مقاله ای به قلم حسن بیارجمندی؛
چه کسی اولین بار لفظ امام را بکار برد / آیت الله العظمی خمینی(ره) چگونه امام شد ؟
اساسا فرآیند تحقق هر یک از مراتب و تحقق نهایی آن چیزی نبوده است که در یک سخنرانی و بکار بردن لفظ امام برای حضرت روح ا... از سوی یک نفر و یا یک راهپیمایی منحصر شود . چه آنکه از ابتدای نهضت تا پیروزی انقلاب اسلامی اقرار به امامت امت حضرت روح ا... بعنوان یک واقعیت خارجی حتی از سوی نهادهای ذیربط رژیم سابق، و همچنین اشخاص و افراد مختلف بصورت مستمر مطرح می شده است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانابه نقل از گلستان ما ؛ حسن بیارجمندی دکترای حقوق فضا از روسیه طی مطلبی نوشت:
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, گلستان ما ,امام در لغت به معنای پیشوا، مقتدا، رئیس، پیش نماز، راه، مصلح چیزی و برپادارنده آن، امیرلشکر و دلیل و راهنما آورده شده است و به طور کلی هر کسی را که پیروی بشود امام می گویند. در اصطلاح روایات و کلمات فقها کلمه امام به مطلق پیشوا و حتی به امیرالحاج اطلاق میگردد، همچنین در روایات کلمه امام مترادف با حاکم، والی و سلطان به کار رفته است و حتی گاهی در یک روایت ابتداء تعبیر به امام کرده و در آخر همان روایت امام را به والی تعبیر میکند.
,در اصطلاح حقوق اسلامی جانشینی مشروع رسول اکرم (ص) در جمیع امور امت اسلامی را امام گویند. همچنانکه امام خمینی(ره) در خصوص معنای امامت و امام که در تظاهرات میلیونی مردم مسلمان ایران در عاشورا و تاسوعا سال 1357 به عنوان لقب به او نسبت دادند در پاسخ به خبرنگار روزنامه ایتالیایی "دوتاکونتینوا" بیان میدارد: «امام به معنی پیشوا و کسی که جمعی را در جهتی هدایت و رهبری میکند، امام بیان کننده خط و مشی شیعه ... و رهبری کننده این تشکیلات بزرگ است که تمامی وظایف آنان را از قرآن و سنت پیامبر اسلام در زمانهای مختلف و شرایط مختلف اجتهاد و استنباط میکند و به آنان ابلاغ مینماید»
,بنابراین وضع امامت از سوی تدوین کنندگان قانون اساسی با توجه به لفظ (مستمر ) بر« ادامه مدیریت صحیح اجتماعات بشری » – که از سوی پیامبر اکرم (ص) پی ریزی شده است دلالت دارد. این امامت به حسب تحقق خارجی نیز دارای مراتبی است؛ که بیانگر یک فرآیند مشروع است اولا: مرتبه استعداد وصلاحیت،بدین معنی که شخص به گونه ای دارای ویژگیها و صفاتی است که عقلا بر اساس آن وی را برای به عهده گرفتن امامت، صالح دانسته و بدون آن چنین مقام و منصبی را برای وی گزاف و بی اساس قلمداد کنند.
,امام خمینی(ره) در این ارتباط می فرمایند: «آن علل و ضرورتها که آن حضرت[علی (ع)] را امام کرده است الآن هم است با این تفاوت که شخص معینی نیست بلکه موضوع را عنوانی قرار داده اند تا همیشه محفوظ بماند.» ثانیا: مرتبه وضع و اعتبارکه منصب و مقام امامت امت از جانب کسی که ولایت برای وی مسلم است برای دیگری وضع و اعتبار گردد. بنابراین پیامبر اکرم (ص) نیز ولایت و امامتی برای وی نیست مگر پس از آنکه این حق را خداوند برای وی وضع نمود و ائمه معصومین علیهم السلام نیز از جانب پیامبر اکرم (ص) به دستور خداوند تبارک و تعالی به ولایت امری و امامت امت منصوب گردیدند.
,اما در عصر غیبت و دسترسی نداشتن به امام معصومین (علیهم السلام) ولایت امری و امامت امت – را شارع مقدس بصورت تعیین معیارها و صفات قرار داده که در هر فردی وجود پیدا کرد؛ تحت شرایطی صلاحیت ولایت امری و امامت امت را خواهد داشت. این معیارها و صفات در عصر غیبت بر فقهای جامع الشرایط صدق میکند،
,بعبارت دیگر ولایت امری و امامت امت برای فقهای جامع الشرایط وضع شده است . منتهای امر این وضع برای شخص حقیقی نیست، بلکه شخصیت فقیه و مقام فقاهت است، به عبارت دیگر شخصیت حقوقی او همان فقاهت، عدالت، کفایت است. ثالثا: مرتبه فعلیت که به وسیله بیعت مردم و واگذاردن قدرت و امکانات به صورت بالفعل به شخص حاصل میگردد؛ بعبارتی برای تحقق نهایی و اِعمال ولایت (تشریعی ) رکنی که لازم است؛ عبارت است از قبول و پذیرش امت.
,مراتب سه گانه تحقق امامت امت حضرت روح ا...
,در ارتباط با تحقق امامت امت حضرت روح ا... این مراتب سه گانه در یک فرآیند تکاملی بالاخص با توجه به مرتبه استعدادی و صلاحیت های علمی و اخلاقی بطور خاص از ابتدای نهضت اسلامی (1357-1342) و از میان رهبری علمای ایران مورد توجه مردم قرار گرفته است.
,امام در پاسخی به سؤالی در خصوص آغاز نهضت اسلامی در تاریخ 21/8/57 بیان میدارند: «جنبش اسلامی اخیر بیش از 15 سال است که به رهبری علمای ایران با مخالفت با طرح های شاه شروع شده است» در واقع امام نه در جریان نهضت بلکه پس از آن و در زمان تدوین پیش نویس قانون اساسی (مراجعه کنید به مقاله ولایت فقیه و پیش نویس قانون اساسی،حسن بیارجمندی،فصلنامه علوم سیاسی) بشخصا در این مرتبه و علی رغم تحقق خارجی مراتب یاد شده تا تثبیت رسمی آن برای خود هیچ جایگاه و مقامی قائل نیست.
,اما نگاهی به این سیر تاریخی نهضت اسلامی در دوره 15ساله بخوبی نشان می دهد که حضرت روح ا... همچنانکه سید جلال الدین مدنی استاد حقوق اساسی در جلد دوم کتاب حقوق اساسی در جمهوری اسلامی اشاره نموده است:
,« طی دهها سال چه در زمان تدریس و چه به علت دخالت در امور اجتماعی، سیاسی و مذهبی و چه به مناسبت معرفی اشخاص مطلع و صاحب نظر و چه از حیث اقدامات عملی و مبارزات طولانی و آزمایشهای مکرری که مخصوصاً از سال 1340 به بعد پیش آمد و ملت ایران در جریان قرار گرفته و ناظر بودند، خود به خود کلام او، بیان او، اعلامیه او، نصیحت او، شجاعت او، جاذبه خاص او، خیرخواهی و مصلحت اندیشی او، آگاهی به زمان او، استقامت و صبر او، تواضع او، متانت و وقار او، ایمان و اعتقاد راسخ به راه انتخابی او معرّف او گردید، و از حوزه درس به سطح شهر و از شهر به روستا و همه شهرها رسید و«روح ا...» را در معرض رهبری گذاشت و پذیرش اکثریت قاطع به دنبال داشت و عملاً ولایت او را پذیرفتند».
,ولایت امری و امامت امتی که به گواه تاریخ مبین و مبتنی به یک رابطه بسیار عمیق روحی ، فکری و اندیشه ای و عملی است. لذا اساسا فرآیند تحقق هر یک از مراتب و تحقق نهایی آن چیزی نبوده است که در یک سخنرانی و بکار بردن لفظ امام برای حضرت روح ا... از سوی یک نفر و یا یک راهپیمایی منحصر شود. چه آنکه از ابتدای نهضت تا پیروزی انقلاب اسلامی اقرار به امامت امت حضرت روح ا... بعنوان یک واقعیت خارجی حتی از سوی نهادهای ذیربط رژیم سابق، و همچنین اشخاص و افراد مختلف بصورت مستمر مطرح می شده است:
,- گزارش ساواک؛ از روز 13 خرداد 1342 (عصر عاشورا): ... در تاریخ قم چنین جمعیتی دیده نشده است. دوازده بلندگو در مسجد اعظم مدرسه فیضیه، صحن بزرگ جلوی میدان نصب کرده بودند... خمینی را مثل امام وارد کردند و تمام جمعیت آنچنان صلوات میفرستادند که تا دو کیلومتر صدای آن میرفت»
,- نوشتاری از استاد محمد رضا حکیمی؛ در کتاب "سرود جهشها "سال 1342 :... در این روز و روزگار، دیگر این نشان تشیع را بر کسی ندیدیم و این سخن عزیز شیعی «انتم علی احدی الحسنیین» را از کسی نشنیدیم، مگر از پیشوای شیعی اندیش معاصر و یادگار پیشینههای شیعه، امام خمینی...»
,- نعمت ا... میرزا زاده؛ شاعربا تخلص م - آزرم در سال 1343: ای ز وطن دور ای «امام خمینی»/ ای تو علی را یگانه پور همانند. و در سال 1349: امـام بحـق ای خمینـی کـه ایــران / تـو را چند سالیست دوری کشیـده. و در سال 1357 پیش از پیروزی انقلاب اسلامی: ای امامی که ترا نیست زعیمی همدوش/ ای خمینی که ترا نیست به گیتی همبر.
,- شیخ مرتضی بنی فضل از علمای مبارز طی نامهای در تاریخ13 /8 / 44 پس از تغییر محل تبعید امام از ترکیه به عراق خطاب به ایشان نوشته است: محضر انور مقدس حضرت آیتا... العظمی امام المسلمین رئیسالملـة و الدین آقای خمینی مدظله العالی جعلنا فداک ... .
,- جمله معروف شهید آیت ا... محمدباقر صدر: «ذوبوا فی الامام الخمینی کما ذاب فی الاسلام» ؛ «در امام خمینی ذوب شوید همچنان که او در اسلام ذوب شده است.»
,- کتابهایی که از سال 1348در نجف اشرف منتشر شده یا ماهنامه 15 خرداد که تا سال 1354 در همین شهر منتشر می شده و نیز کتاب تاریخ نهضت اسلامی ایران که در سال1356 در لبنان منتشر شده، از عنوان امام برای رهبر انقلاب استفاده شده است.
,- سید مهدی طباطبایی از علمای مبارز: « سال 50 این واژه[الامام الخمینی]... در دهان مردم افتاد»
,- شهید محمد صادق اسلامی گیلانی در سال 1356: وی کسی بود که قبل از شهادت حاج آقا مصطفی و در صحن حضرت عبدالعظیم، در یک سخنرانی، رسما از رهبر کبیر انقلاب به عنوان امام خمینی یاد کرد.
,- سخنرانی معروف حجت الاسلام حسن روحانی به مناسبت رحلت مرحوم حاج آقا مصطفی، فرزند برومند امام خمینی(ره)، در تاریخ 8/ 8/56 در مسجد ارک تهران.
,حضرت روح ا... مظهر و نماد آرمان ها و ارزش های اسلامی بود
,در واقع حضرت روح ا... مظهر و نماد آرمان ها و ارزش های اسلامی بود که امت اسلامی ما نه در داخل کشور بلکه در جهان اسلام در آئینه امامت آنرا می دید؛ امامتی که همچون خورشید بی نیاز از هر نور و نشان ستاره هاست چرا که ا... أعلم حیث یجعل رسالته و این ما هستیم که همواره در شعاع چنین نوری بودیم و بدون نام و نشان او در هیچ جای جهان برای ما هویتی نبود و نیست و زنده کردن این نام و نشان در واقع هویت بخشی به خودمان بود تا به امام خمینی (ره).
,سخنان حجت الاسلام محمدی عراقی در برنامه شناسنامه به بخشی از این واقعیت اشاره می کند: «برای ما سلسله ای از آرمان ها به وجود آمده بود که ما تجلی همه این آرمان ها و آرزوها را در وجود امام می دیدیم. از روزی که چشم باز کردم و خودم را شناختم، امام را دیدم. شاید گزاف نیست اگر بگویم ما قبل از اینکه خودمان را بشناسیم، امام را شناختیم. - ما آن زمان فکر می کردیم مهم ترین و بهترین نوع مبارزه زنده کردن یاد امام است.
,آن روزها تمام توان رژیم پهلوی متمرکز بر این است که امام به فراموشی سپرده شود و ما هم از هر طریقی که می شد می خواستیم جلوی این فراموشی را بگیریم. مثلاً در کلاس انشاء، در مورد امام انشاء می نوشتیم. یا مثلاً کاردستی هایی با محوریت شخصیت امام درست می کردیم و ...»
,امروز نیز ما بی نیاز از این نور و نشان نیستیم و هر کار و قدمی در جهت شناساندن این آفتاب جهانی، بازتابی در هویت فردی،جمعی-گروهی،ملی-اسلامی خودمان خواهد داشت و این تحقق نخواهد یافت مگر با اطاعت و پیروی کامل از جانشین خلف آن حضرت، امام خامنه ای مدظله العالی.
,انشاا...
,انتهای پیام/پ
]
ارسال دیدگاه