«مجلس» عصاره و پناهگاه همه ملت

قانونگذاری و نظارت بر حسن اجرای آن از مهم‌ترین وظایف مجلس است که اگر ضعفی در آن مشاهده شود کشور دچار مشکلات عدیده‌ای خواهد شد.

در نظام‌های حاکم بر ایران در طول تاریخ تعداد بسیار انگشت‌شماری وجود داشته که به مجلس اعتقاد داشته باشند و برای اداره حکومت از نظرات مردم استفاده کنند.

آن حکومت‌هایی هم که مجلس را پذیرفته‌اند در بسیاری از مواقع، مجلس برای آنها جنبه تشریفاتی پیدا می‌کرده و حکام وقت، سعی در سوء‌استفاده از آن داشتند. می‌توان گفت از نظر تاریخی مجلس و وجود همفکری در ایران همیشه مظلوم واقع شده و کمتر بدان پرداخته شده است.

سابقه وجود مجلس در ایران به زمان اشکانیان برمی‌گردد. در این دوران مجلس مهستان تشکیل شده بود که اعضای آن از میان بزرگان و اشراف ایرانی بود. در این مجلس مواردی همچون نصب و عزل شاه و شرایطی که موجب خیانت به کشور، بیماری و از کارافتادگی برای شاه بود بررسی می‌شد.

پس از حمله اعراب به ایران و تسلط آنها بر کشور، عملا فرآیند حضور مردم در حاکمیت کم‌رنگ شد و مدت 12 قرن قانونگذاری در کشور متوقف گشت.

بسیاری از حاکمان سلسله‌های مختلف که بر ایران حکومت می‌کردند تلاش داشتند تا با افرادی که خود منصوب کرده‌اند مشورت کرده و حضور نیروهای مخالف حکومت در دستگاه‌های تصمیم‌گیری را برنمی‌تابیدند و با بدترین شکل موجود با مخالفان خود برخورد می‌کردند.

این روند تا زمان حکومت قاجاریه ادامه داشت. هم‌زمان شدن این حکومت با تحولات عصر روشنگری در اروپا و آزادی‌خواهی ایرانیان موجب گشت تا زمینه‌های حضور مردم و تاثیرگذاری آنها روز به روز بیشتر شود.

در زمان ناصرالدین‌شاه فرمانی از سوی وی صادر شد که در آن با تقسیم وظایف حکومت به وزارتخانه‌های متفاوت مثل مالیه، خارجه، جنگ و فواید عامه یک شورای مشورتی 25 نفره که نام مصلحت‌خانه را داشت شکل گرفت.

این اقدام در نوع خود بسیار مهم بود چون پس از قرن‌ها مجلسی مشورتی هرچند با تعدادی کم و همسو با حاکمیت و تشریفاتی بود تشکیل شد.

پس از این اتفاق و روشنگری‌های انجام شده توسط علما و روحانیون، مطالبات مردم افزایش پیدا کرده و حضور آنها در عرصه سیاسی جامعه نیز بیشتر شد و زمینه‌های صدور فرمان مشروطیت و تشکیل مجلس شورای ملی توسط مظفرالدین شاه در سال 1285 را فراهم کرد.

با گذشت زمان روز به روز به اهمیت مجلس افزوده شده و در دوران پهلوی نیز این نقش پررنگ‌تر شده است. رضا و محمدرضاشاه همیشه به مجلس به دید یک رقیب نگاه می‌کردند که می‌خواهد قدرت آنها را کم کند لذا این دو حداکثر تلاش و سعی خود را در جهت کم کردن قدرت مجلس به کار می‌بستند و به دنبال مجلسی تشریفاتی بودند تا بتوانند منویات خود را به عرصه ظهور برسانند.

این دو تلاش داشتند تا با دست بردن در نتایج انتخابات‌های مجلس حضور طرفداران خود در مجلس را فراهم آورند و مجلس عملا در سیطره شاه قرار گیرد.

دوران طلایی مجلس را باید در بعد از انقلاب جستجو کرد. زمانی که افراد مختلف با طرز فکرهای متفاوت زمینه حضورشان در اداره جامعه فراهم شده و عملا مجلس به جایگاه واقعی و اصلی خود برگشته است.

هر چند در دوران پس از انقلاب مجلس دچار فراز و فرودهای فراوانی شده است اما هنوز هم به عنوان یکی از پناهگاه‌های اصلی مردم برای رفع مشکلات خود است و مردم نمایندگان را امین خود می‌دانند.

انتخاب افرادی با صلاحیت و دلسوز می‌تواند کمک بسیاری در جهت پیشرفت و عمران و آبادانی کشور بازی کند که این وظیفه اصلی مردم است. مردم باید نمایندگانی را انتخاب کنند که دردهای واقعی آنها را شناخته و در صدد رفع آنها برآیند.

تجربه سال‌های نه چندان دور از انتخاب افرادی که فقط هدف اصلی آنها از حضور در مجلس سیاسی‌کاری و ایجاد بحران برای کشور بوده است چندان خوشایند نبوده و روزهای سیاه و تاریک در مجلس پس از انقلاب رقم زده است.

همچنین بعضی از دولت‌ها تلاش کردند تا با روش‌های مختلف دیدگاه نمایندگان را به خود نزدیک کنند که عملا شاهد نمایندگان دولتی در مجلس بودیم که بله‌قربان‌گوی دولت وقت بوده‌اند و به رای مردم خود پشت کرده‌اند.

مطمئنا وجود نهادی قوی در عرصه قانونگذاری و نظارت می‌تواند سرعت توسعه و پیشرفت کشور را چندین برابر کند که این امر مستلزم انتخاب نمایندگانی قوی و بدون حاشیه و هیاهوست تا به وظیفه اصلی خود عمل کنند.

 

انتهای پیام/