"تکیه و جایگاه آن"با محوریت شهر رامیان(بخش اول)
از آن جا که قیام امام حسین (ع) و عزاداری و مراسم محرم و عاشورا یکی از بنیادهای اساسی فرهنگ سازی در جامعه ی ماست ، واکاوی و تحقیق در تمام ابعاد و زوایای پنهان و آشکار آن می تواند در فرهنگ سازی اسلام اصیل به صورت گسترده تأثیر داشته باشد .[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل ازگل رامیان، امروزه تکیه ها و گرایش جوانان و نوجوانان به آن از واقعیت هایی است که باید به آن توجه نمود و با توجه به وضعیت تکیه ها و آموزش هایی که از طریق آن به نوجوانان و کودکان ما داده می شود و با عنایت به ناامن بودن فضای تکیه ها به دلیل عدم حضور گسترده ی روحانی و القای انحرافات که بستری مناسب برای نفوذ دشمنان آماده می شود ، ضرورت دارد با چاره اندیشی و جهت دهی مناسب زمینه های انحراف و نفوذ دشمنان را ازبین ببریم .
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, گل رامیان, گل رامیان, گل رامیان, گل رامیان, .,
فارسی این واژه لنگر است و آن «جایی است که هر روز در آن جا به مردم طعام می دهند و لهذا خانقاه را هم لنگر می گویند» (برهان قاطع، بی تا، 1042)
,
واژه «تکیه» و به فارسی «لنگر» تا قبل از قرن هشتم به برخی از خانقاه ها و رباط های نزدیک یا بیرون شهرها (بخصوص لنگرها و خانقاه های قلندران و صوفیان شیعه) اطلاق می شده است.
,
طى چند سال گذشته تکیه ها به صورت گسترده تر و با شور و حال بیشتری گسترش یافته اند درروزهای محرم وقتی از سر هر محله می گذری تکیه های کوچک و یا بزرگی را می بینی که برای ۱۰ شب محرم برپا شده است و جوانان کم سن و سال و پرشوری را درون این تکیه ها و هیات ها می بینی که مشغول عزاداری هستند.
, .,
اکثر این هیات ها و تکیه ها را جوانان کم سن و سال می گردانند و هریک از این هیات ها و تکیه ها برای این ۱۰ شب اول محرم برنامه های عزاداری ویژه و خاصی را برنامه ریزی کرده اند. برخی از این برنامه های ویژه راه اندازی دسته های کوچک و یا بزرگی است که در اطراف خیابان های نزدیک شروع به سینه زنی می کنند. و متاسفانه گاه شاهد تحریف هایى در مورد استفاده از نوحه ها، آلات موسیقى ، آهنگ ها، تصاویر نامناسب که هیچ گونه سابقه تاریخى ندارند بوده ایم و استفاده از طبل و دهل که مزاحمت هایى را براى افراد ایجاد مى کند.
,
از آن جا که کمیت تکیه ها و گرایش به آن ها در بین عزاداران به خصوص جوانان و نوجوانان فراوان دیده می شود و با توجه به آسیب شناسی تکیه ضروری است دست اندر کاران به کیفیت و رشد فرهنگ اصیل عاشورایی به دور از تحریفات و خرافات توجه کافی مبذول دارند و برای این امر نیاز به تحقیق و فرهنگ سازی و نظارت اولویت می یابد .
,
ضرورت تحقیق :
, ضرورت تحقیق :, ضرورت تحقیق :,
یکی از منابع مهم اطلاعات ،پیرامون پدیده های اجتماعی ، استفاده از پژوهش های روز آمد و میدانی در عرصه های مختلف است که باپرهیز از هرگونه تعصب و تفکر سلیقه ای در سایه ی تحقیقات جامعه نگر محقق میشود .
,
و اکنون در زمان حاضر تحقق جامعه ای «مسجد محور» بدون شناخت دقیق و روز آمد مسجد و جامعه از یکدیگر میسر نیست انجام تحقیقات مختلف کارآمد در عرصه های مختلف نشانه ی توسعه یافتگی هر جامعه است .رویکرد واقعی پژوهش ها ضمن ارتقاء سطح بهره وری فعالیت ها از نظر سیاسی ، فرهنگی و اقتصادی نیز دارای توجیه است : نوشتار حاضر مجموعه ی نتایج و یافته های پژوهش در مبحث کارکرد های مسجد و راهکارهای توسعه ی نقش آفرینی آن است که توجه مسئولین ،ائمه ی جمعه و جماعات و فعالان مساجد به دستاورد های تحقیقاتی به ارتقاء و توسعه آفرینی مساجد در عرصه های مختلف جامعه خواهد انجامید .
, :,
جایگاه مسجد :
, جایگاه مسجد :, جایگاه مسجد :,
با نگاهی گذرا به تاریخ صدر اسلام تا کنون در می یابیم که مسجد از آغاز پیدایش تا کنون به عنوان مرکز ثقل رسالت پیامبر ،منشأ تحولات و خدمات و پایگاهی برای ابلاغ پیام های الهی و وحی و بسط رسالت به شمار می رفته است . مسجد مرکز سازماندهی و برنامه ریزی امور مسلمین بوده است و پیامبر گرامی اسلام نیز از دستورات الهی و مشورت های اجتماعی ، نحوه ی اداره ی حکومت و سیاست های جنگی ، بستر سازی فرهنگی ، احکام و اعمال عبادی را در مسجد انجام می داده و در کنار اعمال و انجام فرائض دینی ، مساجد به عنوان کانون فعالیت های فرهنگی –اجتماعی –سیاسی –اقتصادی –قضائی و آموزشی محسوب می شده است ، در طول تاریخ نه تنها از کارکرد های مساجد کاسته نشده بلکه به فراخور زمان و مکان بر تعداد کارکردهای آن نیز افزوده شده و مساجد بیش از پیش به نقش آفرینی و تحول سازی در سطوح جامعه ادوار گذشته پرداخته است.
,
واژهی مسجد، جمعاً 28 بار در قرآن کریم ذکر شده که در 22 مورد به صورت مفرد و در 6 مورد دیگر، به صورت جمع آمده است.
, .,
در این آیات، به اهمیت و جایگاه رفیع مسجد در اسلام، پاره ای از احکام مسجد و مسجد الحرام و احکام خاص آن، مسجد الاقصی و مسجد اصحاب کهف، اشاراتی شده است.
,
البته، آیههای دیگر نیز در قرآن دربارهی مسجد و اهمیت آن آمده است که هر چند لفظ مسجد در آنها نیامده است، ولی بنابر مفهوم این آیات و گفتهی تمامی مفسران، میتوان در مورد مساجد، این آیات را نیز ذکر کرد.
,
,
در حال حاضر نیز مساجد دارای فعالیت های گسترده در زمینه های مختلف می باشد هر قدر این فعالیت ها و کارکرد ها از تنوع بیشتری برخوردار گردد مسلما از زمینه ی جذابیت و اقبال بیشتری برخوردار شده و از استقبال گسترده تری از سوی تمامی اقشار جامعه بویژه قشر جوان مواجه خواهد شد و نتیجه ای که از این مهم عاید می گردد افزایش اعتقادات مذهبی و دین باوری در سطح جامعه می باشد .
,
امام خمینی ( ره ) دراهمیت مسجد می فرمایند :
,
«اینها از مسجد میترسند، من تکلیفم را باید ادا کنم به شما بگویم، شما دانشگاهیها شما دانشجوها، همهتان مساجد و محافل دینیه را که سنگرهای اسلام در مقابل شیاطین است، هرچه بیشتر گرم و مجهز نگه دارید» ( صحیفه امام ، ج 2، ص 451.)
,
مساجد را بروید پر کنید، سنگر هست اینجا، سنگرها را باید پر کرد» ( صحیفه امام، ، ج 12، ص 393.)
,
الف : علل گرایش جوانان به تکیه ها
, الف : علل گرایش جوانان به تکیه ها, الف : علل گرایش جوانان به تکیه ها,
1) ضعف برخوردها و عملکردها و فقدان مدیریت کارآمد داخلی در مساجد
, 1) ضعف برخوردها و عملکردها و فقدان مدیریت کارآمد داخلی در مساجد, 1) ضعف برخوردها و عملکردها و فقدان مدیریت کارآمد داخلی در مساجد,
شکی نیست که مساجد باید دارای مدیریتی قوی و توانمند باشند، یعنی ائمهی جماعات باید خود اوّلین برنامهریز باشند تا بتوانند مساجد را هم به منظور تقویت بنیهی دینی و مذهبی و هم به منظور بهرهبرداری مسائل سیاسی، اجتماعی و ارتقای میزان آگاهی آحاد مردم مهیا سازند، بنا به تعریف علمی مدیریت: «مدیریت، علم و هنر هماهنگی، برنامهریزی سازماندهی،کنترل و نظارت، ابزار، افراد و منابع، به منظور نیل به هدف است».
,
جوانان می گویند: برنامه ریزان برنامه های مساجد بیشتر میانسالان و سالخوردگانی هستند که شاید کمتر با نیازهای و خواسته های جوانان و سیر تحولات اجتماع آشناهستند.
,
2) سخنرانان مبلغین و مداحان باید از برنامه هایی بهره ببرند که با سلیقه و روح جوانان سازگار باشد
, 2) سخنرانان مبلغین و مداحان باید از برنامه هایی بهره ببرند که با سلیقه و روح جوانان سازگار باشد , 2) سخنرانان مبلغین و مداحان باید از برنامه هایی بهره ببرند که با سلیقه و روح جوانان سازگار باشد,
لازم است مداحان گرامى و ذاکران اهل بیت (ع) از خسته کردن افراد بپرهیزند و حال و موقعیت مجلس را درک نمایند. برخى در مجالس مذهبى آنقدر مى خوانند و آنقدر سینه مى زنند که آخرالامر همه خسته و کوفته شده و دیگر ناى صحبت و حرکت ندارند.
,
3 ) برای انجام اعمال و حرکاتی که در بین عزاداران مساجد امکان انجام آن ها نیست و گسترش فرهنگ خودنمایی در مراسم محرم و برخی اعمال عبادی که در جوانان نیز زمینه ی بروز یافته است .
,
4) اختلافات محله ای در مراسم عاشورا که مختص شهر ماست
, 4) اختلافات محله ای در مراسم عاشورا که مختص شهر ماست , 4) اختلافات محله ای در مراسم عاشورا که مختص شهر ماست,
به رخ کشیدن حجم و تعداد دسته عزاداری محله ها ، شدت صدای بلند گوها ، گاهی اظهار تقابل های ، استفاده ازطبل و سنج با صدای بلند و .... که از روح معنوی فرهنگ عاشورایی به دور است .که البته نسبت به گذشته ها کاهش یافته است .
,
5 ) تهاجم فرهنگی دشمنان خارجی
, 5 ) تهاجم فرهنگی دشمنان خارجی, 5 ) تهاجم فرهنگی دشمنان خارجی,
پیچیده ترین و خطرناک ترین حرکت تهدید کنندة انقلاب و دین و ارزش های معنوی، تهاجم فرهنگی است. دشمن برای نیل به این هدف شوم از همة فرصت های داخلی و خارجی استفاده می کند.
,
از جمله ترفندهای استعمار و دشمنان داخلی و خارجی برای محو اسلام، خاموش کردن چراغ و رونق مساجد بوده است که این حیله خائنانه در رژیم گذشته تا حد زیادی مؤثر افتاد، و الان نیز تمام سعی و تلاش دشمنان در خلوت کردن مساجد به عنوان پایگاه ضداستکباری است.
,
امام خمینی ( ره ) با تأکید بر نقش محوری مسجد در خنثی کردن نقشههای دشمنان اسلام میفرماید:
,
«اینها از مسجد میترسند، من تکلیفم را باید ادا کنم به شما بگویم، شما دانشگاهیها شما دانشجوها، همهتان مساجد را بروید پر کنید، سنگر هست اینجا، سنگرها را باید پر کرد». (صحیفه امام ج 12، ص 393.)
,
از آن جا که مسجد خنثیکننده نقشههای دشمن است ،دشمنان برای کم فروغ کردن مساجد ممکن است گرایش به تکیه ها را تبلیغ کنند که حیاط خلوتی برای فعالیت های آنان باشد .
,
6 ) عدم جذب درست جوانان به مساجد
, 6 ) عدم جذب درست جوانان به مساجد , 6 ) عدم جذب درست جوانان به مساجد,
متأسفانه یکی از نکاتی که در گرایش جوانان به تکیه ها و دور شدن از مساجد دیده می شود جذاب نبودن مساجد برای جوانان است نکته ای که اسلام به آن بسیار تأکید دارد .
,
امروزه جوانانی که به تکیه ها می روند عقیده دارند که بسیاری از برنامه های مساجد با سلیقه و روح شادی طلب شان کم تر سازگاری دارد .
,
امام خمینی ( ره ) در اهمیت حضور جوانان در مساجد می فرمایند :
,
«مساجد باید مجتمع بشود از جوانها، اگر ما بفهمیم که این اجتماعات چه فوائدی دارد و اگر بفهمیم که اجتماعاتی که اسلام برای ما دستور داده و فراهم کرده است، چه مسائل سیاسی را حل میکند، چه گرفتاریها را حل میکند، اینطور بیحال نبودیم که مساجدمان مرکز بشود برای چند پیرزن و پیرمرد.».( صحیفه امام، ج 13، ص 325.)
,
,
دکتر نصرت صادقلو از رامیان- محقق و استاد دانشگاه
,,
انتهای پیام/پ
]
ارسال دیدگاه