مرثیه ترکی، غنی و پر از نشانه
بین مداحان آذربایجانی عرفی هست که مصیبت عریان ذکر نکنند، نوعی قانون است و اگر کسی عدول کند، فشار هنجاری سنگینی ایجاد می شود که دکانش دو سه سال بیشتر دوام نیارد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از ندای ارومیه، بین مداحان آذربایجانی عرفی هست که مصیبت عریان ذکر نکنند، نوعی قانون است و اگر کسی عدول کند، فشار هنجاری سنگینی ایجاد می شود که دکانش دو سه سال بیشتر دوام نیارد. توجیهشان هم این است که اهل بیت حرمت دارند و ذکر مصیبت باید توام با رعایت ادب باشد. از همین است که نوحه ترکی پر است از تصویر سازیهای نمادین؛
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, ندای ارومیه,
« یوم عاشورادی یا روز قیامت دور بوگون
,
یا قیامت عرصهسیندن بیر علامت دور بوگون ...»
,
« عالـم باطنده اینـدی کربلا قان آغلیور
,
خنجر قاتل باخیر مقتوله هر آن آغلیور...»
,
شعرهای سادهای که هرسال تکرار میشوند بی آنکه کهنه شوند، مصرع نخستش مجلس را منفجر میکند؛ مثل چشمه؛ اشک مردم جاریست...
,
«بو مشکه دَیَن أوخ منی مایوس اِئلَدی چؤخ
,
ای کاش دَیِیدی گؤزومه مشکه دَیَن أوخ ...»
,
سلیم مؤذن زاده، در قطعه بی نظیر «زینب زینب»؛ فضایی پر از نماد و نشانه خلق کرده؛ مثلا میگوید:
,
« قارداش باشینین قانی، زلفونده حنا زینب»
,
این یکی را میخواهم به فارسی ترجمه کنم:
,
«ای خون برادر بر، زلف تو حنا زینب».
,
در یک مصرع ببینید چه تصویر زیبایی ترسیم کرده؛ خدا رحمتش کند که نوحههای ماندگاری برای ما گذاشت و رفت. مرثیه ترکی، بسیار غنی است؛ پر از نماد و نشانه، چنانچه از ادبیات و شعر انتظار میرود.
,
با این فضای نمادین، مداحان آذربایجانی، انتقادهایی هم به برخی مداحان متاخر تهرانی دارند که جزئیات بریدن سر امام حسین را، شکافتن حنجره و پاشیدن خون و چه و چه را تعریف میکنند و اصرار دارند در مجلس حمام خون به راه افتد؛ نمونههایش را با یک سرچ ساده می توانید ببینید!
,
آنها کارکرد نماد و نشانه را به خوبی شناختهاند و اجازه نمی دهند گیرنده های حسی مخاطب، به فاجعه عادت کند و سال به سال آستانه ی تحریکش بالا رود؛ تا روزی نرسد که به هیچ پیامی جز تجربه عینی فاجعه، نتوان او را تحریک کرد!
,
انتهای پیام/
,
ارسال دیدگاه