فرار پسر رضا قلدر با اشک و حسرت؛

از هواپیمای کرایه‌ای تا نگه‌داری در مرکز بیماران روانی

از هواپیمای کرایه‌ای تا نگه‌داری در مرکز بیماران روانی
26 دی ماه سال 57 بود که محمد رضا پهلوی با چشمانی اشک بار و دلی پر از حسرت خاک ایران را برای همیشه ترک گفت؛ خداحافظی‌ای که برای او آوارگی و بی اعتباری به همراه داشت.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از صبح توس؛ 26 دی ماه سال 57 بود که آلت دستی به نام محمد رضا پهلوی  با خروج از ایران تا زمان مرگ، 6 کشور را برای بی پناهی خود انتخاب کرد.

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, صبح توس,

تب و تاب انقلاب تمامی کوچه و برزن‌ها را فراگرفته بود و بوی پیروزی و بهار مجال تنفس برای شاه ملعون را نمی‌داد، کشوری که در زمانی پایگاه به قدرت رسیدن شاهان استبداد طلب بود، به جایی رسید که پسر رضا خان قلدر را از مرزهایش بیرون راند.

,

سه روز قبل از فرار، شاه شورای سلطنت را تشکیل می‌دهد تا این شورا موجبات استمرار حکومتش و امکان مذاکره با سران انقلاب را فراهم کند ولی نمی‌دانست که با فرار دیگر قادر نیست زندگی شخصی خود را از منجلاب آوارگی نجات دهد، چه برسد به آنکه برای ملتی تصمیم ساز باشد.

,

خسته نباشید!
او که در هنگام فرار اشک می‌ریخت خطاب به خبرنگاران حکومت پهلوی گفت: «مدتی است احساس خستگی می‌کنم و احتیاج به استراحت دارم، ضمناً گفته بودم پس از این که خیالم راحت شود و دولت مستقر گردد، به مسافرت خواهم رفت.» دست و پا زدن محمد رضا پهلوی برای بقاء خود بی‌فایده بود چرا که مردم با شنیدن خبر فرار شاه، گروه‌های جشن و شادمانی به راه انداخته و کام خود را شیرین می‌ساختند.

, خسته نباشید!,
,

و این چنین شد که ساعت حدود چهار بعد از ظهر روزنامه‌های اطلاعات و کیهان با تیتر «شاه رفت» منتشر شدند، تیتر روزنامه‌ها از همیشه درشت تر بود و مردم روزنامه‌ها را بر سر، دست گرفته بودند و به یکدیگر نشان می دادند.

,


غارت عتیقه‌ها و الماس‌ها در چشم بهم زدن
در زمان فرار شاه بسیاری از اموال و وسایل عتیقه مرتبط به ایران از کشور خارج شد، اما فرح پهلوی‌ در مستند «از تهران تا قاهره» مدعی شد اموال شاه هنگام فرار از ایران تنها 62 میلیون دلار بوده است! این در عین حالی است که رئیس کل تشریفات دربار آغاز عملیات خروج شاه و همراهان در 24 دی‌ماه 57 اعلام کرده بود: «او دستور داد برچسب‌های شناسایی چمدان‌ها، بسته‌ها و صندوق‌های شاه که منقش به آرم دربار و سلطنتی بود به درون کاخ نیاوران آورده شود تا تشریفات لازم و آخرین شناسایی درباره آنها صورت بگیرد،. دستور پر کردن و بستن چمدان‌ها و صندوق‌ها در روز 23 دی‌ماه 1357 با تایید شاه و به دستور فرح صادر شد.»

,
, غارت عتیقه‌ها و الماس‌ها در چشم بهم زدن,
,

«فرح دستور داد 384 عدد چمدان و صندوق بسته شود، یک تیم از افراد مورد تایید فرح جمع‌آوری و بسته‌بندی همه‌گونه عتیقه، جواهرات و الماس‌های گرانبها، ساعت‌های تمام‌طلا، تاج و نیم‌تاج‌های تمام زمرد را بر عهده داشتند؛ شاهنشاهی با 3380 قطعه الماس و 50 قطعه زمرد، 368 حبه مروارید و با وزن 2 کیلو و 80 گرم و از نظر قیمت غیرقابل تخمین و تاج ملکه با 1646 قطعه الماس و تعداد قابل توجهی از جواهرات دیگر و طلا به ارزش ده‌ها میلیون دلار به عنوان بخش اندکی از جواهرات ربوده شده سلطنتی هستند.»

,

شروع آوارگی
شاه پس از خروج از کشور در 26 دی 1357 به مصر رفت و در آسوان مورد استقبال انور سادات دیکتاتور مصر قرار گرفت. در پاییز سال 57، جهان سادات همسر رئیس‌جمهور مصر در تماس تلفنی با فرح از شاه و همسرش برای سفر به آسوان دعوت کرد.

, شروع آوارگی,
,

شاه به دعوت پادشاه مراکش به آن کشور رفت ولی در رباط تشریفات رسمی از وی به عمل نیامد، در مدت زمان دو ماهه اقامت شاه در مراکش، اکثر درباریان و اطرافیان شاه که وی را در خروج از ایران به مصر و از آنجا تا مراکش همراهی کرده بودند، به تدریج رهسپار اروپا و آمریکا شدند، تنها جمعی از خدمه بودند که شاه را هنگام ترک مراکش همراهی کردند.

,

ملک حسن که قصد داشت روابط سیاسی خود را با نظام تازه تأسیس ایران حفظ کند مایل نبود اقامت شاه طولانی شود. محمدرضا پهلوی در شرایطی که نتوانسته بود کشوری را به عنوان پناهگاه بیابد، به پیشنهاد مشترک راکفلر و کیسینجر مجبور شد به باهاما در آمریکای مرکزی برود.

,

وی با هواپیمای اختصاصی سلطان حسن، صبح روز 10 فروردین 58 فرودگاه رباط را به مقصد جزایر باهاما ترک کرد، شاه 70 روز در این جزیره به سر برد، در همین مجمع‌الجزایر بود که شاه توسط پزشکان اعزامی از فرانسه، از سرطان غدد لنفاوی مطلع شد. طیق اسناد منتشر شده از آرشیو ملی بریتانیا، در زمان اقامت شاه در باهاما، انگلستان ماموری سری به باهاما اعزام می‌کند که به شاه پیام دهند که بریتانیا آمادگی پذیرش وی را ندارد.
از هواپیمای کرایه‌ای تا نگه‌داری در مرکز بیماران روانی
شاه و باقی‌مانده همراهان روز 20 خرداد 1358 با یک هواپیمای کرایه‌ای از باهاما راهی مکزیک شدند و در یک خانه ویلایی که قبلاً برای اقامت آنان در نظر گرفته شده بود، مستقر شدند؛ شاه در این مدت از یک تومور سرطانی بدخیم و یرقان شدید رنج می‌برد. پس از 4 ماه اقامت در مکزیک وی مطلع شد که دولت کارتر با سفر او به آمریکا صرفاً با هدف معالجه بیماری موافقت کرده است. پس در 30 مهر 58، مکزیکوسیتی را به مقصد بیمارستان نیویورک ترک کرد.

,
,
,

شاه 54 روز در بیمارستان نیویورک بستری شد، در این مدت دو بار تحت عمل جراحی طحال و کیسه صفرا قرار گرفت؛ کمتر از دو هفته پس از ورود شاه به این بیمارستان، لانه جاسوسی سفارت آمریکا در تهران به تصرف دانشجویان مسلمان پیرو خط امام درآمد و این امر کارتر را نسبت به عدم حضور شاه در آمریکا متقاعد کرد. مکزیک نیز شاه اطلاع داد که بعد از تصرف سفارت امریکا در تهران، دولت مکزیکوسیتی به خاطر حفظ روابط سیاسی خود با حکومت تهران مایل به میزبانی مجدد شاه نیست.

,

بدترین لحظه برای شاه و همسرش زمانی بود که در 11 آذر 58 از بیمارستان نیویورک مرخص شدند ولی هنوز مقصدی برای سفر نداشتند، در نتیجه با یک هواپیمای نیروی هوایی آمریکا به مقصد تگزاس پرواز کردند تا 2 هفته باقی مانده از روادید خود را در آنجا در داخل آپارتمانی کوچک بگذرانند اما در حین راه به همراهان آمریکایی خبر رسید که آن آپارتمان هنوز آماده نیست، شاه و همسرش را به مکانی که بعداً معلوم شد، مرکزی برای نگهداری بیماران روانی است، بردند. فرح برای نخستین بار با فریاد به همراهان آمریکایی خود اعتراض کرد و گفت "آیا ما در اینجا زندانی هستیم؟ آیا کارتر ما را زندانی کرده است؟ ما در این جا دیوانه خواهیم شد؟ باید بیرون برویم و ..."

,

مقامات آمریکایی با پایان مهلت اقامت شاه در آمریکا به وی اطلاع دادند که به دلیل عواقب ناشی از تصرف سفارت آمریکا در تهران، امکان تمدید روادید وی وجود ندارد و به همین دلیل در پاناما جایی مناسب برای اقامت وی و همسرش در نظر گرفته شده است، شاه که غیر از پذیرفتن، چاره‌ دیگری نداشت به اتفاق همسرش در 24 آذر 1358 با هواپیمای نیروی هوایی آمریکا از فرودگاه تگزاس به پاناما در آمریکای مرکزی برده شدند.

,

وقتی شاه و فرح در پاناماسیتی از هواپیما خارج می‌شدند تنها جمعی از سربازان گارد ملی پاناما، افسران امنیتی، دستیاران "عمر توریخوس" دیکتاتور پاناما و سفیر آمریکا کسی در فرودگاه نبود. شاه، همسرش و پزشک مخصوص آنها با هلیکوپتر از فرودگاه به یک پایگاه در جزیره‌ای به نام "کونتا دورا" متعلق به پاناما انتقال داده شدند.

,

شاه در پاناما با دو دردسر روبه‌رو بود، اول شدت گرفتن بیماری شاه که وی مایل نبود پزشکان پانامایی بدون اطلاع از ماهیت و عمق بیماری‌اش معالجات را از صفر شروع کنند و دیگری اطلاعاتی که براساس آن مقامات وزارت خارجه دولت ایران در تماس مداوم با مقامات پانامایی بودند تا بتوانند راهی برای استرداد شاه پیدا کنند،در واقع در پاناما بحث استرداد شاه قوت گرفته بود و کارتر قصد داشت با تحویل شاه بر سر گروگان‌های آمریکایی جانه‌زنی کند.

,

با همه این مشکلات، شاه و همسرش 100 روز در پاناما ماندند و سپس به اصرار همسر رئیس‌جمهور مصر، روز سوم فروردین 1359 با یک هواپیمای پانامایی رهسپار قاهره شدند.
تقدیر آخرین پدشاه دیکتاتور ایران در غربت رقم خورد.

,
,

مصر آخرین مقصد آخرین پادشاه ایران بود سرطان بدخیم تمامی سیستم خون و کبد وی را فرا گرفته است، همه پزشکان سرشناس مصری به رهبری یک متخصص قلب که پزشک شخصی سادات بود، در بیمارستان معادی حضور داشتند. حال عمومی شاه در اقامت دومش در مصر هفته به هفته و ماه به ماه وخیم‌تر شد تا اینکه 4 ماه پس از سفر دوم خود به مصر در 5 مرداد 1359 درگذشت.
انتهای پیام/

,
]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه