غرب آسیا و اوکراین، زمین بازی جدید چین؛

واکاوی نقش استراتژیک چین در بحران های اخیر

واکاوی نقش استراتژیک چین در بحران های اخیر
در سطحی خُرد عضوگیری داعش از بین مسلمانان ایغور که از قضا با دولت مرکزی چین مشکلات فراوانی دارند، می تواند امنیت ملی چین را به طور مستقیم و در کوتاه مدت مورد تهدید قرار دهد.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از صاحب نیوز، بعد از فروپاشی نظام دو قطبی بین المللی و انتقال بازیگران منطقه ای از حاشیه به متن تحولات منطقه، عموما این کشورها که بازیگران سنتی غالب در منطقه بوده با همراهی آمریکا(تنها ابر قدرت موجود جهان) صحنه گردان تحولات در منطقه هستند. منطقه خاورمیانه و اروپای شرقی نیز بازیگران سنتی و منطقه ای خود را دارد. اما نکته ای که در بحران های اخیر این دو منطقه در خصوص ظهور داعش و بحران اوکراین قابل تامل است نقش آفرینی چین به عنوان یک قدرت در حال ظهور در سطح بین المللی است که از جمله بازیگران سنتی این دو منطقه محسوب نمی شود. ورود چین به این دو حوزه نشان از گسترش حوزه منافع و استراتژی بلند مدت این کشور در سطح بین المللی دارد.

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا , صاحب نیوز,

چین و بحران اوکراین:

, چین و بحران اوکراین:,

بسیاری از تحلیگران بحران اوکراین و اتفاقات بعدی منشعب از آن را یکی از نشانه های تغییر و تحول در نظام بین الملل آینده قلمداد می کنند. هر چند هیچ یک از تحلیل گران این رفتار روسیه در گسترش قلمرو ارضی را پیش بینی نمی کردند اما کارشناسان بر این امر تاکید دارند که مقاومت روسیه در برابر غرب و تهدید آن ها به تحریم بی حمایت پنهان چین از روسیه میسر نبود. چینی ها هر چند در واکنش به اقدامات روسیه بسیار محتاط بودند اما عملا انتقادی از سیاست روسیه به عمل نیاوردند. چینی ها در عین حالی که روس ها را از حمایت خود مطمئن کرده بودند به گونه ای موضع گیری کردند که تا حد امکان بر تجارت اقتصادی خود با اروپا و آمریکا لطمه ای وارد نیاید. مذاکرات روسیه و اروپاییان با چین در خصوص اوکراین قبل از همه پرسی در شبه جزیره کریمه نشان از وزن بالای چین در معادلات بین المللی دارد هر چند چین بارها اعلام کرده است سیاست آنها مبنی بر عدم مداخله در امور سایر کشورها است اما با افزایش قدرت، نقش آن ها نیز در معادلات بین المللی افزایش می یاببد.

,

چین و بحران داعش:

, چین و بحران داعش:,

چینی ها در اظهار نظرهایی اعلام کرده اند که مسئله تروریست های افراطی در خاورمیانه مشکل کشورهای منطقه و غربی است اما حوادثی چند باعث شد که این کشور از حاشیه ای بر تحولات منطقه خاورمیانه به متن این تحولات قدم بگذارد. از جمله این حوادث بحران سوریه و ظهور شبکه تروریستی داعش در منطقه است که اعضای آن تنها به عرب ها محدود نشده و از سلفی های سرتاسر جهان منجمله ایغورهای چین، عضو گیری کرده است. ترکیب ظهور داعش و عضو گیری از بین ایغورهای مسلمان چین، و به خطر افتادن بقای نظام سوریه که از متحدان این کشور در منطقه می باشد باعث شد که این کشور نقش فعال تری در منطقه خاورمیانه ایفا کند. این کشور بر خلاف بسیاری از پیش بینی ها با قاطعیت به حمایت از  رژیم اسد پرداخت و در جلوگیری از حمله نظامی به آن نقش فعالی ایفا کرد و حتی در شورای امنیت نیز به نفع سوری ها رای داد. از طرف دیگر این کشور در هماهنگی با سوریه و به احتمال قوی در جهت زیر نظر داشتن تحرکات نظامی علیه داعش در سوریه به ائتلاف ضد داعش پیوست. به واقع نقش آفرینی این کشور در این تحولات(ظهور داعش و بحران اوکراین) از دو منظر اقتصادی و سیاسی قابل بررسی است که در ادامه به آن می پردازیم.

,

اقتصادی:

, اقتصادی:,

چینی ها هر چند در حوزه تجارت اقتصادی اولین و دومین شرکای تجاریشان آمریکاییها و آروپاییها است- طی سال های اخیر اتحادیه اروپا اصلی ترین شریک تجاری چین محسوب می شد اما برآوردهای اولیه نشان می دهد که در سال ٢٠١٣ آمریکا بزرگترین شریک تجاری بوده است. حجم تجارت چین با آمریکا و اتحادیه اروپا در سال گذشته به ترتیب ۴۵٠ و ۴٢٠ میلیارد دلار بوده است- آما نقطه ضعف بزرگ آنها تامین انرژی است. چینی ها در حوزه انرژی مدت هاست که سیاست متنوع کردن منابع سوختی را در اولویت سیاست گذاری های خود قرار داده اند. از طرفی نیز ایالات متحده آمریکا بر شاهراههای دریایی انتقال انرژی و همینطور بیشتر منابع سوختی در خاورمیانه تسلط دارد. بنابراین این کشور به دنبال مسیرهایی از انتقال انرژی است که کمتر تحت نفوذ و تسلط آمریکا باشد. یکی از این راه ها انتقال گاز از طریق خط لوله و پیمان های بلند مدت گازی با کشورهای آسیای مرکزی، روسیه و ایران است. در حال حاضر این کشور سرمایه گزاری عظیمی در بخش انرژی کشورهای آسیای میانه انجام داده است در همین راستا در یک دهه گذشته مذاکرات طولانی جهت انعقاد قرارداد سی ساله گازی با روسیه داشته است که به دلیل اختلاف قیمتی به نتیجه نمی رسید اما به نظر می‌رسد که ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه در طول سفر رسمی خود به چین قرارداد ۳۰ ساله‌ای را با این کشور به امضاء رسانده است. کاتالیزور این توافق حوادث اوکراین بود، حوادث اخیر در اوکراین روسیه را متقاعد کرده است که دیگر نمی‌تواند به اروپای غربی به عنوان بازار اصلی خود برای صادرات سوخت‌های هیدروکربنی اتکا کند، بنابراین به چین روی آورده است. آنطور که پیداست روسیه مایل به سازش بر سر قیمت شده است، امری که چین برای مدت بسیار طولانی خواستار آن بود و روسیه نیز در مقابل آن مقاومت می‌کرد. قرارداد با روسیه برای چینی ها نیز از اهمیت برخوردار است زیرا چینی ها می دانند که روسیه از جمله کشورهایی است که در مقابل تسلط غرب و به خصوص امریکا بر بازارهای انرژی ایستادگی می کند. این معادله در خاورمیانه نیز برقرار است، ایران نیز از جمله کشورهای جهان است که نه تنها در مقابل تسلط غرب ایستاده است بلکه این قابلیت را نیز دارد تا درصد قابل توجهی از نیاز چین در زمینه انرژی را تامین کند هر چند در حال حاضر نیز نزدیک به دوازده درصد از نیاز نفتی این کشور را تامین می کند.

,

سیاسی:

, سیاسی:,

وررد چین و ایفای نقش فعال در بحران ها پیش گفته علاوه بر دلایل اقتصادی، دلایل استراتژیک و بلند مدت نیز دارد. این کشور به همراه روسیه و ایران از جمله کشورهایی هستند که در جهت برچیدن نظام تک- چند قطبی و ایجاد نظام چند قطبی فعالیت کرده و سیاست های کلان خود را در این جهت برنامه ریزی کرده اند. بنابراین با هر اقدامی که به مستحکم شدن نظام مورد نظر آمریکا(هژمون) ختم شود، مخالفت کرده و از هر اقدامی که در جهت برپایی نظام چند قطبی باشد، حمایت می کنند. در این راستا تسلط بی چون چرای آمریکا در شرق اروپا و خاورمیانه از جمله اتفاقاتی است که منجر به ثبات قدرت امریکا در عرصه جهانی میشود بنابراین چینی ها  بجز حمایت از متحدان خود در این دو منطقه چاره ای نداشت. در سطحی خورد عضوگیری داعش از بین مسلمانان ایغور که از قضا با دولت مرکزی چین مشکلات فراوانی دارند، می تواند امنیت ملی چین را به طور مستقیم و در کوتاه مدت مورد تهدید قرار دهد. از این رو چینی ها برای جلوگیری اقدامات تروریستی احتمالی این گروه در خاک خود ترجیح داده است تا در منطقه خاورمیانه با آن ها روبه رو شود و حتی الامکان از ورود عناصر این گروه به خاک خود و احیانا گسترش آن در منطقه سین کیانگ جلوگیری کند. این شرایط و عوامل باعث شده است که چینی ها در این دو حوزه به نقش آفرینی بپردازند.

,

______________
احمد صبوری نژاد

,
, احمد صبوری نژاد,

انتهای پیام/پ

]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه