نقدی بر کتاب ماه روی صندلی سروده عباس تربن
«ماه روی صندلی»، سروده ی عباس تربن است که تصویرگری آن را راشین خیریه انجام داده و در انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان مناسب گروه سنی (ه) به چاپ رسیده است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از موج ما؛ یکی از فعالیت های جذاب و مفید کانون پرورش فکری کودکان ونوجوانان، معرفی و نقد کتاب است. در زمانه ای که داد اهالی فرهنگ از پایین بودن آمار و میانگین سطح مطالعه درآمده، کانون هنوز همچون گذشته در پایگاه هایی که تخصصی ترین کتابخانه کودک و نوجوان در سطح کشور است، تلاش می کند تا با ترویج فرهنگ مطالعه و علاقه مند کردن اعضا به کتابخوانی با شیوه های جذاب و به شکل غیر مستقیم به آنان بیاموزد که مطالعه و آشتی و دوستی با کتاب اتفاق های خوبی را برایشان در زندگی رقم خواهد زد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, به نقل از, موج ما؛, یکی از فعالیت های جذاب و مفید کانون پرورش فکری کودکان ونوجوانان، معرفی و نقد کتاب است. در زمانه ای که داد اهالی فرهنگ از پایین بودن آمار و میانگین سطح مطالعه درآمده، کانون هنوز همچون گذشته در پایگاه هایی که تخصصی ترین کتابخانه کودک و نوجوان در سطح کشور است، تلاش می کند تا با ترویج فرهنگ مطالعه و علاقه مند کردن اعضا به کتابخوانی با شیوه های جذاب و به شکل غیر مستقیم به آنان بیاموزد که مطالعه و آشتی و دوستی با کتاب اتفاق های خوبی را برایشان در زندگی رقم خواهد زد.,مربیان کانون پرورش فکری کودکان ونوجوانان علاوه بر انجام فعالیتی در مراکز با عنوان نقد کتاب با حضور فعال اعضا خود نیز در قالب فعالیت گزارمان نویسی به نقد کتاب های موجود در قفسه های کانون می پردازند تا نیاز مخاطب به بهترین شکل نوشتاری و آموزشی در کتاب های جدید مرتفع و محتوای مناسب به چاپ برسد.
,با همین مقدمه کوتاه خواندن نقد کتاب«ماه روی صندلی»، سروده عباس تربن از انتشارات کانون پرورش فکری کودکان ونوجوانان خالی از لطف نیست.(مطالب این نوشتار بخشی از نقد نوشته شده بر کتاب است).
,گاهی زندگی آنقدر به آدم فشار می آورد که تحمل همه چیز و همه کس سخت می شود اما شاعر که باشی پناهگاهت فقط شعر است و شعر و من باور دارم که شعر یعنی آفرینش، یعنی بودن، یعنی شدن، یعنی زندگی. اصلا مگر جایی را سراغ داری که بتوانی به راحتی در آن پرواز کنی جز آسمان شعر که پر است از تخیل و خدا در آن جاریست. دست شما نیست! شاعر هم که نباشی به لحظات کشف شاعرانه ی شاعر که پی ببری بار امانت بر دوشت خواهد افتاد و چه خوب که تو دیوانه ای باشی مستحق این قرعه فال که زندگی درشعر جریان می یابد و تو در شعر پیدا می شوی، گل می کنی و می شکفی.
,کتاب «ماه روی صندلی» را عباس تربن با تصویرگری راشین خیریه در انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و مناسب گروه سنی (ه) آفریده، خلق کرده و به عقیده ی من «ماه روی صندلی» زایش یک لحظه و آن است. عباس تربن گویا در «ماه روی صندلی» اتفاق افتاده، زاده شده و به شاهکار خلق شده توسط افکار و اندیشه و تخیل و قلم و دست خویش چشم دوخته، در آن حل شده و شاید به خود احسنت گفته است. شاید حتی متعجب شده و شعرها را که دیده با خود پنداشته است که کی و چطور و به کدامین زبان ... !
,,
«ماه روی صندلی»، سروده ی عباس تربن است که تصویرگری آن را راشین خیریه انجام داده و در انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان مناسب گروه سنی (ه) به چاپ رسیده است.
,
قطع کتاب خشتی است و نوع و جنس کاغذ استفاده شده برای آن با دیگر کتاب ها تفاوت بارزی دارد. «ماه روی صندلی» کتابی است که از لحاظ شناسنامه، حجم مطلب و تعداد صفحه، همچنین صحافی، مناسب ومطلوب است. قیمت کتاب هم با توجه به استحکام کتاب به نظر مناسب است. کتاب از صفحه آرایی خوبی برخوردار است؛ تنها نکته ای که در این مورد لازم است مورد دقت واقع شود، فونت انتخاب شده برای کتاب است که با توجه به تصاویر و تناسب با آنها خوب است اما من هنوز در مناسب بودن آن برای گروه سنی«ه» شک دارم و با توجه به اطلاعاتی که از مراکز و میزان امانت این کتاب کسب کرده ام به نظر چندان و آنطور که شایسته است مورد استقبال گروه سنی مخاطب قرار نگرفته است.
,شاید هم حق با مخاطب گروه سنی«ه» باشد چرا که تصویر و فونت بیشتر برای مخاطب گروه سنی«ب و ج»(دبستان) و تا حدودی«د»(راهنمایی)حائز اهمیت ویژه است چرا که به مخاطب برای فهم بهتر کمک می کند اما مخاطب دبیرستانی نظر خاصی روی محتوا دارد و کمتر به تصاویر می نگرد و می اندیشد. سفید خوانی کتاب هم البته مناسب است. لازم است تأکید کنم که گروه سنی«ه» بیش از تصویر به متن می اندیشد اما می بینیم که «ماه روی صندلی» حجم عمده اش را تصویر تشکیل داده است.
,عنوان کتاب نام چهارمین شعر مجموعه است که بسیار هم زیبا انتخاب شده و در نگاه اول نظر مخاطب را به خود می کشاند. طرح روی جلد کتاب از پنجمین شعر مجموعه یعنی«پدر»انتخاب شده است. مرد عینک آفتابی دارد، با موها و ریش بلند و ابروهای پر پشت. پدری را به ذهن می آورد که هم پیر است و هم یک آدم قاطع اما مهربان و این مهربانی را از لبخند روی لبش می توان حس کرد. تصور می کنی مرد از پشت عینک آفتابی دارد به تو می نگرد و دلت می خواهد وقت بگذاری و شعر پدر را با حوصله و دقت بخوانی.
,به واقع در نگاه اول حس می کنی خود پدر است که توی شعر حرف می زند و تو می خواهی بدانی که چه حرف هایی برای گفتن دارد؛ حال آنکه اینطور نیست. اما عنوان کتاب،روی جلد و توی عینک مرد حک شده و روبروی آن هم ماهی که روی صندلی راحتی نشسته است. پس تصویر روی جلد از عنوان کتاب تشکیل شده بعلاوه ی تصویر شعر پدر که البته کمی هم آدم را به تکاپو و کنکاش فکری می کشاند و دلیلی می شود برای مطالعه. تصویر پشت جلد هم از شکل همان مرد انتخاب شده البته این بار به شکل نیم رخ. دهانی که نیمه بسته است و لبخند بر آن نقش بسته و روبروی آن پاره ای شعر نوشته شده که گویی از دهان او خارج می شود. بینی بزرگ مرد آدم را به یاد شخصیت رمان بینوایان ویکتور هوگو می اندازد «ژان وال ژان ». مرد و تصویر پشت جلد انگار مخاطب را درگیر و او را وارد عرصه می کند.
,در نقد محتوایی کتاب نیز باید گفت: این کتاب دربرگیرنده ی 10 شعر است که در قالب های چهار پاره و آزاد نیمایی سروده شده است. اشعاری با عناوین به ترتیب: مادر، خارج از ریل بیداری، برای فصل پر زدن، ماه روی صندلی، در وقت بی خوابی، چیلیک، از همیشه شاعرانه تر، به یاد تو و سکه خورشید. تم اصلی اشعار بیشتر اجتماعی است.
,مسأله ی مهم در سرودن شعر توجه کردن به نیاز مخاطب است. مخاطب گروه سنی«ه» به رشد فکری تقریبا متعادل و منطقی رسیده و بیشتر از دوران قبل زندگی به دنبال کشف و دریافت حقیقت است حتی در بطن تخیل و در اوج خیال پردازی؛ پس بهتر است که هم در سرودن و هم تصویرگری از تصاویری انتزاعی کمک گرفته شود چرا که مخاطب به این مرحله رسیده و او عاشق دریافت تازه هاست آن هم دریافتی از سر تعقل که خودش به آن دست یابد نه اینکه آماده و حاضر به او ارائه شود.
,با توجه به همه اینها من عقیده دارم که نوع فونت و خط استفاده شده برای گروه سنی مخاطب کتاب «ماه روی صندلی» مناسب نیست و او را جذب نمی کند چه بسا که باعث دفع مخاطب هم بشود و در همان نگاه اول او را به این نتیجه برساند که کتاب مناسب سن او نیست و خواندنش برای او لزومی ندارد. شاید لازم بود در انتخاب گروه سنی مخاطب دقت بیشتری می شد که بی شک مورد استقبال بیشتر هم قرار می گرفت.
,جای دیگری هم گفته ام که شاعر با استفاده از آرایه هایی همچون: تشبیه، جان پنداری، تکرار، تناسب و ... خیال انگیزی شعر را افزایش می دهد و با استفاده از تجربه و صنایع و تخیل واکنش عاطفی و زیبایی شناختی در مخاطب ایجاد می کند و در واقع ارتباط لازم را با او برقرار می کند.
,یادمان باشد که وظیفه ی شاعر افزایش حس زیبایی شناختی مخاطب هم هست. همین طور شاعر باید اجازه بدهد که مخاطب دست به کشف های تازه و بدیع بزند. چیزی که در اشعار این کتاب کمتر به چشم می خورد و مخاطب چندان درگیر نمی شود. آنچه قالب می نمود نقش فعال شاعر در اشعار بود که به همزاد پنداری مخاطب هم می انجامد که البته برای اشعار کودکانه بسیار حائز اهمیت و قابل ستایش است اما برای مخاطب گروه سنی«ه» چندان مفید فایده نیست و این گونه او را از اجتماع و گرایش به اجتماعی بودن دور می کند. یادمان باشد توقع نوجوان از سطح به عمق رسیده و این مهم، توجه و دقت شاعران و نویسندگان را می طلبد. به امید اینکه شاهد موفقیت های بیشتر شاعر در این عرصه از ادبیات و بطور کلی چشم اندازهای زیباتر و خردورزانه تر باشیم همانطور که این خرد و اندیشه ورزی ها در اشعار این کتاب هم به خوبی مشاهده می شود.
,اعظم سادات موسوی
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه