علل توسعه نیافتگی در روستاهای بوکان و راهکارهای برون رفت از آن
توسعه روستایی مفهومی جامع و چند بعدی بوده که در برگیرنده رشد کشاورزی و فعالیت های وابسته به آن (صنایع دستی و صنایع روستایی) زیر بناهای اقتصادی – اجتماعی، خدمات اجتماعی، تسهیلات مربوطه و مهمتر از همه توسعه منابع انسانی در مناطق روستایی است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از کانی پرس،شهرستان بوکان یکی از شهرستان های پرجمعیت واقع در جنوب استان آذربایجان غربی بوده که در جغرافیای استان از منظر های متعدد و مختلفی دارای آوازه می باشد.
, شبکه اطلاع رسانی دانا, کانی پرس,شاید بتوان مهمترین عوامل در رشد جمعیت بوکان را در کشاورزی، موقعیت ارتباطی و فرهنگ و دانش دید که هریک به نوبه خود تاثیرات مستقیم و غیر قابل انکاری را در بالندگی آن ایفا نموده اند.
,اما همین بالندگی از نظر جمعیتی با رشد قابل انکاری رو به رو بوده و توانسته است بوکان را به عنوان یکی از پرجمعیت ترین شهرهای استان معرفی نماید.
,یکی از قشر های مهاجر به بوکان را که اغلب بشکل حاشیه نشین ظهور نموده اند را اهالی روستاهای تابعه شهرستان می توان نام برد که بواسطه شرایط سال های اخیر روستاها به این امر مبادرت نموده اند و دلیل این عوامل را در موضوعات مختلفی می توان تشریح کرد.
,توسعه روستایی مفهومی جامع و چند بعدی بوده که در برگیرنده رشد کشاورزی و فعالیت های وابسته به آن (صنایع دستی و صنایع روستایی) زیر بناهای اقتصادی – اجتماعی، خدمات اجتماعی، تسهیلات مربوطه و مهمتر از همه توسعه منابع انسانی در مناطق روستایی است.
,با توسعه و عمران روستاها می توان از مهاجرت روستائیان به شهر جلوگیری کرد
,اهمیت روستا و روستا نشینی در اقتصاد کشور بر کسی پوشیده نیست، اکثر مردم در سالیان نچندان دور در روستاها زندگی می کردند و به نوعی نبض اقتصاد شهر در دست آنان بود اما این مسئله در چند سال گذشته و با کوچ روستائیان از روستا به شهر متوقف یا کند شده است و مهم ترین دلیل این کار توسعه نیافتگی در روستاها بوده است.
,راه های روستایی یکی از مهم ترین ارکان توسعه در جامعه امروزی است و توسعه راه های روستایی موجب دستیابی روستائیان به بازرهای مصرف شهری، افزایش ارتباط با نهادهای خدمات ملی همچون بانک و بیمه در مناطق شهری، کاهش نرخ مهاجرت از روستا و غیره می شود.
,با توسعه و عمران آبادی در روستاها می توان از مهمترین معظل اجتماعی روز یعنی مهاجرت از روستا به شهر و ایجاد سکونت گاه های غیر رسمی جلوگیری کرد.
,روستاهای بوکان که در زمان حکومت پهلوی جز محروم ترین روستاها در ایران بودند با پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی، شاهد خدمت رسانی بهینه و گسترده مسئولان اجرایی در سطح شهرستان و استان بودند و بسیاری از این روستاها هم اکنون دارای برق، آب لوله کشی، جاده، مدرسه، خانه بهداشت و ده ها خدمت رسانی دیگر از سوی نظام جمهوری اسلامی بودند و خواهند بود.
,اما هستند روستاهایی در شهرستان بوکان که با تمام تلاش ها در نظام مقدس جمهوری اسلامی هنوز رنگ محرومیت را به واسطه حجم بالای محرمیت ها و کمبود های برجای مانده از گذشته بر پیشانی خود می بینند و نیاز به محرومیت زدایی دارند تا توسعه پایدار در تمام فعالیت های روستای در آن شکل گیرد.
,بی گمان ایجاد زیر ساخت های مناسب به توسعه روستا نشینی کمک می کند و راه زیربنای توسعه و عمران و آبادانی هر منطقه است و روستاها با اجرای طرح های راه سازی رونق خاصی می گیرند.
,علت اصلی مهاجرت مردم روستاهای بوکان از سالیان دور عوامل اقتصادی چون ضرورت شغلی و محدودیت های تامین حرفه، اشتغال و درامد در روستا و عوامل اجتماعی و فرهنگ نظیر کمبود امکانات رفاهی، آموزش و جنگ و نا امی در منطقه بوده است.
,در این زمینه راهبرد هایی برای افزایش اشتغال، بالابردن درآمدهای روستائیان و غیره از قبیل: تامین سرمایه در بخش کشاورزی، ارتقاء دانش کشاورزی، یکپارچه سازی اراضی، انتخاب الگوی کشت به صورت فشرده و کنترل و بهره برداری بهینه از منابع آبی و بهبود کیفیت خدمات به روستائیان، بایستی مورد توجه بیشتر قرار گیرد.
,در برسی درامد های کسب شده و میزان مهاجر فرستی و مهاجر پذیری روستاها معلوم است، هرمقدار درآمدهای کل روستا و خانوارهای روستایی بیشتر باشد، درصد خانوارهای روستایی مهاجر نسبت به کل خانوارهای ساکن هر روستا کمتر باشد و هر اندازه متوسط درآمدهای کل روستا و خانوارهای روستایی بیشتر باشد، مهاجر پذیری این روستاها نیز بیشتر می باشد.
,علل توسعه نیافتگی روستاهای بوکان
,در پاره ای از روستاهای شهرستان که شرایط توپوگرافی محل، اقتصاد روستا را به سمت دامداری سوق داده و عوامل محیطی موثر بر این موضوع سبب کاهش جمعیت روستا چه از طریق کاهش زاد و ولد و چه مهاجرت به سایر روستاها و شهر شده که در نتیجه فاکتور های لازم توسعه در روستاها را اگر حذف نکرده حداقل به تاخیر انداخته است که از مهم ترین این عوامل در این بخش می توان به موارد ذیل اشاره کرد:
,الف- از بین رفتن سطح مراتع قابل دست رس برای چرای دامها بدلیل گسترش زمین های کشاورزی و تصرف مراتع
,ب- تاثیر خشک سالی های اخیر در از بین رفتن مراتع و وجود اختلافات و پیامدهای ناگزیر در جلوگیری از استفاده مشترک از چراگاه های هم مرز.
,ج- افزایش قیمت دام متاثر از شرایط اقتصادی جامعه و در نتیجه کم شدن توان خرید و نگهداری دام.
,د- عدم دسترسی به بازار مطمئن و بصرفه عرضه محصولات لبنی دامی برای دامداران.
,بروز پدیده خشک سالی در چند سال اخیر واز بین رفتن اکثر منابع آبی روستاها چه در شکل زیر زمینی و جاری و عدم توفیق موثر در رفع مشکل یا بدلیل عدم دسترسی به منابع آب پاسخگو و کافی و یا عدم تامین اعتبار ناشی از شرایط اقتصادی در مهلت زمانی مناسب که منجر به مهاجرت از روستاها به شهر در راستای استفاده و بهرمندی از خدمات سهل الوصل و آسان در جای جای نقاط شهر گردیده است.
,کمبود فضاهای آموزشی در مقاطع تحصیلی بالا (راهنمایی و متوسطه) که موجب ایجاد شکل زندگی دو اسکانی در روستا و شهر با تقسیم تعداد افراد خانواده دانش آموزان شده بطوریکه از یک طرف عدم وجود مدارس شبانه روزی با ظرفیت پذیرش مناسب و نیز عدم توان خانواده در تامین مایحتاج زندگی در دو محل، خانواده دانش آموز را ناگزیر به مهاجرت به شهر مینماید.
,در بحث راه های ارتباطی که زمینه ساز وجود و استقرار سایر خدمات در روستاها می باشد در چند سال اخیر، رها ماندن وضعیت راه های روستایی چه روستاهای بزرگ بالای 50 خانوار و چه روستاهای کوچک زیر 20 خانوار که عملا از ردیف اولیت دار تامین اعتبار آسفالت خارج هستند عواملی برای جستجوی رفاه روستائیان در مناطق شهری بوده است.
,بیکاری جوانان اهل روستا بدلیل عدم وجود زمینه های اشتغال پایدار خصوصا در سطح قشر های تحصیل کرده که هیچ توجیهی بدنبال فارغ التحصیلی برای زندگی در روستا بدلیل تغیر شکل نگرش به زندگی نمی بینند ناچارا موجب ترغیب والدین به مهاجرت به شهر و یا حداقل در صورت امتناع والدین عدم بازگشت خود به روستا میشوند.
,عدم وجود مشاغل پایدار و دامد زا برای جوانان بیکار روستا موجب ترغیب آنان برای راهی شدن به سمت شهر های بزرگ جهت امرار معاش شده خصوصا در مواقع کسب موفقیت در دستیابی به اشتغال درامد زا باعث همرا کردن سایر افراد خانواده خصوصا پسرها گردیده که به همین لحاظ، بهره مندی از درامد های چشمگیر و بهبود سطح زندگی، تمایلی برای رجعت به روستا در آنها باقی نگذاشته و به مرور موجب انتقال خانواده به شهرها و ترک روستا می شوند.
,از بین رفتن فاصله طبقاتی روستائیان و افزایش تمایلات رفاهی آنان و خواهان استفاده از امکانات موجود در شهر بوده و از طرفی عدم توفیق برنامه های توسعه ای و ناامیدی روستائیان در دستیابی به رفاه موجب مهاجرت مهاجرت و عزیمت به شهر به جهت برخورداری هر چند حد اقلی از این امکانات خصوصا در مورد فرزندان میگردد.
,علیرغم گذشت تقریبی یک دهه ای از تاسیس نهادی به نام دهیاری در روستاهای پرجمعیت و تهیه نقشه های طرح هادی چه برای روستاهای دارای دهیاری یا فاقد آن، اجرای نشدن میانی طرح ها یا به دلیل عدم تامین اعتبار لازم و یا فقر فرهنگی و اجتماعی روستائیان بعنوان بازوان هماهنگ و همکار در اجرا، موجب راکد ماندن طرحها و باقی ماندن شکل و بافت سنتی روستا بماند باعث گردیده که علیرغم بهرمندی از بعضی از خدمات مانند برق و تلفن و آب شرب و عدم تناسب محیط درونی یا فضای بیرونی و عمومی روستا موجب ایجاد رغبت در بین روستائیان به مهاجرت به شهر در راستای دستیابی به فضای زندگی سالم می گردد.
,ارائه راه کارهای اجرایی در جهت توسعه اقتصادی روستاهای بوکان
,باید سرمایه گذاری در روستاها برای افزایش اشتغال، درامد و ایجاد فرصت های اشتغال زایی جهت تثبیت جمعیت روستایی صورت بگیرد.
,برای تامین کمبود تسهیلات کشاورزی و ایجاد توازن در بخش اصلی اقتصاد شهری و روستایی راه کار های اصولی و منطقی برای عرضه بخش اقتصادی مردم ایجاد شود و برنامه ریزی جهت تثبیت زندگی روستائیان صورت پذیرد.
,لازم است اقداماتی جهت اصلاح و بهبود مدیریت روستایی و سیستم های اطلاعاتی صورت پذیرد و بودجه ای برای مطالعاتی در زمینه اقتصاد روستایی اختصاص داده شود.
,توسعه صنعت گردشگری از طریق مطالعات لازم در این مورد و ایجاد مراکز تفریحی برای گردشگران و معرفی جاذبه های گردشگری در روستاها با وجود منابع نهفته گردشگری در روستاهای بوکان
,ایجاد صنایع و کاربر منطبق بر بخش کشاورزی در مناطق مختلف روستایی به منظور غلبه بر بیکاری بالا و جلوگیری از مهاجرت های بی رویه به شهر بوکان
,سرمایه گذاری در بخش کشاورزی و استقرار خدمات متناسب جهت افزایش حوزه عملکرد اقتصادی روستایی شهرستان بوکان.
,حمایت از سرمایه گذاران بخش خصوصی در صنعت گردشگری و کشاورزی روستایی
,تقویت محور های حمل و نقل جاده ای بین بوکان و روستاها و نقش موثر آن در پیوند میان اقتصاد شهر و روستا.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه