نگاهی به آیین چلهشو در سوادکوه
یکی از سنتهای زیبا و نیکوی قدیمی شبنشینی چلهشو سوادکوه بیان حکایات و اساطیر قدیم است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از بلاغ، شب یلدا، بلندترین شب سال است که جزء مناسبتهای ملی محسوب میشود و سوادکوهیها نیز معتقدند که در این شب با حضور در خانه بزرگتر فامیل، سنت پسندیده صله رحم را بجا آورند.
*نگاهی به آیین شب یلدا در ایران
یلدا لغت سریانی است به معنی میلاد و چون شب یلدا، با میلاد مسیح تطبیق میکرده، از این رو بدین نام نامیدهاند، باید توجه داشت جشن میلاد مسیح که در 25 دسامبر تثبیت شده، در اصل جشن ظهور میترا بوده که مسیحیان در قرن چهارم میلادی، آنرا روز تولد حضرت عیسی(ع) قرار دادند.
در ایران باستان، برای دی ماه چهار جشن وجود داشت که شامل روزهای اول، هشتم، پانزدهم و بیست و سوم این ماه بود. اما امروزه، ایرانیان تنها نخستین روز دی ماه، یعنی درازترین شب اول زمستان که (شب یلدا، آخرین شب پاییز، پایان قوس، آغاز جدی) است، را جشن میگیرند.
در اصطلاح قدیم، شب اول زمستان را شب چله میگویند. مردم، زمستان را در حقیقت دوماه یا دوبخش میدانند که 40روز اول را چله بزرگ و 40 روز آخر را که مصادف با جشن سده است، چله کوچک مینامند.
پیشینیان براین باور بودند که در این شب، فرشته بدیها (اهریمن) با فرشتهی خوبیها(امشاسپندان) به جنگ میپردازند و در این نبرد طولانی که برابر درازترین شب سال است، بالاخره فرشتهی خوبیها، اهریمن را شکست داده و تاریکی از روشنایی شکست میخورد و صبح بعد زاده شدن مجدد خورشید، آغاز میشود.
زایش خورشید و آغاز دی را، آیینها و فرهنگهای بسیاری از سرزمین کهن، آغاز سال قرار دادهاند و به شگون روزی که خورشید از چنگ شبهای اهریمنی نجات مییافت، روزی مقدس برای مهرپرستان بود.
*آیین چلهشو در سوادکوه (شب یلدا)
تا چند دهه قبل آداب و رسوم سنتی که از دوران باستان به یادگار مانده بود در سوادکوه رواج داشت اکنون بسیاری از آنها به خاطر رسوخ تفکرات خاص شهرنشینی به فراموشی سپرده و سنتهای بر جای مانده نیز دچار تغییرات اساسی شد.
مردم منطقه سوادکوه مانند دیگر مناطق مازندران آئینهای سنتی و مذهبی ماه مبارک رمضان، عید فطر، قربان و غدیر خم و جشن های میلاد ائمه به همراه سوگواری خاص ماه محرم و صفر آئینهای ملی عید نوروز و شب یلدا را بر پا میدارند.
از دیگر سنتهای زیبا و نیکوی قدیمی شبنشینی است که توأم با بیان حکایات و اساطیر قدیم است، در این دور همنشینیها تنقلات و شیرینیهای سنتی مانند دختردانه، پشت زیک نیز تهیه و استفاده میشود و رسم بر ان بود تا میهمان استکان را بر نگرداند، میزبان دادن چای را قطع نمیکند.
*توصیههای تغذیهای برای شب یلدا
ابراهیم مهدوی متخصص تغذیه در گفتوگوبا خبرنگار ما به درپیش بودن شب یلدا اشاره واظهار کرد: بهترین نوع آجیل که ما توصیه میکنیم بادام زمینی، نخود وگندم برشته، برنجک، تخمههای متداول همچون کدو،هندوانه، توت و انجیر خشک و برای کودکان ذرت بو داده استفاده شود و از مصرف زیاد آجیل به خاطر حجم بالای کالری نیز پرهیز کنید.
وی با اشاره به چگونگی وعده شام گفت: دستگاه گوارش انسان برای آن که بتواند موادغذایی را هضم کند نیاز به زمان دارد، بنابراین یک غذای گوشتی برای هضم به 5 الی 6 ساعت زمان نیازمند است. همچنین بهتر است افراد در ساعات 16 الی 17 عصرانه خود را میل کنند و در ساعت 20 شام سبکی بخورند و بگونهای نباشد که درهنگام خواب دستگاه گوارش تحت فشار مواد غذایی قرار گیرد.
این متخصص تغذیه به دسر اشاره و خاطرنشان کرد: توصیه میشود به جای استفاده از دسرهای صنعتی از کلوچهها و شیرینیهای خانگی و سنتی، شربتهای سنتی استفاده شود تا به کاهش هزینه و ارتقای سلامت خانواده کمک کند.
مهدوی در خصوص مصرف میوه گفت: هندوانه،انار، خرمالو و همچنین ازگیل و زالزالک وحشی میوههایی هستند که در این مراسم سنتی مصرف میشود، به طور کلی میوههای قرمز، بنفش، ارغوانی از بهترین و پرخاصیتترین انواع میوهها هستند و هندوانه با توجه به ویتامین C و A و فیتوکمیکاسیهای موجود در آن در پیشگیری از بیماریهای قلبی - عروقی و انواع سرطانها مؤثر است، در واقع آنتی اکسیدانهای موجود در این گونه میوهها سلولهای بدن را جوان نگه میدارند.
*گت چله
شب اول زمستان را گت چله مینامند، در این شب بنا به سنت دیرین همه افراد خانواده دور هم جمع میشوند و با خوردن هندوانه، انار و سایر میوهها، ماست و آجیل، سرمای فصل زمستان را از خود دور میکنند، اعتقاد براین است که با خوردن ماست یا هنداونه در شب یلدا، هرگز در زمستان سردشان نخواهد شد، در این شب دختران دم بخت با پوشاندن صورت خود، از هفت خانه چیزی میگیرند، اگر کسی آنها را ندید و نشناخت، حتماً به آنچه نیت کردهاند، خواهند رسید.
خوشحالترین افراد خانه در چله شو بچههای خانه هستند و قبل از تناول شب چره، پدر خانه لای قرآن را میگشاید و یک صفحه از آن را قرائت میکند، برای اموات خود و اهل محل از دوست و آشنا درخواست آمرزش از درگاه خداوند میکند، در این شب، شب نشینی مفصلی برگزار میشود.
ذکر احادیث رسول گرامی اسلام و بزرگداشت یاد اهل بیت(ع)، تجدید پیمان با امام عصر(عج)، بیان قصه زندگی ائمه اطهار(ع) و سنت حسنه صله رحم و تکریم بزرگترها را به بهترین وجه به جا میآورند.
اهالی سوادکوه در شادی و مراسم چله شو، حال خانوادههایی که بر اثر وقوع اتفاقی ناراحتکننده نمیتوانند در این شب شادی کنند را رعایت نموده و حتی بزرگان و بستگان درجه یک، شب چله را در این خانوادهها سپری میکنند تا بتوانند التیام بخش درد و اندوه آنان باشند.
انتهای پیام/
,
, *نگاهی به آیین شب یلدا در ایران, *نگاهی به آیین شب یلدا در ایران,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
, *آیین چلهشو در سوادکوه (شب یلدا), *آیین چلهشو در سوادکوه (شب یلدا),
,
,
,
,
,
,
,
,
, *توصیههای تغذیهای برای شب یلدا , *توصیههای تغذیهای برای شب یلدا ,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
, *گت چله, *گت چله,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
]
ارسال دیدگاه