یادداشت؛
جدایی سالمندان از خانواده، فرهنگ غلطی که تلویزیون مسبّب آن شد
در کدام خانوادهای سالمندان از کارافتاده یا سالم و نیازمند نگهداری و مراقبت حضور ندارند؟ پدر و مادری که به سن پیری میرسند در خانوادههایی که در فیلمها به نمایش گذاشته میشوند کجا هستند؟[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از صاحب نیوز، پیرمرد 82 سالهای که در خانه خود به دور از فرزندانش زندگی کرده و دلتنگی و تنهایی را تحمل میکند و مشکلاتی نظیر عدم توانایی طبخ غذا، عدم توانایی رفتن به خرید، عدم توانایی رفتن نزد طبیب، عدم توانایی پرداخت قبوض و دریافت حقوق از سامانههای الکترونیکی، عدم توانایی نظافت خانه خود و غیره کیفیت زندگی او را به شدت پایین آورده و او را رو به افسردگی و دلسردی برده است، شاید نمیداند تنهایی و فراموشی او حاصل سینما و تلویزیون ولنگار در جامعه است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, صاحب نیوز,زمانی پدربزرگها و مادربزرگها در خانوادههایی بزرگ همراه با فرزندان خود زندگی میکردند و فرزندان نگهداری و مراقبت از ایشان را وظیفه بدیهی خود دانسته و حتی بالاتر بر اساس تعالیم دین مبین اسلام ایشان را برکت زندگی خود میدانستند. اما فرهنگ تغییر کرد و منجر به تغییراتی در زندگی مردم جامعه شد که به جدا شدن جوانان از سالمندان و ارمغان تلخ زندگی تنهایی برای سالمندان شد.
,پیش از ظهور و رواج تلویزیون در دهه 50، مهمترین عوامل تعیین فرهنگ مساجد، مدارس و نسل پیشین بودند که بعدها با ظهور رادیو در ایران این دستگاه عجیب نیز به خانهها رسوخ کرد و تا حدودی در عرصه فرهنگ اثرگذار بود اما هنوز هم آن چه در فرهنگ تعیین کنندهتر از بقیه عوامل بود آموزهها و رفتار نسل قبل بود.
,در این بین سینما و تئاتر هم سمبههایی به فرهنگ میزدند اما به دلایلی نظیر عدم پیشرفتهای فنی سینما و غیره نتوانستند اثرات زیادی بر ابعاد اصیل فرهنگی جامعه بگذارند.
,اما با رواج تلویزیون در دهه 50، رفته رفته توجه خانوادهها به سمت این قوطی جادویی جذاب جلب شد. تلویزیون کانون توجه در مهمانیها بود و به وسیلهای ضروری بدل شد به ویژه که علاوه بر سرگرمی سایر نیازهای مردم از جمله اخبار از این طریق منتشر میشد.
,در همین دوران پیشرفتهای چشمگیری نیز در صنعت سینما حاصل شد و با نقشهای تکمیلی که تلویزیون و سینما نسبت به یکدیگر ایفا کردند، عنان فرهنگ جامعه را در دست گرفتند. رادیو هم که نفوذ خوبی تا پیش از رواج تلویزیون در خانهها پیدا کرده بود به پیشرفتهای فنی و محتوایی خوبی رسیده بود اما تلویزیونی که در کنار صدا، تصویر را هم به خانوادهها عرضه میکرد، جذابیت بیشتری داشت و ترجیح مردم به تلویزیون دیدن بیشتر از رادیو گوش کردن بود.
,سیادت سینما و تلویزیون در فرهنگ از همین دوران آغاز شد و تاکنون ادامه داشته است. هر چند در دو دهه اخیر با پدیدار شدن فضای مجازی و کمتر شدن مشتری تلویزیون تا حدودی این نقش کمرنگتر شده است اما همچنان جزء مهمترین مؤلفههای تعیین پارامترهای فرهنگی در جامعه است. این نقش به طور مستقیم با پخش انواع فیلمها و یا به طور غیرمستقیم با الگونمایی افرادی همچون بازیگران و سلبریتیها در جامعه ایفا میشود.
,بازگردیم به عنوان یادداشت و به آن چه این تلویزیون و سینما به سر سالمندان آوردند. با نگاهی به فیلمهای تلویزیونی و سینمایی و اکنون به پدیده نوظهور سینمای خانگی بسیار کم با فیلمهایی روبرو میشویم که پدربزرگ و مادربزرگ پیر و از کارافتاده در خانوادهها حضور داشته باشند.
,مسألهای که حقیقت غیرقابل انکار همه خانوادهها است. در کدام خانوادهای سالمندان از کارافتاده یا سالم و نیازمند نگهداری و مراقبت حضور ندارند؟ پدر و مادری که به سن پیری میرسند در خانوادههایی که در فیلمها به نمایش گذاشته میشوند کجا هستند؟
,پاسخ این سؤال در حقیقت یک نتیجه غیرمستقیمِ ناگفته اما نافذ به همراه دارد و آن این است که خانواده بدون پدربزرگ و مادربزرگ و بدون سالمندان در سینما و تلویزیون کشور تعریف شده است و این فرهنگ روز به روز و با تولید هر فیلم و سریال جاافتاده و به صورت خودآگاه یا ناخودآگاه بر بطن جامعه نشسته است تا جایی که متأثر از فیلمها و سریالها بسیاری از خانوادهها که با سالمندان زندگی کرده و از سالمندان خود مراقبت میکردند به جایی رسیدند که سالمندان را اعضایی غیر از اعضای اصلی خانواده خود دیدند و یا با خرید خانه مجزا برای ایشان و یا با بردن آنها به خانه سالمندان آنها را از خانواده خود جدا کردند و خود را برکت حضور پیرمردان و پیرزنان محروم ساختند.
,امروز پیرمرد و پیرزنی که در خلوت و سکوت اوقات تنهایی خود را میگذرانند و برای یک خرید جزئی و یا رفتن نزد پزشک و یا سایر ضروریات زندگی با مشکل روبرو هستند زخم خورده فرهنگ غلطی هستند که در صدا و سیما و در سینما ترویج شده است.
,نویسندگان، کارگردانان و فیلمسازانی که به ظاهر برای جذابتر شدن محصولاتشان و یا به هر دلیلی سالمندان را از خانوادهها حذف کردند مسبب ترویج این فرهنگ غلط شدهاند که البته دامنگیر خود ایشان نیز خواهد شد.
,سالمندان یکی از ارکان خانواده هستند. امروزه زندگی بسیاری از سالمندان غم انگیز و تأسف بار است. فرزندان، آنها را رها کردهاند و اگر خیلی هنر به خرج دهند چند روز یک بار به ایشان سرکشی میکنند و بدین صورت همواره در انجام ضروریات زندگی خود با مشکل روبرو هستند.
,خداوند حکیم که همه چیز را با حکمت و علم خود آفریده و همه عالم را با نظم و ترتیب قرار داده است، نحوه گذران زندگی در دوران پیری پیرمردان و پیرزنان را نیز تدبیر کرده است و آن را در دین مبین اسلام آورده و عرضه کرده است.
,نگهداری و مراقبت از سالمندان وظیفه مستمر فرزندان است که در شرع به آن سفارش شده و در عرف نیز تا پیش از تأثیرات منفی رسانههای تصویری جاافتاده بود و ضروری است فیلمها و سریالهای تلویزیونی نیز در این رابطه تغییر رویه داده و دستگاههای نظارتی نظارت بیشتری بر مدیریت و مهندسی فرهنگ توسط رسانهها داشته باشند تا ولنگاری در این عرصه جامعه را به قهقرا هدایت نکند.
,*احسان جدیدی
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه