بخش نخست/ حجت الاسلام هدایتنیا عنوان کرد؛
الگوی برتر زنان در برهه حاضر چیست؟/ آیا خداوند زن را زیر سلطهی مرد آفریده است؟
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی گفت: در این برهه بسیاری از زنان به دنبال الگویی برای فعالیتهای اجتماعی هستند که مطابق اسلام،شرع و قرآن باشد؛ آیا براستی چنین تجویزی وجود دارد؟[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از آناج، علی رغم اینکه متولیان امور خانواده در کشور دغدغههای نازلی چون حضور زنان در استادیومها را در راس مشغلهی جامعهی زنان ایرانی وجه همت خود قرار دادهاند، اما زنان به عنوان رکن اثر گذار جامعه در تربیت و هویت بخشی به خانوادهها دلمشغلههای جدیتری دارند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, آناج,مسائل و شبهاتی که در زندگی روزمره مبتلا به آن هستند با دو نوع بازخورد مواجه میشود؛ یا به دست فراموشی سپرده میشوند و یا به دلیل عدم یافتن پاسخ مناسب جذب سایر نحلههای فکری که ظاهری زیبا و لعابدار اما تهی از محتوا هستند میگردند.
,در همین راستا گفتوگویی با حجت الاسلام فرج الله هدایتنیا داشتهایم. طلبهای که از سال 61 در حوزه علمیه علوم دینی را فراگرفته و تحصیلات دانشگاهی خود را تا مقطع دکترای حقوق خصوصی با گرایش مباحث خانواده و زن پیش برده است و در حال حاضر عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی است که به طور متمرکز راجع به زن و خانواده کار پژوهشی و آموزشی انجام میدهند و حاصل سالها تلاش علمی چاپ بیش از 20 جلد کتاب و 40 مقاله علمی بوده است.
,"الگوی سوم" را میتوان شاخصترین اثر حجت الاسلام هدایتنیا برشمرد که در آن به طور مفصل به حول محور مباحث فقهی، حقوقی و اخلاقی زنان با استناد به منابع معتبر قرآنی و دینی و نگاه به وضعیت کنونی جامعه نگاشته شده است.
,آناج: در خصوص کتاب "الگوی سوم" بفرمایید؛ برآیند کدام پیشامد شما را به سمت نگارش این اثر سوق داد؟
, آناج: در خصوص کتاب "الگوی سوم" بفرمایید؛ برآیند کدام پیشامد شما را به سمت نگارش این اثر سوق داد؟, آناج: در خصوص کتاب , ", الگوی سوم" بفرمایید؛ برآیند کدام پیشامد شما را به سمت نگارش این اثر سوق داد؟,"الگوی سوم الگوی رفتاری زن در خانواده و جامعه" کتابی است که در نیم سال پس از نگارش به چاپ هشتم رسیده و زمینهی نگارش کتاب، به پیامی بر میگردد که رهبر انقلاب به کنگرهی ملی هفت هزار شهید کشور اعلام کرده و در آن پیام سه الگو برای زنان ترسیم نمودند. ایشان در آن پیامِ مذکور دو الگو را تلویحا مورد نقد و نفی قرار دادند و الگوی سوم را تعیین فرموند که این پیام زمینهای شد تا کار علمی و پژوهشی برای تبین الگوی مدنظر انجام گیرد.
,زن در حاشیه، مُعرف جنسیت یا حضور آگاهانه در اجتماع؟
, زن در حاشیه، مُعرف جنسیت یا حضور آگاهانه در اجتماع؟, زن در حاشیه، مُعرف جنسیت یا حضور آگاهانه در اجتماع؟,رهبری در آن پیام عنوان فرمودند که سه الگو برای زنان وجود دارد؛ نخست جامعهای که زن را در حاشیه میخواهد و نه متن و مرکز، دوم الگوی دیگری که زن به واسطهی ابزار جنسیت در جامعه حضور دارد که هر دوی اینها مردود است اما در الگوی سوم زن توجه همزمان به چند ساحت دارد؛ یکی تهذیب نفس و وارستگی اخلاقی دیگری گرم کردن فضای خانواده و ساحت سوم فعالیتهای اجتماعی که این مورد پذیرش اسلام است.
,در این پیامِ رهبری، نظریهی سنتی که زن را خانه نشین میخواهد رد میشود و الگوی جدیدی عنوان میگردد که در آن ممکن است زن خانهدار باشد یعنی مدیریت خانه را بر عهده داشته باشد اما خانهنشین نیست زیرا دغدغهی سالم نگه داشتن خانواده او را از مسئولیتهای اجتماعی مبرا نساخته است.
,این کتاب طی دو سال در پنج سر فصل با 200 صفحه نگارش شده و شرح مفصلی بر الگوی سومی است که به نظر میرسد تاکنون ناشناخته مانده است.
,
, پاسخی به سوالهای اساسی؛ چرا باید الگو داشته باشیم؟
, پاسخی به سوالهای اساسی؛ چرا باید الگو داشته باشیم؟, پاسخی به سوالهای اساسی؛ چرا باید الگو داشته باشیم؟,فصل اول در خصوص مبانی الگو پذیری است و به این سوال اساسی پاسخ میدهد که چرا ما باید الگو داشته باشیم و اساسا الگو با تقلید چه تمایزی دارد. فصل دوم الگو شناسی زنان نامگذاری و سه الگوی مرتبط با زنان بررسی گردیده است. به این صورت که در ابتدا پیامدهای خانهنشینی زنان چون استضعاف فکری و مردانه شدن مدیریت و امور جامعه و... تبیین شده است.
,نفیِ نشستن کنج خانه و خانواده گریزی!
, نفیِ نشستن کنج خانه و خانواده گریزی!, نفیِ نشستن کنج خانه و خانواده گریزی!,الگوی دوم که در مقابل خانهنشینی زنان است، خانواده گریزی میباشد. خانواده گریزی سبکی از زندگی است که در آن مجردن زیستی ارزش به حساب می آید و اگر حتی زندگی متاهلی هم وجود دارد رابطهی فرد با همسرش حداقلی میباشد؛ الگویی که در آن توجه به همسر و فرزند مانع تقرب به خدا خوانده میشود از نوع آنچه در رهبانیت مسیح وجود داشته و یا ممکن است سالها از تاهل فرد بگذرد ولی از فرزند آوری ممانعت به عمل آید.
,مراد من از خانواده گریزی حالتی نیست که فرد به دلیل موانع پیشرو مجرد مانده است. زیرا در جامعه دختران و پسران زیادی هستند که تمایل زیادی به ازدواج دارند اما به هر دلیل منطقی مثل خدمت سربازی، بیکاری، ناامنی شغلی و درآمد ناکافی و فقدان مسکن مناسب... از تشکیل خانواده باز ماندهاند.
,رسالت مسؤولان کشوری؛ قبحزدایی مجرد زیستی یا تسهیل ازدواج؟
, رسالت مسؤولان کشوری؛ قبحزدایی مجرد زیستی یا تسهیل ازدواج؟, رسالت مسؤولان کشوری؛ قبحزدایی مجرد زیستی یا تسهیل ازدواج؟,در سالهای گذشته از سوی مدیران میانی طرحی عنوان شد که باور کردنی نبود و آن قبح زدایی از مجرد زیستی بود. البته طراحان این مسئله نگاه مثبتی داشتند زیرا جامعه نباید به آقا یا خانمی که فرصت ازدواج نداشته نگاه بد داشته باشد، اما خود تجرد ارزش نیست. دولت و مسئولین باید برای کاهش و رفع موانع ازدواج تلاش کنند و انتظار نداریم که به جای حل مشکل ازدواج جوانان به فکر قبحزدایی تجرد زیستی باشند.
,تکلیف روایاتی که زن را به خانهنشینی دعوت میکند چه میشود؟
, تکلیف روایاتی که زن را به خانهنشینی دعوت میکند چه میشود؟, تکلیف روایاتی که زن را به خانهنشینی دعوت میکند چه میشود؟,پس از آنچه بیان شد این بود: دو الگوی داریم که هر دو مورد انتقاد است یکی که زن را در کنج خانه قرار میدهد و نه تنها مانع حضور او در اجتماع است بلکه حتی تصدی مناصب مدیریتی میانی را برای زنان هم برنمیتابد. در حالی که ما میخواهیم بگویم زن هم میتواند خانوادهدار موفقی باشد هم در کسب فضائل و فعالیتهای اجتماعی با حفظ چهارچوبهای شرعی فعال باشد. البته اینجا پرسشهای مختلفی در مقابل مخاطب قرار دارد؛ پس تکلیف روایاتی که دعوت میکند که زن بیشتر در خانه باشد و کمتر در جامعه حضور داشته باشد، چه میشود؟ پاسخ سوالهایی از این دست به روش علمی و منطقی با استناد به مجموعه روایات داده شده است.
,خانوادهگرایی، الگوی برتر زنان
, خانوادهگرایی، الگوی برتر زنان, خانوادهگرایی، الگوی برتر زنان,بعد از اینکه دو الگوی خانهنشینی صِرف و فرار از خانواده را در جامعه بحث، بررسی و پیامدشناسی کردم الگوی سوم را مورد تبین قرار دادم. من از این الگو به خانواده گرایی تعبیر کردم نه خانه نشینی؛ لذا در فصل سوم مبانی الگوی سوم را تشریح نمودم.
,آیا خداوند زن را برای آرامش مرد آفریده است؟
, آیا خداوند زن را برای آرامش مرد آفریده است؟, آیا خداوند زن را برای آرامش مرد آفریده است؟,ابتدا مبانی انسان شناسی زن را بحث و بررسی کردیم؛ اینکه آفرینش زن چگونه بوده و آیا آفرینشی همانند مرد داشته است یا نه و هدف و چگونگی آفرینش مد نظر بوده است.
,در مباحث مربوط به علم کلام و مبحث آفرینش بحث مهمی وجود دارد که خداوند انسان را برای چه آفریده است. دانشمندان دیدگاههای مختلفی در خصوص خلقت زن و مرد داشتهاند، برخی قائل به آفرینش طبعی زن بودهاند یعنی خدا زن را برای مرد و آفرینش او آفریده است. ما این دیدگاه را به چالش کشیدیم و این بحث را طرح کردیم که خداوند برای انسان جفت آفریده است.
,
, آیا عقل زن ناقص است و نباید با او مشورت کرد؟
, آیا عقل زن ناقص است و نباید با او مشورت کرد؟, آیا عقل زن ناقص است و نباید با او مشورت کرد؟,یعنی هم برای زن و هم برای مرد جفت آفریده و زن و مرد هر دو برای هم مایهی آرامشاند. در این بخش توصیفهای منفی از زن را در برخی از منابع اسلامی به چالش کشیدم؛ مثلا اینکه زن شرحه است، مکر و حیلهاش عظیم است، عقلش ناقص است و نباید با او مشورت کرد، همدست شیطان است که حتی برخی از این دست مفاهیم در ادبیات منظوم ما نیز راه پیدا کردهاند. وقتی بررسی کردیم متوجه شدیم برخی از این باورها از تورات و انجیل به منابع اسلامی راه پیدا کرده و بعضی نیز با متن قرآن همخوانی ندارد و بعضی نیز برداشتی که از آن به عمل آمده، نادرست است. مثلا چه دلیلی وجود دارد روایتی را که میگوید عقل زن ناقص است بگوییم خدا بهرهی هوشی زن را کمتر قرار داده است، ای بسا ممکن منظور از این حدیث این باشد که زن به دلیل اینکه از فعالیتهای اجتماعی به دور بوده به رشد و تعالی نرسیده و عقب نگه داشته شده است.
,خیلی فرق است بین اینکه خداوند به لحاظ بهرهی هوشی کسی را ناقص خلق بکند با اینکه خداوند سهم بهرهی هوشی او را داده ولی سیاستهای فرهنگی غلط حاکم زنان را در چهاردیواری خانه حبس کرده و اجازه نداده در محافل علمی حضور داشته باشد. ناقض آن هم همین انقلاب اسلامی است که زنان اجازهی فعالیت و حضور در دانشگاهها را یافتند و اکنون به جایی رسیده که دختران در کسب مدارج علمی از پسران پیشی گرفتهاند.
,آیا خداوند زن را زیر سلطهی مرد آفریده است؟
, آیا خداوند زن را زیر سلطهی مرد آفریده است؟, آیا خداوند زن را زیر سلطهی مرد آفریده است؟,در مبانی انسان شناختی به این سوال جواب دادم که اساسا خداوند زن و مرد را برای هدفی مشترک خلق کرده است یا اهداف متفاوت و آیا به لحاظ آفرینش میتوانیم انسانها را به لحاظ جنسیت طبقهبندی کنیم و مرد را جنس اول و زن را جنس دوم بنامیم؟ این باور قدیمی که خدا زن را زیر سلطهی مرد آفریده است به طور مفصل بحث و در نهایت نفی شده است. از نظر قرآن و با بهرهگیری از نظریات دانشمندان دیگر چون مبدا آفرینش زن و مرد خاک است و چون خدا از روح خود در زن و مرد دمیده پس هر دو از شرایط یکسان در دستگاه آفرینش برخوردار هستند. مرد آفریدهی برتر از زن در دستگاه آفرینش نیست و قرآن صریحا گفته آنکس که پرهیزکارتر است، مقربتر است یا از برتری دانشمندان، مجاهدان و شهدا سخن به میان آورده است؛ یعنی تمام معیارهای برتری ارزشی از نظر قرآن اکتسابی است و هیچ کس برتر آفریده نشده است.
,قومیت، نژاد و ملیت نمیتواند باعث تفاخر باشد اما در حوزهی جنسیت این اتفاق دارد دیر می افتد که زن و مرد به دلیل جنسیت هیچ کدام نمیتوانند بر دیگری سیادت و سروری داشته باشند.
,
, آناج: متاسفانه تا حدودی این باور در بخشی از زنان ایجاد شده که جنس دوم هستند، به نظر شما علت تاخیر نفی چنین مواردی چه بوده است؟ چرا تاکنون به درستی تبیین و در جامعه القا نگردیده که جنسیت عامل برتریت نیست؟
, آناج: متاسفانه تا حدودی این باور در بخشی از زنان ایجاد شده که جنس دوم هستند، به نظر شما علت تاخیر نفی چنین مواردی چه بوده است؟ چرا تاکنون به درستی تبیین و در جامعه القا نگردیده که جنسیت عامل برتریت نیست؟, آناج: متاسفانه تا حدودی این باور در بخشی از زنان ایجاد شده که جنس دوم هستند، به نظر شما علت تاخیر نفی چنین مواردی چه بوده است؟ چرا تاکنون به درستی تبیین و در جامعه القا نگردیده که جنسیت عامل برتریت نیست؟,منکر این نیستم که در این قضیه سوء نیتی هم بوده و ممکن است تعمدا این تصویر ایجاد شده تا نسل جوان امروز ما از تعلیمات دینی روی بگردانند و به سمت مکاتب غیر اسلامی گرایش پیدا کنند. به طور طبیعی ما اگر تصویری که از جایگاه زن در اسلام داریم جنس دوم و فروتر از مرد باشد زن جذب مکاتبی میشود که جایگاه زن به مراتب بالاتر بیان میشود. به طور مثال در حال حاضر فمینیسم رشد فزایندهای در کشورهای اسلامی داشته است با اینکه مبانی سستی هم دارد اما میتوان یکی از دلائل را همین موارد دانست و یا برخی دیدگاههای سختگیرانه که حتی در بعضی از آرای فقهی وجود دارد، میتواند دستاویز جریانات فکری باشد.
,در این خصوص آیت الله مکاری میفرمایند نظریاتی که زن را خانه نشین میخواهد دستاویز قرار میگیرد برای کسانی که این زنان و دختران مسلمان ما را به سمت مکاتبی که مدعی آزادی زن هستند، بکشانند.
,عدم مطالبهگری زنان؛ زمینهی رشد برخی از ناهنجاریهای این قشر
, عدم مطالبهگری زنان؛ زمینهی رشد برخی از ناهنجاریهای این قشر , عدم مطالبهگری زنان؛ زمینهی رشد برخی از ناهنجاریهای این قشر ,ولی حقیقت قضیه این است که چندان به عمد نبوده است و چون زنان در چندین برهه از فرصتهای علمی به دور بوده، رشد کافی پیدا نکرده و به حقوق و جایگاه خود واقف نبودند به تدریج مطالبهگری هم اتفاق نیفتاده است حتی نظریهی سنتی به چالش هم کشیده نشده است.
,مهمترین اقدامی که به صورت طرح و وارد جامعه شده است دیدگاههای مرحوم استاد مطهری بوده است که در آثار خود دیدگاهی که زن را حتی در جوامع اسلامی دستیار شیطان معرفی میکند نقد و نفی نموده است.
,بعد از انقلاب با تلاش امام خمینی(ره) فضایی ایجاد شد تا زنان مجال رشد بیابند، امام (ره) در یک نطق معروف فرمودند زنان باید دوشادوش مردان با حفظ چهارچوبهای شرعی در اجتماع حضور داشته باشند و یا در جای دیگر فرمودند که حضرت زهرا(س) با خلفای زمان مهاجه داشته و آنان را چالش کشیده و مورد انتقاد قرار داده زنهای ما نیز مانند حضرت زهرا(س) چنین کنند، در واقع ایشان زنان را به حضور در عرصه تشویق میکنند. در نشر این دیدگاه و تقویت آن خود جامعهی زنان بحث اساسی دارند.
,مردان جامعه موظف به فراهم سازی بستر مناسب برای حضور زنان
, مردان جامعه موظف به فراهم سازی بستر مناسب برای حضور زنان , مردان جامعه موظف به فراهم سازی بستر مناسب برای حضور زنان ,خانواده گرایی یعنی الگویی که دغدغهی اصلی گرم نگه داشتن محیط خانواده است ولی هم خود به فعالیتهای اجتماعی علاقه دارد و هم همسرش فضا را برای فعالیتهای او فراهم نگه میدارد. مردان جامعه هم در پی ایجاد فضای سالم برای حضور اجتماعی زنان باشند.
,ما باید زنان را از فضای کسب و کار دور نگه داریم یا فضای کسب و کار را برای حضور زنان سالمسازی کنیم؟ البته اینجا بحثهای پیچیدهی فقهی و حقوی هم پیش می آید که از نظر سیاست گذاری باید لحاظ کنیم که اگر قرار است زنان ما خانواده را حفظ کنند ضمنا در عرصههای اجتماعی هم حضور داشته باشند باید قوانین اشتغال و آموزش بازنگری کنیم. یعنی اینکه یک زن شاغل بود چگونه میتواند هم به مسئولیتهای خانوادگی به درستی بپردازد و هم در مسئولیتهای کاری موفق باشد.
,آناج: یک شبهه ای وجود دارد آن هم در خصوص اینکه تمامی علما و فقهای ما مرد هستند و قوانینی دینی که وضع میشود اغلب نگاه مردانه دارد لذا ما در برخی مواضع احساس میکنیم در حقوق زنان اجحاف شده است.
, آناج: یک شبهه ای وجود دارد آن هم در خصوص اینکه تمامی علما و فقهای ما مرد هستند و قوانینی دینی که وضع میشود اغلب نگاه مردانه دارد لذا ما در برخی مواضع احساس میکنیم در حقوق زنان اجحاف شده است., آناج: یک شبهه ای وجود دارد آن هم در خصوص اینکه تمامی علما و فقهای ما مرد هستند و قوانینی دینی که وضع میشود اغلب نگاه مردانه دارد لذا ما در برخی مواضع احساس میکنیم در حقوق زنان اجحاف شده است.,در این کتاب ما راویان احادیث را بر اساس جنسیت طبقه بندی کردیم، مثلا مجموعه راویانی که از امام علی(ع) روایت کردهاند در حدود 441 نفر است از این میان 3 نفر زن هستند و یا مجموعه کسانی که از امام حسن(ع) روایت کردهاند 40 نفر هستند که یک زن در این میان هست. برای بقیهی ائمه نیز چنین طبقهبندی صورت گرفته است. پس ما زنانی را داشتیم در طول تاریخ که راوی حدیث بودند و پای درس دین نشستهاند. آیا امکانش نبود که بیشتر باشند؟ چرا مقدور بود ولی سیاستهای فرهنگی حاکم بر جامعه گاهی اقبال نشان میدهد که شرایط حضور زنان را فراهم میکند و گاهی سخت میکند و یا حاکم بر فرهنگ جامعه مردان گاهی به گونهای است که با حضور زنان در مجامع علمی موافقت نشان میدهند و گاهی سخت گیری میکنند .
,بدسلیقگی و برداشتهای نادرست از دین مشکل اصلی ماست
, بدسلیقگی و برداشتهای نادرست از دین مشکل اصلی ماست, بدسلیقگی و برداشتهای نادرست از دین مشکل اصلی ماست,آناج: پس در واقع ما محدودیت دینی نداریم ؟
, آناج: پس در واقع ما محدودیت دینی نداریم ؟, آناج: پس در واقع ما محدودیت دینی نداریم ؟,میتوان گفت برداشتهایی از دین هست. در واقع مشکل ما در همین هست که این سلیقهها بنام دین ترویج میشود. بنده گاهی میگویم که شما اگر از نظریه خانه نشینی دفاع کنید، یعنی بگویید اسلام برای خاصه زن فقط در چهار دیواری خانه باشد، این با نص صریح قرآن تناقض دارد. زیرا قرآن کریم در یک آیهای به صراحت میگوید که اگر زن مرتکب فاحشهای شده و شهودی هم وجود دارد که میگوید این زن فاحشهگری کرده، شوهرش باید او را در خانه حبس کند. چرا حبس کند ؟ تا ارتباط او با عامل گناه را قطع گردد.
,تجویز قرآن برای حبس در خانه؛ زنان پرهیزگار یا زنان فاحشه؟
, تجویز قرآن برای حبس در خانه؛ زنان پرهیزگار یا زنان فاحشه؟ , تجویز قرآن برای حبس در خانه؛ زنان پرهیزگار یا زنان فاحشه؟ ,سوالی که اینجا پدید میآید این است؛ قرآنی که خانه نشینی و حبس خانگی را مجازات زن فاحشه قرار داده، این دین خانه نشینی را برای زن پاکدامن نیز تزویج میکند؟ خانهنشینی مجازات کسی است که هنجار های قانونی مارا نقض کرده است!
,بنده می خواهم بگویم که این برداشتی از دین بوده است. در جایی از قرآن خطاب به همسران پیامبر گفته شده است"و قرن فی بیوتکن" میگوید که شما در خانه هایتان بمایند مثل دوران جاهلیت در جامعه حضور نداشته باشید. این آیه مختص زنان پیامبر بوده است اما آیه را القای خصوصیت کردهاند و گفتهاند که این اختصاص به همسران پیامبر ندارد و همه زنان باید خانهنشین باشند. این برداشتی از قرآن است در حالی که ما در خود قرآن آیاتی داریم که میتواند مورد توجه قرار بگیرد و آن مورد برداشت تصحیح شود.
,
, تبیین قرآن از حضور زنان در جامعه
, تبیین قرآن از حضور زنان در جامعه, تبیین قرآن از حضور زنان در جامعه,مثلا ما میبینیم در زمام پیامبر خدا(ص) زنها شبها به مسجد میرفتند که نمازشان را به جماعت با پیامبر بخوانند، سر راه این زنها گروهی از جوانان مزاحمتهای کلامی ایجاد میکردند. قرآن نیامده به این زنها بگوید که شما در خانههایتان بمانید ولی به زنها میگوید که "پوششتان را درست کنید، این برای این است که شما یک زن با عفاف و باوقار شناخته شوید تا مورد اذیت و آزار قرار نگیرید" پس قرآن به اینها میگوید وقتی به جامعه میآیید طوری بیایید که بدن شما نمایان نباشد وقتی یک خانم طوری در جامعه حضور پیدا میکند از ظاهر این خانم غلطهای برداشتی میتوان کرد.
,چهارچوب قرآن برای همکلام شدن مرد و زن در اجتماع
, چهارچوب قرآن برای همکلام شدن مرد و زن در اجتماع, چهارچوب قرآن برای همکلام شدن مرد و زن در اجتماع,حتی این خانم هدفش هم عدم رعایت پوشش و جلب توجه دیگران نباشد، شاید یک فرهنگ غلط باعث شده است که اینطوری فکر کند و یا مثلا درموارد مشابه قرآن باز از مواجههی کلامی زن با مردها منع نکرده است ولی میگوید که در سخنان شما زنان فروتنی نباشد که چون بعضی از مردها که بیمار دلاند به طمع میافتند.
,اساس عفاف تعیین ضوابط برای حضور فعال زن در اجتماع یا کُنج خانه؟
, اساس عفاف تعیین ضوابط برای حضور فعال زن در اجتماع یا کُنج خانه؟, اساس عفاف تعیین ضوابط برای حضور فعال زن در اجتماع یا کُنج خانه؟,اگر قرار بود زن در جامعه نباشد اساسأ منظومهی عفاف چه کارکردی داشت؟ چرا این همه بحث و نظر در خصوص پوشش و حریم وجود دارد؟ معنی اش این هست که زنها در جامعه باشند و حالا که در جامعه هستند باید حدود ارتباط آنها تابع ضوابط باشد. منظومه عفاف دلیلی بر این است که زن و مرد باهم در جامعه حضور داشته باشند ولی این حضور، حضور مختلط و مخرب نیست.
,جناب آقای مطهری به مناسبت نقش حضرت زینب (س) در تاریخی که داشته است؛ یک تقسیمات سه گانهای را بیان فرمودهاند، از نظر اسلام تاریخ مذکر و مونث هست یعنی درساختن تاریخ هم مذکر نقش دارد هم مونث؛ منتهی مذکر و مونثی که مختلط نیست.
,مثلا حضرت زهرا(س) بعد از وفات پیامبر اکرم(ص) در ماجرای فدک وقتی به طرف مسجد پیامبر (ص) میرود و آن خطبه معروف فدکیه را ایراد میکند در مقدمه خطبه توصیفی از وارد شدن خود دارد؛ اینکه چطور وارد مسجد شدند و پوشش و راه رفتن حضرت چطور بود و حتی اینکه لباسهای حضرت بلند بود و مثل پیامبر راه میرفتند و وقتی وارد مسجد شدند بین حضرت زهرا(س) و مردها پردهای ایجاد شده و این حضور همراه با وقار و رعایت حریم بوده است.
,پیامدشناسی حضور زن در اجتماع
, پیامدشناسی حضور زن در اجتماع, پیامدشناسی حضور زن در اجتماع,بحث ما در این است که آیا اسلام این گونه حضور زن را قبول نمیکند ؟ یک برداشتی بوده است که حضور زن در جامعه چند تا مشکل را داراست 1- زن وقتی در جامعه حضور داشته باشد به لحاظ عفاف و اخلاق هم خودش آسیب میبیند و هم دیگران را دچار آسیب می کند پس این با اصل عفاف مغایرت دارد. 2-حضور زن در جامعه باعث میشود مسئولیتهای همسری و مادرانه اش باز بماند پس نباید در جامعه حضور پیدا کند.
,ما حرفمان روی این است که هرچند کار سخت و دشواری است ولی میشود شرایطی را بوجود آورد و فضایی را ایجاد کرد از طریق آموزش و انتقال مهارتها که زن با مشارکت شوهر هم بتواند از مسئولیتهای مادری و همسری بر بیاید هم بتواند به رشد و تکامل علمی، معرفتی و اخلاقی برسد.
,در الگوی زندگی مدرن خانهنشینی معنایی ندارد
, در الگوی زندگی مدرن خانهنشینی معنایی ندارد, در الگوی زندگی مدرن خانهنشینی معنایی ندارد,بالاخره انسان در جامعه، جامعه پذیر میشود، انسان در آب شنا را یاد میگیرد. فرق است بین انسانی که در شهرهای مُدرن و متمدن زندگی کرده با آن کسی که در روستا یا در کوهستان زیسته و یا آن کسی که بین جمع زندگی کرده با آن کسی که تک و تنها در جنگل بزرگ شده است. آن انسانی که در جنگل بزرگ شده است شاید با 4 دست و پا هم راه برود ولی وقتی انسان با هم نوعان درجامعه حضور مییابد رفتار متفاوت خواهد بود. وقتی زن در چهار دیواری خانه باشد جامعهپذیر نخواهد بود، بماند که در فضای مدرن دنیای کنونی ما به هیچ وجه الگوی خانه نشینی زمینه عملیاتی شدن را ندارد و کسانی هم که از این الگو دفاع میکنند به نظر بنده به سختی میتوانند در مورد خانواده خود آن را عملیاتی کنند.
,ما ناچاریم به الگوی سوم رجوع کنیم نه از سر اضطرار، بلکه برداشت دقیق از اسلام در مورد جایگاه زن و شخصیت او همین است . عرض کردیم که زن بناست که در ساختن جامعه خود سهم خود را ایفا کند حالا در نظریه خانه نشینی هم زن نقش خود را به صورت غیر مستقیم ایفا میکرد و یا از طریق تربیت فرزند یا رسیدی به نیازهای شوهر؛ امام امروز قالبها تغییر یافته یک جایی در نقش معلم حضور پیدا میکند در یک جایی نقش پزشک ظهور پیدا میکند.
,بانویی که به درجهی فقاهت رسید
, بانویی که به درجهی فقاهت رسید, بانویی که به درجهی فقاهت رسید,در این جا خوب است که یک نکتهای هم از بزرگان نقل کنیم؛ ما در تاریخ اسلام نام بعضی از زنان پر آوازه را هم میبینیم مثلا همسر شهید اول محمد بن مکی عاملی که متوفی 786 هست. در مورد این بانوی عالم به اسم ام علی نوشتهاند که زنی فاضل، با تقوا و فقیه و عابد بود. این زن در کجا به مراتب فقه دست یافته است؟ پس حتما شوهری داشته که با وی همراه بوده است.
,پیامبر چه اجری برای کمک کردن مرد به کار در منزل تعیین کردند؟
, پیامبر چه اجری برای کمک کردن مرد به کار در منزل تعیین کردند؟, پیامبر چه اجری برای کمک کردن مرد به کار در منزل تعیین کردند؟,هم چنین از امام علی(ع) روایاتی هست که رسول خدا بر من و فاطمه(س) وارد شد در حالی که من در کنار دیگ نشسته و مشغول پاک کردن عدس بودم و وقتی رسول خدا(ص) ما را دید فرمود علی جان هیچ مردی نیست که کار خانه را ننگ نداند جز اینکه خدا نام او را در دیوان شهیدان مینویسد. این تقدیرها و تشویقها، این تقدیس مشارکت مرد در کار خانه نشانه این است که فضای توام با صمیمیت را ایجاد میکند و اینکه برای زن یک فراغت و نشاطی ایجاد کند که به کمالات علمی اخلاقی اش بپردازد.
,ادامه دارد...
, ادامه دارد...,گفتوگو از: رویا سلمانی
, گفتوگو از: رویا سلمانی, گفتوگو از: رویا سلمانی,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه