کارشناس تاریخ معاصر کشور:
اولین شهیدی که کار رژیم پهلوی را یکسره کرد/ جرقه قیام مردم تبریز از کجا زده شد؟
خسرو معتضد با تشریح قیام مردم تبریز آن را نقطه عطفی در پیروزی انقلاب اسلامی دانست و گفت: علت عمده قیام ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ مردم تبریز رژیم پهلوی و شخص سپهبد آزموده بود که کارد را به استخوان مردم رساند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ جرقه سلسله قیامهای مردمی در ۱۳۵۶ شمسی از قیام مردم قم در ۱۹ دی همین سال زده شد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, , ,پس از آن، مراسم چهلم این شهیدان انقلاب پشت سر هم تاریخساز میشد و به این ترتیب از سوی برخی از روحانیون مقیم قم اعلامیههایی منتشر و در این اعلامیهها از مردم درخواست شد که به مناسبت چهلمین روز شهید شدن، مبارزان انقلابی در اعتراض ۱۹ دی ۱۳۵۶ شمسی در قم اقدام به تعطیل مغازهها کرده و مجالس گرامیداشت و عزاداری برپا دارند.
,روحانیون کوشیدند این اعتراضات را به صورت سراسری در ۲۹ بهمن اعلام کنند و در این باره گزارشگر ساواک (سازمان اطلاعات و امنیت کشور) با ارائه فهرستی از اقدامات صورت گرفته در قم و سایر شهرها به طور مبسوط به حوادث تبریز پرداخته و در بخشی از آن مینویسد: در ۲۸ بهمن ۱۳۵۶ شمسی از طرف چند تن از روحانیون سرشناس شهر تبریز اعلامیهای منتشر و در آن اعلام شد که به مناسبت چهلمین روز واقعه قم مجلس یادبود در مسجد میرزا یوسف مجتهدی تبریز برگزار خواهد شد، بنابراین در ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ که با چهلم فاجعه قم در ۱۹ دی همزمان بود در بسیاری از شهرهای کشور بهخصوص در قم مجالس ختم و سوگواری همراه با اعتراضاتی آغاز شد.
, مجلس,شهادت محمد تجلا نقطه آغاز قیام مردم تبریز
, شهادت محمد تجلا نقطه آغاز قیام مردم تبریز,در ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ شمسی بازارهای شهرستانهای تبریز، مراغه، اهر، سراب، آذرشهر و خسروشاه تعطیل شد، همچنین در این روز قرار بود ساعت ۱۰ صبح مردم در مسجد میرزا آقا یوسف مجتهد گرد آیند و دعوت برای این تجمع از سوی آیتالله قاضی و سایر علمای تبریز صورت گرفته بود.
,در آن روز، سرگرد حق شناس رییس کلانتری بازار با حضور در محل به مردم اعلام کرد، متفرق شوند. در این میان، او با منع کردن خادم مسجد از باز کردن در مسجد برای حضور مردم، الفاظ زشتی درباره آن مکان مقدس بر زبان آورد.
, بازار,در این شرایط، جوانی از جوانان غیرتمند تبریز به نام محمد تجلا که از پاره کردن اعلامیه و سخنان توهینآمیز این مأمور به هیجان آمده بود، تکه آجری را از زمین برداشت و به طرف او پرتاب میکرد و پس از آن، حقشناس با اسلحه کمری خود محمد را به شهادت رساند. شهادتی که آغازگر قیامی شد که در نهضت انقلاب اسلامی، از آن با عنوان «حماسه ۲۹ بهمن مردم تبریز» یاد می شود.
,محمد تجلایی در حقیقت نخستین شهیدی بود که در آن روز به دست سرگرد حقشناس به شهادت رسید. به دنبال این جریانات، مردم به خروش آمده و جنازه شهید تجلایی را بالای دست گرفته و تظاهرات گستردهای را آغاز کردند. حرکت مردم به طرف مرکز شهر آغاز شد و جوانان پرشور و انقلابی با آتش زدن سینماها، مقر حزب رستاخیز و بانک صادرات (که در اختیار بهاییها بوده) خشم خود را نسبت به رژیم بروز دادند،
,آنها بزرگترین تخریب در پاساژ پهلوی به راه انداختند، این پاساژ از مراکز فساد و فحشا بود و در آن، شرابفروشیها، قمارخانهها و رستورانهای این محل به آتش کشیده شدند و با شعار «مرگ بر شاه» و «درود بر خمینی» خط قرمزها را شکستند.
,خبرنگار حوزه تاریخ سرویس فرهنگی شبکه خبری تهراننیوز با این مقدمه سراغ خسرو معتضد پژوهشگر تاریخ، نویسنده و مورخ نامآشنای کشورمان که تسلط بسیار خوبی بر موضوعات تاریخی دارد رفتیم تا قیام ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ مردم تبریز را با این مورخ نامآشنا مورد کنکاش قرار دهیم.
, شبکه خبری تهراننیوز, شبکه خبری تهراننیوز, شبکه خبری تهراننیوز, ,گپ و گفت صمیمانه تهراننیوز با معتضد در پی میآید:
,نقش سپهبد آزموده در عصبانیت مردم تبریز برای قیام
, نقش سپهبد آزموده در عصبانیت مردم تبریز برای قیام, نقش سپهبد آزموده در عصبانیت مردم تبریز برای قیام, نقش سپهبد آزموده در عصبانیت مردم تبریز برای قیام,ابتدا درباره قیام ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ مردم تبریز بگویید، چه شد که آذربایجانیها احساس قیام بر ضد رژیم پهلوی کردند؟
, ابتدا درباره قیام ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ مردم تبریز بگویید، چه شد که آذربایجانیها احساس قیام بر ضد رژیم پهلوی کردند؟, ابتدا درباره قیام ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ مردم تبریز بگویید، چه شد که آذربایجانیها احساس قیام بر ضد رژیم پهلوی کردند؟,رفتارهای وحشیانه استاندار آذربایجان یعنی سپهبد اسکندر آزموده (دایی جمشید آموزگار نخست وزیر و هویدا) یکی از دلایل اصلی قیام مردم تبریز بود. رفتار آزموده طوری بود که سعی داشت به حالت نظامیها باشد و افرادی که بازنشسته میشدند سعی داشتند به رژیم پهلوی وفادار باشند و یکی از دوستان من هم بعد از انقلاب با آزموده ملاقات کرد (آقای تربتی).
, وزیر,بنابراین استانداران، فرمانداران کل و افرادی که در رأس قرار داشتند باید با مردم رفتار انسانی داشته باشند و درب استانداری به روی مردم باز باشد تا مردم درددل کرده و صحبتها و گلایه خود را به راحتی بیان کنند.
,همانطور که گفتم استاندار وقت آذربایجان فردی به نام آزموده بود که در جریان ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ سرهنگ دوم بود و بعد از بازنشستگی رئیس گمرک شد و مردم را بسیار اذیت کرد.
,طوری مردم را در تهران اذیت میکردند که با حمله به مغازهها و یافتن کالا یا جنسی که از خرمشهر وارد شده بود آن را توقیف میکردند، بدون اینکه این سوال برای آنان پیش بیاید کمه چرا گمرک خرمشهر رسیدگی نکرده است.
,بنابراین رفتار ظالمانه اسکندر آزموده یکی از دلایل اصلی قیام ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ بود، به طوری که مردم قصد داشتند در مساجد مجلس ختمی را به مناسبت چهلم قیام ۱۹ دی مردم قم برپا کنند به دلیل اصلاحات ارضی (که کشاورزان توان اداره کردن دام و زمین خود را نداشتند) مانند نمرود با مردم برخورد بیادبانهای کرد و آنان را میزدند که در یکی از کتابهای خود به صورت مشروح آن را با دلیل و سند آوردم.
,آزموده خیال میکرد اختیار جان، مال و ناموس مردم دست اوست، بعد از این قضایا هیئت بازرسی از تهران به سمت تبریز روانه شد، به قدری دل مردم از سرهنگ آزموده خون بود که منتظر اتفاق بودند تا او را به سزای عملش برسانند.
,تعجب شاه از قیام مردم تبریز علیه رژیم پهلوی
, تعجب شاه از قیام مردم تبریز علیه رژیم پهلوی, تعجب شاه از قیام مردم تبریز علیه رژیم پهلوی,سپس نوبت به حزب رستاخیز رسید که مردم ادبشان کنند.
, سپس نوبت به حزب رستاخیز رسید که مردم ادبشان کنند., سپس نوبت به حزب رستاخیز رسید که مردم ادبشان کنند.,دقیقاً. بعد از بررسی و گزارش مفصل هیئت بازرسی از تهران مردم تبریز حزب رستاخیز را (که متعلق به شاه بود) به آتش کشیدند و بسیاری از ادارات و مشروبفروشیها توسط مردم به آتش کشیده شدند و افرادی که مردم را تشویق به قیام کرده بود فرصت مناسبی دست آنان بود که مردم را تشویق به مقابله با شاه و رژیم پهلوی میکردند.
,بهخصوص که اگر مردم کارد به استخوانشان نرسد کاری نمیکنند مانند تبریزیها، این سوال برای شاه به وجود آمده بود که مردم تبریز به من وفادار بودند و در جریان حزب دموکرات مبارزه کرده و کمونیستها را بیرون کرده بودند پس چرا اکنون علیه من قیام کردهاند؟ بنابراین شاه با تعجب این قیام را نظاره میکرد.
,درباره جمشید آموزگار و نقش او در تحولات تبریز بیشتر توضیح دهید.
, درباره جمشید آموزگار و نقش او در تحولات تبریز بیشتر توضیح دهید., درباره جمشید آموزگار و نقش او در تحولات تبریز بیشتر توضیح دهید.,شاه میدانست که وقتی عمال و حکام نالایق فاسد باشند و فردی دایی خود را در سمت استاندار تبریز قرار دهد، نقش جمشید آموزگار در تاریخ ایران ناشناخته است.
,اولاً آموزگار تبعه، شهروند آمریکا و مترجم بود، در زمان دکتر محمد مصدق آموزگار، زاهدی و چند نفر دیگر مترجمان ارتش ترومن در ایران بودند.
, آمریکا,مردم از آموزگار نفرت زیادی داشتند و به مردم فحاشی میکرد و در کلانتریهای تبریز مردم را به باد کتک میگرفتند، حتی در کامیون رفتارهای زشتی با مردم داشتند که روزنامههای آن زمان همه را نوشتند.
,بنابراین علت عمده حوادث قیام ۲۹ بهمن مردم تبریز رفتار زشت و زننده سپهبد اسکندر آزموده بود و اگرآزموده نبود شاید به این سرعت مردم قیام نمیکردند. در کتاب «شب ژنرالها» تمامی اتفاقات مربوط به ۲۹ بهمن را ریز به ریز آوردهام.
,سپهبد آزموده مانند انبار باروتی بود که مردم آذربایجان را آتش زد. استان آذربایجان همواره دست ژنرالها بوده تا اواخر دوره پهلوی.
,بهعنوان مثال زمانی استاندار نظامی آدم حسابی روی کار بود به نام محمدعلی صفاری و سپس عنوان شد که استاندار آذربایجان باید فرد بازنشسته نظامی باشد از جمله عزتالله ضرغامی. اسکندر آزموده سرگرد و قلدر بود که هیچ مسئولیتی را نمیپذیرفت.
,به عنوان مثال مردم برای شکایت نزد او میرفتند و آزموده آنان را به باد کتک میگرفت که دایی آموزگار بود و برادر سپهبد حسین آزموده دادستان دادگاه مصدق و افسران تودهای بود که بعدها رئیس گمرک شد، حال چرا ریاست گمرک را به او دادند؟ چون دایی آموزگار بود.
,آموزگار واقعاً برای خود جانوری بود، در حالی که گناه او را سر هویدا میگذارند. آموزگار زن آلمانی داشت که بچهدار نشد، در حالی که براساس قانون آن روز نخستوزیر ایران باید حتماً بچه میداشت.
,هرکس دارای مقامی در ایران میشد حتما باید فرزند و همسر داشت و آموزگار فاقد بچه بود، بنابراین سپهبد آزموده بعد از سمت معاونت گمرکی بهدلیل شکایت مردم بهعنوان استاندار آذربایجان منصوب شد.
,بعد از رفتارهای توهینآمیز آزموده، مردم در نامههایی اعتراض خود را عنوان کردند که در روزنامه آن زمان کیهان، اطلاعات و مجلات چاپ شد که آقایان مسئول ما را از دست آزموده نجالت دهید، چراکه بسیار کجزبان بود و نعره میکشید و خیال میکرذپد خداوند آذربایجان شده است.
,آیتالله قاضی طباطبایی نقش زیادی در هدایت مردم تبریز داشت
, آیتالله قاضی طباطبایی نقش زیادی در هدایت مردم تبریز داشت, آیتالله قاضی طباطبایی نقش زیادی در هدایت مردم تبریز داشت,قیام خونین ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ تبریز چه نتایجی به دنبال داشت؟
, قیام خونین ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ تبریز چه نتایجی به دنبال داشت؟ , قیام خونین ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ تبریز چه نتایجی به دنبال داشت؟ ,در ۱۹ دی ۱۳۵۶ حوادث قم اتفاق افتاد و روحانیون طرفدار آیتالله خمینی(ره) تلاش میکنند که افرادی را برای ارشاد و قیام به جاهای مختلف بفرستند و یکی از کسانی که در این زمینه نقش مهمی داشت حجتالاسلام سید محسن موسوی تبریز بود.
,قرار شده بود بعد از شهادت حجتالاسلام سید مصطفی خمینی مجلس ترحیمی در تبریز برگزار شود و فردی به نام مهدی فهیمی که بازرگان هم بود تشکیل مجلس ختم را اعلام کرد و حتی یک نفر از روحانیون تبریز حاضر نشدند روی منبر بروند، چراکه ساواک روحانیون را بازداشت و تبعید میکرد.
,به ناچار واعظی به نام سید قاسم شجاعی بالای منبر میرود و کسی که نقش زیادی در هدایت مردم داشت آیتالله قاضی طباطبایی بود و از علمای تبریز در آن زمان حجتالاسلام سید حسن حسینی انگجی، غروی، میرزا کاظم دینوری، جعفر اشراقی، شیخ جواد سلطانالقراء همه مخالف رژیم پهلوی بودند که علیه استاندار آن زمان آذربایجان در یک صف قرار داشتند.
,فردی که اکنون استاندار آذربایجانشرقی میشود باید اطلاعات داشته باشد که تبریز چه از سر گذرانده است و مردم آن سرزمین چه سختیهایی را متحمل شدند.
,مردم تبریز از تبار ستارخان و باقرخان هستند
, مردم تبریز از تبار ستارخان و باقرخان هستند, مردم تبریز از تبار ستارخان و باقرخان هستند,آذربایجان در جنگ جهانی اول هم محلی برای رسیدن دشمنان به مطامعشان بود درست است؟
, آذربایجان در جنگ جهانی اول هم محلی برای رسیدن دشمنان به مطامعشان بود درست است؟, آذربایجان در جنگ جهانی اول هم محلی برای رسیدن دشمنان به مطامعشان بود درست است؟,مردم تبریز همان مردمی بودند که اجازه ندادند سلطان سلیمانخان قانونی (سلیمان یکم) با ۲۰۰ هزار نفر تبریز را فتح کند و با مقاومت مردم فرار کرد و تمام فضاها نابود شد، به طوری که یک جو و گندم در تبریز پیدا نمیشد و درختها را از بین بردند و سپس سلطاان سلیم بر تبریز حکم راند و دوباره مردم مقابل او ایستادند.
,در جنگ جهانی اول عثمانیها تبریز را گرفتند و سپس روسها این کار را انجام دادند و نتوانستند هیچ غلطی بکنند، حتی صمد شجاعالدوله هم نتوانست مقابل مردم تبریز کاری از پیش ببرد.
,مردم همان مردم ستارخان و باقرخان هستند و با احساسات وطنپرستی مقابل دشمنان ایستادند.
,در تلویزیون آذربایجان به جای استفاده از نام این استان از «سهند»،«سبلان» و ...، در حالی که از نام زیبای آذربایجان استفاده نمیشود. در مردم شریف و نجیب آذربایجان که از زمان اسکندرخان استقلال خود را حفظ کرده و هیچ موقع مقابل خارجیها تعظیم نکردهاند فکر غلطی عنوان شده که قسمت شمالی آذربایجان دست باکو و قسمت جنوبی دست ایران است، در حالی که اینگونه نیست.
, استقلال,نام آنجا قفقاز است که اولین بوده، اگر قرار بود آذربایجان دو بخش باشد چرا در قرارداد گلستان و ترکمنچای که دست روسها بود این مورد مورد توجه قرار نگرفت؟ روسها میتوانستند عنوان کنند که قسمت شمالی آذربایجان دست ما و قسمت شمالی دست ایران باشد.
,بنابراین استانداران آذربایجان باید ژئوپلیتیک و جغرافیای تبریز را بدانند و اگر استادار بومی باشد بهتر است که مردم و آذربایجان را بشناسد.
,همانطور که بالا گفتم آیتالله قاضی طباطبایی، حسینی انگجی، غروی، میرزا کاظم دینوری، جعفر اشراقی، شیخ جواد سلطانالقراء به دلیل رفتار طشت سپهبد آزموده مخالف رژیم پهلوی بودند.
,بنابراین آیتالله شریعتمداری اول بهمن ۱۳۵۶ در اعلامیهای در آذربایجان به دلیل چهلم قیام مردم قم که بسیاری از آنان به شهادت رسیده بودند عزای عمومی اعلام میکند و مردم هم به شدت به آقای شریعتمداری اعتقاد داشتند.
,ازسوی دیگر نوار سخنرانی آیتالله شریعتمداری به تعداد زیادی تکثیر و در تمام شهرهای آذربایجان توزیع میشود.حجتالاسلام موسوی تبریز که از قم به تبریز آمده بود آیتالله قاضی طباطبایی را راضی کرد که مجلس ترحیم باشکوهی را در تبریز به مناسبت چهلم قیام مردم قم برگزار کند.
,بازرگانان و دانشجویان دل پرخونی از رژیم پهلوی داشتند
, بازرگانان و دانشجویان دل پرخونی از رژیم پهلوی داشتند , بازرگانان و دانشجویان دل پرخونی از رژیم پهلوی داشتند ,درباره جلوگیری رژیم پهلوی از ورود مردم تبریز به مسجد قیزیللی برای مخاطبان بگویید.
, درباره جلوگیری رژیم پهلوی از ورود مردم تبریز به مسجد قیزیللی برای مخاطبان بگویید., درباره جلوگیری رژیم پهلوی از ورود مردم تبریز به مسجد قیزیللی برای مخاطبان بگویید.,مقرر شد پیش از ظهر ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ (دهم ربیعالاول سال ۱۳۹۸ هجری قمری) مسجد مراسم ترحیم در مسجد قیزیللی یا میرزا یوسف برگزار شود و ابتدا حجتالاسلام سید حسن حسینی انگجی امضا نمیکرد و با تمنای موسوی تبریز امضا کرد و بالاخره آقایان انگجی، شهید قاضی، شیخ عبدالحسین غروی، شیخ عبدالحمید شربیانی، شیخ مجید واعظی و حکمآبادی این نامه را امضا کردند تا مراسم ترحیم چهلم مردم قم در مسجد قیزیللی برگزار شود.
,بازرگانان و دانشجویانی که از رژیم پهلوی دل خونی داشتند آماده حضور در مراسم ترحیم شدند و استاندار وقت آذربایجان به ژاندارمی، ساواک و شهربانی خبر داد و در ۱۹ بهمن ۱۳۵۶ استاندار سپهبد اسکندر آزموده جلسهای تشکیل داده و به ساواک عنوان میکند که از بروز هرگونه نارضایتی در مردم جلوگیری کنید و بازرگانان را به سمت خود بکشید و رئیس ساواک میگوید که عده زیادی از طلاب حوزه علمیه قم به آذربایجان رهسپار شدهاند.
,روز ۲۷ بهمن اعلامیه تعطیلی روز ۲۹ بهمن از سوی روحانیون سرشناس توزیع میشود که مورد قبول مردم آذربایجان بودند، یعنی مردم طوری از رژیم پهلوی دلخور بودند که روحانیون را قبول داشتند.
,تیمسار آزموده استاندار آذربایجان روز جمعه ۲۸ بهمن به دشت مغان سفر میکند و سرهنگ یحیی لیقوانی رئیس ساواک (که بعدها اعدام شد) به دیدار آزموده میرود و عنوان میکند که مردم و علما در مسجد یوسف آقا مراسم ترحیم چهلم قیام قم را برپا خواهند کرد و آزموده تلفنی با نصیری میگوید که برگزاری مراسم در مساجد اشکالی ندارد، اما حضور در خیابانها قدغن است.
,آزموده به طور کلی با برگزاری مراسم در مسجد قیزیللی مخالفت میکند و از بامداد روز ۲۹ بهمن که امکانات، مأموران مسلح، تجهیزات را آماده میکند و قلدرمآبانه به رئیس کلانتری تبریز اعلام میکند که از خشونت، بدرفتاری، بدزبانی استفاده کنید و دستور داد درب مسجد یوسف آقا را به روی مردم ببندند.
,درصورتی که این درب را نمیبستند اتفاقی نمیافتاد، ساعت ۹ بامداد عدهای قصد ورود به اجتماع مسجد را داشتند که مردم شعار دادند و اجازه ورود مأموران به بازار را ندادند و سپس مردم عصبانی شدند و رئیس کلانتری به مردم فحاشی میکند و رئیس شهربانی آذربایجانشرقی سرلشکر سارقیه قهرمانی و سرگرد حقشناس رئیس کلانتری ۶ تبریز جلوی مسجد قیزیللی به مردم فحاشی میکنند.
,رئیس شهربانی آذربایجانشرقی سرلشکر سارقیه قهرمانی و سرگرد حقشناس رئیس کلانتری ۶ تبریز با مردم در سطح بسیار پایینی رفتار میکردند و عار میدانستند که با مردم صحبت کنند.
,بنابراین رئیس شهربانی آذربایجانشرقی که ازدحام جمعیت را میبیند رئیس پلیس شهر به وسیله بیسیم کسب تکلیف میکند و رئیس پلیس شهر از سرلشکر سارقیه قهرمانی، رئیس شهربانی آذربایجانشرقی سوال میکند و قهرمانی دستور میدهد که درب مسجد بسته شود.
,مردم در حین ورود به مسجد قیزیللی با ممانعت مأموران مواجه میشوند و مأموران به مردم فحاشی میکنند و سپس پاسبانان دو گلوله بهصورت هوایی شلیک میکنند و مردم تحمل نمیکنند و چند هزار نفر مقابل مسجد قیزیللی تجمع میکنند و سرگرد حقشناس دستور میدهد درب مسجد بسته شود و پاسبانان به مردم دستور میدهند که مراسم برگزار نمیشود و متفرق شوید.
,سرلشکر سارقیه قهرمانی، رئیس شهربانی آذربایجانشرقی با بداخلاقی روسای کلانتریها مردم را اذیت میکند و مردم عصبانی میشوند و بازرسی شاهنشاهی عنوان میکند که علت بسته شدن مسجد قیزیللی عدم حضور سرایدار بوده که به دلیل دیر رسیدن نتوانسته درب را باز کند که البته این حرف دروغ بود، چراکه هیئتی از تهران به تبریز رفته بود و یگان ضداغتشاش تشکیل داده بودند.
,محمد تجلایی نخستین شهید قیام مردم تبریز
, محمد تجلایی نخستین شهید قیام مردم تبریز, محمد تجلایی نخستین شهید قیام مردم تبریز,کار رژیم پهلوی به گلوله و گارز اشکآور هم رسیده بود درست است؟
, کار رژیم پهلوی به گلوله و گارز اشکآور هم رسیده بود درست است؟, کار رژیم پهلوی به گلوله و گارز اشکآور هم رسیده بود درست است؟,دقت کنید اغتشاش با پلیس عادی تفاوت دارد، اینها بر طبل میکوبند و با مانورهای ترسنال بدون اسلحه فعالیت خود را پیش میبرند. شعبانی تعدادی گاز اشکآور در اختیار داشت. گزارش ۱۴۶ در تاریخ ۳۰ بهمن ۱۳۵۶ میگوید که ۱۵۸ عدد گاز اشکآور در سطح شهربانیهای استان آذربایجانشرقی توزیع شده که ۱۰۲ عدد آن در شهربانی تبریز بوده و مابقی در شهربانیهای تابعه است.
,تعداد ۱۰ قبضه تفنگ پرتاب نارنجک گاز اشکآور و ۱۰ تیز فشنگ موجود بود و ۶۲۰ عدد ماسک ضد گاز و ۳۳ عدد آن در شهربانی تبریز و بقیه در شهرستانیهای آذربایجان نگهداری میشد. این فراد یعنی رئیس شهربانی و کلانتری رحم نداشتند که برای متفرش کردن مردم چرا از گلوله استفاده میکنید؟
,وقتی مردم مقابل مسجد حاج یوسف آقا جمع میشوند سرگرد حقشناس با رئیس پلیس تماس گرفت، در حالی که نصیری اعلام کرده بود حضور مردم در مسجد مانعی ندارد. حقشناس دست به قبضه خود آورد و عنوان کرد که متفرق شوید، درغیراینصورت شلیک میکنم و مردم اعلام میکنند قصد حضور در داخل مسجد را دارند و حقشناس میگوید هرکس نزدیک مسجد شود یک گلوله در مغز او شلیک میکنم و سپس به مردم فحاشی میکند.
,محمدحسین رحیمنژاد از جوانان تبریز یقه سرگرد حقشناس را میگیرد و سیلی محکمی بر گوش او وارد میکند و حقشناس پارابلوم خود را از غلاف بیرون میآورد و در حال فرار ضارب یعنی رحیمنژاد شلیک میکند و گلوله به فرد دیگری برخورد میکند و او را میکشد.
,نام جوانی که شهید میشود محمد تجلایی بوده است و این اتفاق ساعت ۰۹:۳۰ صبح ۲۹ بهمن رخ میدهد و مردم در این موقع بسیار عصبانی میشود و در بازار خیابان کوروش شیشه بانکها شکسته میشود و مسئولان به پاسبانها عنوان میکنند که از افتادن کلانتریها به دست مردم جلوگیری کنید و مسئولان کلانتری یک، دو، چهار و پنج در حوزه خود میمانند و تظاهرکنندگان در خیابانهای دارایی، پهلوی، کوروش، تربیت، شهناز، میدان قیام و شمس تبریزی تظاهرات میکنند و پاسبانان فرار میکنند.
,در ساعت ۱۰:۳۰ دقیقه با آتش زدن حزب رستاخیز متعلق به شاه، برخی سینماها و بانکها و ... که به مکان عیش تبدیل شده بود حمله میکنند و این گزارش هیئت بلندپایه از تهران است. شهربانی از ژاندارمری درخواست کمک میکند و پاسبانان و مأموران به آنجا اعزام میشود، اما کاری از پیش نمیبرند.
,شعب بانکهای ایران و انگلیس، بانک شهریار و ... در خیابان کوروش مورد یورش قرار میگیرد و تظاهرکنندگان پس از شکستن درب شیشه وارد بانکها شده و اوراق بانکها را در آتش میسوزانند و سپس بانک را به آتش میکشند، حتی یک چک و اوراق بهادار گم نمیشود و تظاهرکنندگان همچنین شعبه بانک صادرات را مورد حمله قرار میدهند، چراکه سهامدار اصلی بانک صادرات هژبر یزدانی بهایی بود که مورد حمایت ارتشبد نصیری قرار داشت و تظاهرکنندگان چوب به دست میگیرند و در مسیر حرکت خود مرکز مغازههای لوکسفروشی تبریز است شیشه تمام مغازههای لوکسفروشی را خراب کردند و اثاث آنرا بیرون میریختند، بدون اینکه یکی از آنها را بردارند.
,چند دستگاه اتومبیل را در چهارراه شهناز شمالی آتش زدند و تعدادی از کیوسکفروشی، مشروبفروشی و اغذیهفروشی خرد شدند و در پاساژ پهلوی سابق تمامی مشروبفروشیها و مراکز توزیع مشروب آتش زده شدند و چندین هزار جعبه مشروبات الکلی را به خیابانها ریختند و شکستند.
,وقتی به جلوی هتل و سینما آسیا رسیدند که صاحب آن یک ارمنی بود آسیب جدی دید و چند هتل دیگر را مورد حمله قرار دادند و با چماق تا طبقه چهارم بالا رفتند و شیشههای اتاقها را شکستند و مسافران داخلی و خارجی هتل را ترک کردند.
,تظاهرکنندگان تا مقابل شهربانی رفتند، اما وارد آن نشدند و وارد خیابانهای شاپور شمالی و جنوبی و اطراف شدند و به طرف دانشگاه تبریز رفتند و تعداد زیادی شعب بانک به آتش کشیده شد.
,بعد از ظهر ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ خیابانهای شمس تبریزی، ثقهالاسلام، ساختمان اداره دخانیات و ... مورد هجوم قرار گرفت و در خیابان علی منصور که استاندار سابق آذربایجانشرقی مستقر بود دهها شعبه بانک به آتش کشیده شد و در مقابل حزب رستاخیز تعدادی اتومبیل به آتش کشیده شد و مقرر شده بود نیروی پایداری به کمک پلیس بیاید که نیامد.
,در نهایت رئیس شهربانی آذربایجانشرقی از فرمانده نظامی منطقه آذربایجان یعنی سرلشکر بیدآبادی درخواست کمک کرد و ژاندارمری که فاقد لشکر بود و افرادی که زیرنظر سرلشکر بیدآبادی فرمانده نظامی منطقه آذربایجان قرار داشتند نیروی آموزشی بودند.
,حماقت شاه این بود که هرچه آمریکا دستور میداد اطاعت میکرد در شهرهایی مانند تبریز، ارومیه، اردبیل و ... باید نیروهای نظامی حضور داشته باشند. به این ترتیب شاه آذربایجان را مرکز آموزشی کرده بود و لشکرهایی در سلماس، کرمانشاه، تبریز، اردبیل و ... وجود داشت که مرکز آموزشی بودند و در صورت حمله نمی توانستند از خود دفاع کنند.
,بنابراین علت عمده قیام ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ مردم تبریز رژیم پهلوی بود. آموزگار که بیسواد بود بهعنوان نخستوزیر در ایران فعالیت کرد و فردی که بچه ایرانی نداشت با کمک آمریکاییها وزیر بهداری و وزیر کار شد و سپس به مقام نخست وزیر رسید.
,آموزگار عنوان میکرد که عدهای از باکو آمده و دنبال خرابکاری بودند. نکته جالب اینکه تمام کسانی که در قیام و سرکوب قیام مردم تبریز نقش داشتند پاداش از هزار تا دو هزار تومان گرفتند.
,گفتوگو از حسین بوذری
, حسین بوذری,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه