تحریم حلقه اتصال اقتصادی ایران و روسیه؛
بررسی فراز و فرودهای روابط ایران و روسیه در دولت یازدهم
اگر روسیه قصد داشته باشد از ایران به عنوان کارت بازی برای گرفتن امتیاز بیشتر از غرب استفاده کند ایران نیز متقابلا می تواند از ظرفیت روابط با روسیه به عنوان کارت بازی برای تحقق اهداف خود استفاده کند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از صاحب نیوز، ایران و روسیه به عنوان دو بازیگران قدیمی عرصه ژئوپلتیک منطقه زمینه های متقابل بسیاری برای همکاری با یکدیگر دارند. دو کشور می توانند در حوزه ژئوپلتیکی، اقتصادی و مسائل منطقه ای با یکدیگر همکاری های گسترده ای داشته باشند .اما بررسی تاریخچه روابط ایران و روسیه پس از انقلاب نشان می دهد که علی رغم عدم وجوددرگیری جدی بین دو کشور مذکور، هیچگاه طرفین گام جدی برای گسترش همکاری با یکدیگر برنداشته اند. این در حالی است که حتی در زمان پهلوی که ایران متحد غرب بود رضا شاه گام های مهمی برای توسعه روابط با شوروی برداشته و ایران و اتحادیه شوروی طرح های مشترک بسیاری با یکدیگر اجرا می کردند.. اما پس از انقلاب برخی اقدامات و مواضع سیاسی روسیه سبب شده است سیاستمداران ایرانی به گسترش روابط با روسیه با دیده شک و تردید نگاه کنند. در طی این سال ها دولت ایران و روس هیچگاه اشتیاق زیادی به توسعه روابط سیاسی و اقتصادی با یکدیگر نداشته اند؛ هر چند این روابط هیچگاه قطع نشده و همواره به صورت محدود ادامه پیدا کرده است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا , صاحب نیوز,در این بین گاهی روسیه با کارت ایران بازی کرده و از ایران برای گرفتن امتیاز بیشتر به غرب استفاده کرده است. در واقع در اغلب اوقات روابط روسیه و غرب به عنوان یک متغیر مستقل روابط ایران و ورسیه را تحت الشعاع قرار داده است. . بنابراین می توان گفت ایران و روسیه هیچگاه روابط استراتژیکی با یکدیگر نداشته و گرایش این دو به یکدیگر بیشتر تاکتیکی بوده است تا استراتژیکی. مهم ترین موضوعی که طی سال های اخیر روسیه از آن برای گرفتن امتیاز بیشتر از غرب استفاده کرده مسئله هسته ای ایران است، موضوع مهمی نمی توان تاثیر آن بر روابط ایران و روس را نادیده گرفت. معاون وزیر امور خارجه روسیه اظهار داشت ما نمی خواهیم از مذاکرات(مذاکرات هسته ای ایران) به عنوان برگ برنده ای برای بالا بردن سهم خود استفاده کنیم، اما اگر آنها ما را به زور وارد این کار کنند، ما نیز دست به اقدامات تلافی جویانه می زنیم.هر چند در طی این سالها روسیه عامل مهم ایجاد اجماع علیه ایران بوده است اما روسیه همواره از حق ایران برای دستیبابی به فناوری هسته ای دفاع کرده و تلاش داشته است از تشدید تحریم ها علیه ایران جلوگیری کند. این دولت با ارائه طرح گام به گام در زمان ریاست جمهوری احمدی نژاد تلاش کرد به حل موضوع هسته ای ایران از طریق سیاسی و مسالمت آمیز کمک کند.علاوه بر این روسیه همواره به حضور ایران در حل مسائل منطقه ای به ویژه حل مسائل سوریه تاکید کرده است. امروزه ایران به عنوان یک قدرت منطقه ای شناخته شده و نقش مهمی در تحولات جهان اسلام دارد و این از چشم روسیه پنهان نمانده. و به این مسئله باور دارد.
,اما در هر حال مجموعه ای از مسائل داخلی،منطقه ای و بین المللی سبب شده است روابط ایران و روسیه هیچگاه به شکوفایی نرسیده و از تمام ظرفیت های خود استفاده نکند.نتیجه این شد که در برخی از حوزه ها و به ویژه در زمینه اقتصادی و تجاری حجم روابط به صورت محسوسی کاهش یافته یابد.
,طی ماههای اخیر به دلیل شکاف ایجاد شده بین غرب و روسیه و تحریم غرب علیه روسیه شاهد گرایش روسیه به گسترش روابط با ایران می باشیم. هر چند این گرایش به سمت ایران نتیجه رانده شدن از غرب بوده است و احتمالا روسیه از اتحاد با ایران به عنوان اقدامی تلافی جویانه در مقابل اتحاد پادشاهی های خلج فارس با امریکا استفاده می کند،اما در هر حال فرصت مناسبی در اختیار ایران قرار داده تا روابط خود را با روسیه گسترش دهد.وزارت خارجه و دولت نیز از این فرصت به خوبی استفاده کرده و با انعقاد قراردادهای متعدد تلاش کرده است پیوندهای مشترک خود با روسیه را افزایش دهد. اگر ایران بتواند در این مرحله موفق عمل کند و منافع چند جانبه بسیاری با این کشور ایجاد کند حتی در صورت بهبود روابط روسیه با غرب ایران می تواند از پتانسیل های موجود در روابط دو جانبه با روسیه بهره برداری کند. و نگران بدقولی روسها در این زمینه نباشد. چرا که منافع متقابل چند جانبه لازمه گسترش و حفظ روابط می باشد.
,گسترش روابط ایران و روسیه ضمن این که سبب تقویت مواضع بین المللی دو کشور می شود می تواند موجبات گسترش هر چه بیشتر نفوذ منطقه ای ایران را هم فراهم کند. منافع مشترک در حوزه اقتصاد، انرژی،کشاورزی، حمل و نقل، پزشکی،زیست محیطی و فناوری فضایی و گسترش فعالیت های توریستی مهم ترین محورهایی است که می تواند زمینه ساز همکاری و همگرایی دو کشور شود. علاوه بر این حوزه های بسیاری نیز وجود دارند که خارج از چارچوب روابط دو جانبه می تواند منافع دو کشور را تامین کند.به عنوان نمونه مبارزه با تروریسم، حل بسیاری از مسائل منطقه ای مانند مسائل سوریه، حل مسئله پناهندگان، و مبارزه با مواد مخدر و حل مسائل جدایی طلبی در منطقه از جمله اموری است که با همکاری دو کشور ایران و روس قابل حل است و همکاری در این حوزه ها می تواند سبب ثبات و امنیت در منطقه شود.بنابراین ظرفیت های بسیاری برای همکاری دو کشور وجود دارد.
,هر چند روابط ایران و روسیه همواره با ابهاماتی همراه بوده است اما به نظر می رسد که روسها در حوزه اقتصادی قابل اعتماد باشند و دولت می تواند از فرصت های اقتصادی مشترک بیشترین بهره برداری داشته باشد. یکی از مهم ترین اقداماتی که در این زمینه دولت می تواند انجام دهد، این است که با گسترش روابط خود با روسیه و امریکای لاتین و ایجاد یک ائتلاف سه جانبه غرب را در موقعیت انفعالی قرار داده و از این ائتلاف برای پیشبرد اهداف سیاسی و بهبود شرایط اقتصادی خود استفاده کند. به ویژه در روزهای اخیر که عربستان با هدف فشار بر ایران و روسیه اقدام به کاهش قیمت نفت کرده است این اقدام می تواند گره بسیاری از مشکلات در حوزه اقتصاد و انرژی را باز کند.
,زمینه های ائتلاف ایران روسیه و ونزوئلا
, زمینه های ائتلاف ایران روسیه و ونزوئلا ,طی سال های اخیر شرایط داخلی، منطقه ای و بین المللی به گونه ای رقم خورده است که زمینه های همگرایی ایرن، روسیه و ونزوئلا فراهم شده است از نظر سیاسی هر سه کشور دارای گرایش های ضد غربی و به ویژه ضدامریکایی می باشند. به قدرت رسیدن مادورو در ونزوئلا که دارای گرایش های ضد امپریالیتسی است، حمایت امریکا از اپوزسیون ایران و ونزوئلا پس از انتخابات ریاست جمهوری مادورو، گرایش های سیاسی مشابه در امور منطقه خاورمیانه به ویژه مسئله سوریه، مسائل اکراین، و موضوع تحریم ایران و ورسیه از جمله مهم ترین مولفه هایی است که می تواند زمینه ساز ایجاد یک ائتلاف سه جانبه باشد.
,آنچه ایجاد این ائتلاف را تسهیل می کند این است که ونزوئلا با روسیه دارای روابط بسیار گسترده می باشد و زمینه های همکاری ایران با این کشور نیز توسط دولت قبل فراهم شده است. در حال حاضر روابط این کشور با روسیه روندی فعال و رو به گسترش را پشت سر گذاشته و این دو کشور در حوزه های بسیاری با یکدیگر همکاری می کنند. روسیه و ونزوئلا در حوزه انرژی، کشاورزی، حمل و نقل و هم چنین در حوزه فنی و نظامی همکاری گسترده ای با یکدیگر دارند. این دو کشور همواره در عرصه بین المللی از یکدیگر حمایت کرده اند. ونزوئلا تحریم روسیه را محکوم کرده و در موضوع اکراین از روسیه حمایت کرده است.در مقابل روسیه نیز از مادورو در مقابل اپوزیسیون و حامیان غربی آن ها حمایت سیاسی می کند؛و به این ترتیب روابط دو کشور در حوزه های سیاسی و اقتصادی و نظامی رو به گسترش است.
,مهم ترین موضوعی که می تواند سبب پیوند هر چه بیشتر این کشورها شود موضوع انرژی است. ایران و روسیه رتبه های اول و دوم ذخایر گاز طبیعی جهان را دارا می باشند،ونزوئلا رتبه نخست ذخایر نفتی جهان را به خود اختصاص داده است و ایران و روسیه نیز جزء ده کشور دارای بیشترین ذخائر نفتی می باشند. بر اساس اعلام شرکت بی پی، ایران، روسیه و ونزوئلا تقریبا ۴/۳۲ درصد از ذخائر نفت جهان و حدود ۴۰درصد از ذخائر گاز جهان را دارا می باشند. بنابراین اتحاد این سه کشور می تواند بر روند شکل گیری قیمت نفت تاثیر گذار بوده و در مقابل اپک، استراتژی های نفتی را تحت تاثیر خود قرار دهد.
,در هر حال همکاری با روسیه منافع بسیاری برای کشور به همراه دارد و روند قابل ستایشی در گسترش همکاری با روسیه آغاز شده است، اما فراهم کردن بسترهای ادامه همکاری اهمیت بسیاری دارد. حتی اگر روسیه قصد داشته باشد از ایران به عنوان کارت بازی برای گرفتن امتیاز بیشتر از غرب استفاده کند ایران نیز متقابلا می تواند از ظرفیت روابط با روسیه به عنوان کارت بازی برای تحقق اهداف خود استفاده کند.حال باید دید آیا دولت یازدهم می تواند با محاسبه دقیق شرایط قفل روابط با روسیه را باز کند یا خیر.
,انتهای پیام/پ
]
ارسال دیدگاه