صنایع دستی به جا مانده از دوره زندیه؛
هنری بُرنده در دل کویر
سید محمد علی گلاب زاده گفت: یکی از صنایعی که با نام کرمان و هنرمندان این دیار پیوند خورده اسلحه سازی است که البته نام راین به عنوان پیشگام این صنعت درخشش دیگری دارد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ سید محمد علی گلاب زاده در گفتگو با راه آرمان؛ با بیان اینکه یکی از صنایعی که با نام کرمان و هنرمندان این دیار پیوند خورده اسلحه سازی است که البته نام راین به عنوان پیشگام این صنعت درخشش دیگری دارد، گفت: تاریخ نگاران و جهانگردانی که از کرمان دیدن کرده و در این زمینه به پژوهش پرداختهاند این هنر کرمانی را نیز یادآور شده اند چنین به نظر میرسد که سابقاً حدود ۱۰۰ یا ۱۵۰ سال قبل تعداد صنعتگران ایران قابل ملاحظه بوده است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, راه آرمان,این تاریخ شناس کرمانی افزود: در آن زمان در کاشان، اصفهان، رشت یزد پارچههای ابریشمی تولید می شده و در کرمان و شیراز سلاح می ساختند؛ جالب است که اسلحه سازی کرمان در زمان نوشته شدن این اثر آنقدر جالب توجه بوده که پژوهشگر پارچه بافی کرمان یعنی صنایع دستی مهم و مشهور این دیار را نادیده گرفته اما به این مورد اشاره کرده است.
,وی بیان کرد: به نظر میرسد که یکی از موفق ترین دوره های اسلحه سازی کرمان عصر زندیه بوده زیرا اقتدار کرمان در این پهنه تا به آنجا رسید که تفنگ ساخت راین به عنوان یکی از عوامل موثر در پیروزی تقی خان درانی بر نیروی اعزامی کریمخانزند مطرح شد.
,گلاب زاده اظهار کرد: تاریخ مفصل کرمان نیز در این خصوص به شرح ماجرا و کارائی تفنگ های ساخت کرمان پرداخته و می نویسد” در این جنگ سپاه بافقی و یزدی شکست خورده فرار کردند و تقیخان درانی پس از این فتح به خود مغرور گشت و بنای مردم آزاری و ستم را گذارد و میرزا علی رضای کلانتر شهر را فریب و نیرنگ به کوهپایه برد و آن مرد نیک نفس را در آن محل به قتل رسانده و جسد او را در آتش انداخت تا خاکستر گشت”.
,مدیر مرکز کرمان شناسی با اشاره به نقل قول فوق ادامه داد: بعد از او میرزا باقر که مردی ادیب و خوش خط بود به طوری فجیع بکشت؛ در این زمان دو صنعتگر خوب در کرمان بودند که باعث فتح تقی خان در جنگ تاج آباد شدند و این دو صنعتگر یکی قلی تفنگ ساز کرمانی بود که تفنگ های خوب و عالی می ساخت که هدف را از فاصله هزار و پانصد قدم می زد و دیگری ملا قلی بیک باروت کوب بود که باروتی بسیار خوب و ممتاز درست می کرد.
,این تاریخ شناس کرمانی عنوان کرد: در خصوص هنر چاقو سازی راین نیز افسانه ها گفتند از آن جمله اینکه “در عهد ناصرالدین شاه قاجار یک نفر از صنعتگران راین چاقوی مخصوص میسازد که فوقالعاده بُرنده بوده است تا آنجا که لوله تفنگ و حتی قفل های محکم را به آسانی می بریده است”.
,وی افزود: در ادامه این داستان آمده است” عده ای او را تشویق میکنند و میگویند اگر این چاقو را به زورخانه حاکم ببری به تو خلعت خواهد داد صنعتگر از همه جا بی خبر با هزار امید چاقو را در جعبه مخملی قرار میدهد و با زحمات زیادی به زورخانه حاکم می رسد و پس از تعظیم و تکریم، صنعت خود را به شاهزاده نشان میدهد حاکم می گوید این چاقو چه کاری از ساخته است و چه برتری بر چاقوهای دیگر دیگر دارد”.
,گلاب زاده ابراز کرد: صنعتگر می گوید” قربان این چاقو فوق العاده بُرنده است و حتی لوله تفنگ را به آسانی می برد، برای آزمایش اجازه بدهید شی آهنی را با آن ببرند حاکم نگاهی به قفل آهنی بزرگی که به درب اتاق آویزان بود میاندازد و قفل به آن محکمی به دو نیم می کند، خان حاکم با این وضع می گوید که تو با این چاقو کار دزدها را آسان نمودی و بعد از آن میر غضی را احضار می کند تا دست صنعتگر را ببرد”.
,مدیر مرکز کرمان شناسی تصریح کرد: اگرچه با درگذشت هنرمندانه سابق این حرفه صنایع دستی یاد شده رنگ باخته، اما هنوز کم و بیش تولیداتی را شاهد هستیم که اگر چه اندک هستند، اما از نظر کیفیت کم نظیر و دارای علاقمندان زیادی است.
,این تاریخ شناس کرمانی در پایان با بیان اینکه در حال حاضر ارگ راین میعادگاه معدود صنعتگران است که به کار ساخت چاقو های ویژه مشغول هستند،خاطر نشان کرد: انواع چاقو هایی که در کرمان ساخته می شده و هنوز نیز کم و بیش ساخته می شوند، شامل چاقوهای شکاری، قلمه زنی، قصابی و تزیینی با دستههای مختلف فلزی، چوبی، شاخه گوسفندی یا کوهی است.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه