دفاع مقدس و ادوار مختلف جنگ تحمیلی عراق علیه ایران

عراق در چه شرایطی به جمهوری اسلامی حمله کرد

در 31 شهریور 1359 رژیم بعثی عراق با تصمیم و طرح قبلی و با هدف برانداختن نظام نوپای جمهوری اسلامی ایران جنگی تمام عیار را علیه کشورمان آغاز کرد که طی آن رئیس جمهور عراق(صدام حسین) با ظاهر شدن در برابر دوربین های تلویزیون عراق با پاره کردن قرارداد 1975 الجزایر آن را یک طرفه زیر پا گذاشت و آغاز تجاوز رژیم بعثی عراق را اعلام کرد تا مگر به خیال خام خود بتواند مطامع و خواسته های جاه طلبانه خود را از طریق جنگی ظالمانه و ناخواسته بر مردم ایران تحمیل کند.

جنگی نابرابر در شرایطی به ایران اسلامی تحمیل شد که از جانب استکبار جهانی به ویژه آمریکا تحت فشار جدیدی قرار داشت و در داخل کشور نیز جناحهای وابسته به غرب و شرق با ایجاد هیاهوی تبلیغاتی و ایجاد درگیری های نظامی درصدد تضعیف دولت و تفرقه افکنی بودند و نیروهای نظامی کشور نیز به خاطر تبعات قهری انقلاب هنوز مراحل بازسازی و ساماندهی را به طور کامل پشت سر ننهاده و هیچ گونه آمادگی برای مقابله با یک تهاجم گسترده و سراسری به طول 1200 کیلومتر نداشتند.

و نهایتاً در چنین شرایطی ارتش عراق که بر اساس محاسبات عجولانه خود از وضعیت و شرایط داخلی و خارجی جمهوری اسلامی فتح یک هفته ای تهران را تعقیب می کرد در 31 شهریور سال 59 حمله خود را آغاز نمود.

سابقه اختلافات مرزی ایران با همسایگان غربی

اختلافات مرزی ایران و عراق به دوران حکومت سلسله صفوی در ایران و حکومت عثمانی که عراق بخشی از خاک آن بوده است باز می گردد و همیشه شاخص ترین مظهر اختلافات بین ایران و همسایه غربی او مسایل مربوط به حدود دو کشور بوده که همیشه سیاست تهران- استانبول و بعداً بغداد را توجیه می کرده و سایر مسایل را هر چند ریشه های عمیق داشته اند تحت الشعاع قرار می داده است.

قرار داد 1975 در جریان کنفرانس سران عضو اوپک با میانجیگری رهبر فقید الجزایر ملاقاتی بین محمدرضا شاه و صدام حسین روسای وقت دو کشور صورت گرفت که نتیجه آن اعلامیه الجزایر بود. به موجب این اعلامیه دو کشور توافق کردند که مرزهای آبی خود را بر اساس خط تالوگ تعیین کنند و در مرزها نیز یک کنترل دقیق و موثری به منظور رفع هر گونه نفوذی که جنبه خرابکارانه داشته باشد اعمال نمایند.

اولین فرمان حضرت امام خمینی(ره) درباره جنگ

اولین فرمان حضرت امام خمینی(ره) درباره جنگ در تاریخ 59/7/1 صادر شد که طی آن حضرت امام مواردی را در زمینه اطاعت از شورای فرماندهی، جلوگیری از دخالت اشخاص و مقامات غیر مسئول در امر فرماندهی، نقل اخبار موثق و پرهیز از ایجاد اضطراب و تشویش اذهان از جانب رادیو و تلویزیون، برخورد با کسانی که دست به شایعه سازی می زنند، پرهیز روزنامه ها از نشر مقالات و اخباری که موجب تضعیف قوای مسلح می شود و حفظ وحدت و پرهیز از مخالفت های جزئی را ابلاغ فرمودند.

ادوار مختلف جنگ تحمیلی عراق علیه ایران

جنگ تحمیلی عراق علیه ایران را می توان به 2 دوره تقسیم نمود دوره اول از شروع جنگ تحمیلی تا آزادی خرمشهر، دوره دوم از آزادی خرمشهر تا پایان جنگ.

در دوره اول دشمن پس از یک ارزیابی غلط از اوضاع ایران اسلامی و عدم شناخت از پشتوانه های مردمی انقلاب با یک زمینه سازی وسیع اقدام به تهاجمی همه جانبه کرد و تا اندازه ای توانست در خاک ایران اسلامی نفوذ کند اما با حضور نیروهای مدافع انقلاب، دشمن زمینگیر شد و پس از یک تحول سیاسی و نظامی و با برکناری عناصر غیر مومن به انقلاب، امکان حضور نیروهای مردمی در جبهه ها فراهم گردید. با این برتری نظامی ابتکار عمل در دست نیروهای خودی قرار گرفت و طی یک سلسله عملیات خرمشهر آزاد شد.

دوره دوم جنگ در حالی آغاز شد که دشمنان در جستجوی راههایی جهت مهار قدرت رزمندگان اسلام بودند لذا این دوره شاهد حضور فعالیت قدرتهای خارجی در صحنه مستقیم نبرد و تلاشهای بی حد و حصر اقتصادی و سیاسی برای مهار نظامی ایران بودند و این مسئله در حالی بود که دشمن منفعلانه با یک تغییر استراتژی شتابزده شعار صلح خواهی را محور ادعاهای خویش قرار داده و عمده نیروهایش به پشت مرزهای بین المللی رانده شده بودند.

و نهایتاً تاریخ از هشت سال جنگ برای ایران شرف و آزادگی و مقاومت و ایمان به خدا را در صفحات خود ثبت کرد اما از تجاوز متحدان دشمن که طی هشت سال او را یاری و تشویق کردن جز به زشتی یاد نخواهد کرد.

مجتبی صالحی فر/ کارشناس ارشد علوم سیاسی

 

انتهای پیام/ش