابرجاست و به هیمن دلیل این مکان به نام محله "سرپُل" نام گرفت و مکان امروز آن به نام خیابان امام خمینی شهرت یافته و هیچ اثری از آن پل دیگر نیست
, "محله سر پُل ", "محله سر پُل ",
, "محله میان ده " از محله های معروف و تاریخی بشرویه است که به واسطه 4 بنای عظیم تاریخی از جمله حسینیه حاج علی اشرف ، مسجد میان ده ، آب انبار و مدرسه علمیه ، نام خود را حفظ کرده و به ثبت آثار ملی رسیده است ،در قدیم این محله در مرکز شهر و یا به اصطلاح " دِه " قرار داشته و محل تجمع اصلی مردم بوده است و به همین دلیل به محله میان ده شهرت یافته و البته اکثر بزرگان علمی و دینی همچون ملا عبدالله بشرویه ، میرازی پیش نماز، آقا علی فروزانفر پدر استاد بدیع الزمان فروزانفر در این محله سکونت داشته اند
, "محله میان ده ", "محله میان ده ",
, "محله قلعه نو " این محله به واسطه ازدیاد ساخت و سازها به سمت دروازه ورودی شهر به سمت شهرستان فردوس که با فاصله 200 الی 3000 متر پایین تر از محله میان ده حالت قلعه مانندی به خود گرفته بود ، به نام محله "قلعه نو " شهرت یافت و بعدها در این محله مسجدی به نام "مسجدقلعه" بنا شد که اکنون به عنوان مسجد جامع میدان فعلی است ، در این محله اکثراً قشر کارگران سکونت داشتند و مراودات خود را در همان محله انجام می دادند
, "محله قلعه نو ", "محله قلعه نو ",
, "محله شش درختی " در قدیم الایام بواسطه رشد 6 درخت توت تنومند در مسیر آب قنات بشرویه و در مجاورت "سقایه " به محله شش درختی شهرت یافت ، این محله معمولاً برای برداشت آب مصرفی ، شستن لباس و در تابستان محل تفرجگاه محسوب می شده است و در حال حاضر به میدان قائم (عج) تغییر کرده است
, "محله شش درختی ", "محله شش درختی ",علی رغم اینکه اسامی این محله ها جای خود را به اسم های امروزی داده اند ولیکن هنوز هم در ذهن و خاطر مردم این شهر زنده اند و هر از گاهی ، در بازگویی خاطره ها ، تقسیم بندی محلی افراد به نام همان محله قدیمی لحاظ می شود.
,,
سکینه وثوقی
,,
انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه