از مراسم طشت گذاری آذری ها تا روز "یا عباس یا عباس" شاهرودی ها
کریمه: مراسم "طشت گذاری" منسوب به اردبیل، به طور خاص و مردم آذربایجان به طور عام است و پنجمین روز از ماه محرم هر سال در شهر شاهرود روز "یا عباس یا عباس" نامیده شده است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از پایگاه خبری تحلیلی کریمه، نخل گردانی، طبق کشی، طشت گذاری، دستههای شاخسی واخسی، زارخاک، گِل مالی، بیل زنی و... تنها مشتی از خروارها جلوهها و مراسمهای عزاداری است که مردم شهرهای مختلف ایران در این روزها و شبهای عزای سید و سالار شهیدان انجام می دهند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا , پایگاه خبری تحلیلی کریمه, پایگاه خبری تحلیلی کریمه, پایگاه خبری تحلیلی کریمه, پایگاه خبری تحلیلی کریمه,محرم و عاشورا در فرهنگ مذهبی شیعه ها همواره جایگاه خاص و برجسته ای دارد و زمینه ساز مجموعه ای از سنتها و مراسم هایی است که در طول تاریخ به عنوان میراثی معنوی نسل به نسل و سینه به سینه به دیگران منتقل می شود.
,یزد: حمل نخل
, یزد: حمل نخل,شکوه عزداری مردم سرزمین بادها و بادگیرها در سوگواری روز عاشورا، آیین نخل برداری است؛ در یزد، نخل را به شکل تابوت سیدالشهدا(ع) یا نمادی از یکی از شهدای کربلا درمی آورند.
,نخلی از جنس چوب و به شکل برگ درخت یا سرو که هیچ شباهتی به درخت نخل ندارد، اما به این نام خوانده می شود؛ مراسم نخل برداری از ویژگی های منحصر به فرد محرم و عزاداری در یزد است که با همکاری و همیاری اهالی در تمام مراحل مراسم، از کمک مالی و تهیه چوب و دیگر وسایل آن گرفته تا کمک در تزئین و عَلَم کردن آن و حمل آن در روز عاشورا برگزار می شود.
,مراسم آذین بندی و آماده کردن نخلها برای ایام عزاداری ماه محرم با یک فراخوان، بسیج همگانی اهل محل و آبادی صورت می گیرد؛ برخیها در یزد و حوالی آن، درختان خود را وقف می کنند تا در زمان کهنسالی آن ساقه هایش را صرف مرمت نخل کنند.
,کاشان: چاووش عزا
, کاشان: چاووش عزا,در آخر ین روز ذیحجه با ورود دسته "چاووش عزا" به بازار شهر کاشان مردم و کسبه از فرا رسیدن ماه محرم مطلع می شوند. بیشتر اعضا این دسته مداحان اهل بیت (ع) هستند که هر کدام در مسیر راه اشعاری را در رثای امام حسین (ع) و واقعه عاشورا می خوانند.
,مراسم "توغ" برداری در کاشان نیز از جمله آداب مورد توجه اهالی این شهرستان است؛ زمان برداشتن توغ در کاشان معمولا در شب و روز عاشورا و شانزدهم محرم است، مرسوم است که دسته های عزاداری به دنبال آن به بازار رفته و در پای آن عزاداری می کنند.
,آذریها: طشت گذاری
, آذریها: طشت گذاری,عزاداری شهرهای آذربایجان و اردبیل با دو رسم خاص "طشت گذاری" و دستههای "شاخسی، واخسی" معروف است که با مرثیه ها و آداب خاصی برگزار می شود.
,دسته های عزاداری "شاخسی، واخسی" (شاه حسین، وای حسین)، بنابر سنت دیرینه آذربایجانیان، همه ساله از دهه آخر ماه ذیحجه، فعالیت خود را شروع می کنند.
,به این شکل که دسته های عزاداری شاخسی، واخسی، از چند روز مانده به ماه محرم، شب ها در حسینیه ها و مساجد تشکیل شده و با حضور عزاداران، در صف هایی طویل و زنجیروار، راهی کوچه و خیابان شده و مرثیه ها و اشعار مذهبی در رثای سالار شهیدان و یارانش سر می دهند.
,اوج این مراسم درظهر عاشورا و پس از اتمام عزاداری ظهر عاشوراست که عزاداران، با ذکر "شاخسی، واخسی"، پس از طی نمودن مسیری طولانی نهایتا خود را به خیمههای به آتش کشیده شده رسانده و به سوگ واقعه می نشینند.
,رسم دیگر،
,در این آیین، طشت، نماد مشک سقای کربلا، نماد آب رود فراتی است که به روی حسین (ع) و یارانش بسته شد؛ چرا که واقعه کربلا و بسته شدن فرات به روی امام حسین (ع)، یارانشان و ایثارگریهای سقای کربلا برای رسانیدن آب به تشنگان و حماسه آفرینی آنانی که با لبانی تشنه به شهادت رسیدند، به یقین قداست و جایگاه والای آب را در فرهنگ شیعیان و بخصوص ایرانیان، بیش از پیش عمق بخشیده است.
,ایلام: چایینه زنان
, ایلام: چایینه زنان,در ایام محرم بیشتر مردها در سوگواری سالار شهیدان امام حسین (ع) و یارانش، نقش فعال تری دارند اما در میان مردم ایلام، زنان در رسم "چایینه" دیگر تنها شاهدان اندوهگین نیستند و مراسم ویژه ای دارند.
,از جمله این چایینه ها می توان به چایینه حضرت قاسم (ع) در روز هفتم، چایینه حضرت عباس (ع) در روز هشتم، چایینه امام حسین (ع ) در روز دهم و چایینه روز اربعین حسینی اشاره داشت.
,شاهرود: روز "یا عباس یا عباس"
, شاهرود: روز "یا عباس یا عباس",پنجمین روز از ماه محرم هر سال در شهر شاهرود روز "یا عباس یا عباس" نامیده شده و مراسم طوق بندان در این روز بر پا می شود. این نشانه از سه قسمت پایه چوبی، بدنه فلزی سینی مانند مشبک به شکل قلب و زبانه فولادی به عرض تقریبی 10 سانتی متر و طول یک متر تشکیل می شود.
,در باور اهالی منطقه، این نشانه، نمادی از علم و بیرق علمدار واقعه کربلا حضرت ابوالفضلالعباس (ع) است. پس از جامه به تن کردن بدنه طوق با پارچه های مشکی، سبز و غیره در این روز توسط سادات و پیرغلامان اباعبدالله الحسین(ع) انجام می شود.
,بزرگ ترین و سنگین ترین طوق شهر که طوق "بابا علی" نام دارد. اگر در هنگام حمل طوق به طور ناگهانی تیغه آن بر زمین بیفتد، بلافاصله گوسفندی را در همان محل قربانی می کنند؛ در غیر این صورت معتقدند که پیشامد ناگواری برای شخص حامل طوق اتفاق خواهد افتاد.
,بندر عباس: حرکت به سوی قدمگاه
, بندر عباس: حرکت به سوی قدمگاه,مردم عزادار شهر بندرعباس صبح تاسوعا تابوتهایی را از حسینیه ها بیرون می آورند و از شهر خارج می کنند تا به طرف قدمگاهی که مردم معتقدند به حضرت علی (ع ) منسوب است، ببرند؛ اهالی بر این باورند که با رقص دجله به طرف این قدمگاه حرکت نمادین فرزند به سوی پدر و دیدار با او انجام می شود.
,خرم آباد: سوگ سیاوش
, خرم آباد: سوگ سیاوش,لرها توجه خاصی به مراسم سوگواری در ماه محرم دارند و به ویژه در دهه اول این ماه شهرهای خرم آباد مهمانان زیادی را به خود جلب می کند؛ عاشورای حسینی در خرم آباد با آداب و سنن دیرینه خود ازجمله زیباترین و پرشورترین آیین های اهالی این نقط از سرزمین پهناور ایران است.
,گل، نماد عزاداری و ماتم، از داغ سوگ سیاووش برای ایرانیان است که امروزه لرها وارث این رسم در روزهای عزا و ماتم هستند. ازچند روز مانده به عاشورا عدهای جهت روشن کردن آتش در صبح عاشورا، هیزم جمع می کنند. تا اگر در روز عاشورا برف و باران بارید و هوا سرد شد عزادارانی که درگِل می افتند از سرما حفظ شوند.
,صبح روز عاشورا قبل از طلوع آفتاب، صدای آشنا و دلگیرانه ساز و دهل، جمعیت عزادار را به سوی میدان شهر و خره (گل) عاشورا فرا می خوانند.
,دسته دسته افراد سینه زن که از سر تا پا در گل غلت خورده اند، در میان دسته های عزادار سینه زنان به سوی مرکز شهر حرکت می کنند و این مراسم تا ظهر عاشورا ادامه دارد.
,از دیگر رسم های روز عاشورای لرها مراسم "دختران چهل منبر" است. از اول صبح عاشورا، دخترانی سیاه پوش و نقابدار با پای برهنه به صورت گروهی، مجالس عزا و حسینیه های شهر را می گردند و با نیت خواسته های مختلف به ویژه بخت گشایی در هر جلسه و مراسم عزاداری یک شمع روشن می کنند تا چهل منبر را سر بزنند و چهل شمع روشن کنند.
,زنجان: حسینیه اعظم، روز هشتم محرم
, زنجان: حسینیه اعظم، روز هشتم محرم,زنجان شهر کوچکی است و جمعیت آن به پانصد هزار نفر هم نمی رسد، اما سال هاست که درعصر روز هشتم محرم به یاد سقای دشت کربلا چندین هزار عزادار از حسینیه اعظم به سوی امامزاده ابراهیم شهر حرکت می کنند.
,در این دسته نه علم کشی می کنند و نه از زنجیرزنی و طبل دهل رایج در دسته های عزاداری خبری است. فقط سیل انسان های عزاداری است که نوحه های سنتی و قدیمی را زمزمه می کنند و بر سر و سینه می زنند.
,دزفول: حمل شیدونه
, دزفول: حمل شیدونه,مردم عزادار دزفول، در روز عاشورا طاقی با چهار گلدسته را به حرکت در می آورند که روی آن به سبک نقاشی های قهوه خانه ای، صحنه هایی از عاشورا به تصویر درآمده است.
,این طاق "شیدونه" نام دارد و نذورات مردم در آن پخش میشود؛ شیدونه ها به بزرگانی که در روز تاسوعا نقش داشته اند، اختصاص دارد.
,بوشهر: واحد
, بوشهر: واحد,آوای غم انگیز نوحه خوانی و نوازندگی سنج و دمام بوشهری ها در ماه محرم و صفر حکایت از دردها و غم های فراوان آنها دارد؛ سینه زنی در بوشهر و سایر شهرهای خطه جنوب با شکوه خاصی برگزار می شود. سینه زنی بوشهری به این صورت است که نوحه خوان در وسط می ایستد و بین 5 تا 20 حلقه انسانی دور او تشکیل می شود.
,سینه زن ها به صورت دایره ای می چرخند و حرکت پای آنان با نوای نوحه خوان هماهنگی دارد؛ صحنه هایی بسیار تماشایی و شور انگیز که هر بیننده ای را تحت تا ثیر قرار می دهد.
,اوج اجرای سینه زنی، هنگام اعلام واحد توسط نوحه خوان است که در آخرین لحظات سینه زنی و دمام که دریای مواج سینه زنان در اوج هیجان و شور و خلسه فرو رفته، پس از یک مکث کوتاه با صدای رسا می گوید "واحد" و گروه سینه زن یک صدا جواب می دهند "الله واحد" و نوحه خوان نوحه واحد را مطابق و مناسب با روز عزا می خواند.
,در "شام غریبان" بوشهری ها در حالی که علم ها را به صورت خوابانده حمل می کنند با حرکت در معابر عمومی و اجتماع در مساجد، تکایا و حسینیه ها با خاموش کردن چراغ ها و در فضای تاریک در غم شهدای دشت کربلا و حالات خاندان رسولالله (ص) اشک ماتم می ریزند.
,کسانی که برای دیدن عزاداری به بوشهر می روند، باید بدانند که آنجا غذاهایی که به صورت نذری پخته می شوند، بیشتر محلی هستند؛ در صبحانه، نان واش بوشهری با سبزی و گوشت پخته بین عزاداران پخش می شود. ناهار و شام هم بیشتر شکر پلو با شکر و زعفران و قیمه بوشهری با گوشت و نخود له شده می پزند.
,انتهای پیام/پ
]
ارسال دیدگاه