خودروهایی که دغدغه ی رانندگان را بازگو می کند

 به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از آفتاب دل، کم تر کسی را می یابیم که در جاده های ایران سفر کرده باشد و بگوید که هرگز خودرویی را ندیده است که روی آن بیت شعر یا عبارتی (معمولاً از دیدگاه ادبی کم مایه و گاه زیرکانه) نوشته نشده باشد.

  مسافرانی که در پس این خودروها حرکت می کنند، با چشم برداشتن از جاده و اطراف، کنجکاوانه این بیت ها و عبارت ها را می خوانند و از خواندن آن ها گاه شاد و گاه از معنای نهفته در آن ها رنجیده می شوند. این نوشته ها معمولاً پیرامون موضوع های عاشقانه، عاطفی و یا مذهبی هستند: بزن بر سینه ام خنجر/ ولی هزگز نمیر مادر، بگو ماشاءالله!، به کجا چنین شتابان؟، درب و داغون خودتی!، دنیا محل گذره،  ما می گذریم ولی اون نمی گذره، از جمله چند نمونه از این "ماشین نوشته" هاست.
این ادبیات حقیقتی انکارناپذیر از زندگی قشری از جامعه و فرهنگ آن ها است و بیش تر پیام های آن، حکایت از داغی جانسوز و قدیمی  می کند و بیانگر احساسات درونی رانندگانی است که در ایران فعالیت می کنند. گر چه "ماشین نوشته" ها در گذشته بیش تر باب بوده است، ولی هنوز بسیاری از رانندگان کامیون، اتوبوس، وانت بار و تاکسی برای گفتن حرف های دل خود به این روش وفادار هستند.

  برخی از این ماشین نوشته ها در ذیل می آوریم:- پشت یک وانت بار: کاش می شد سرنوشت را از سر نوشت.- عاشق بی انتظار مادر.- پشت خاور: سرعت را من تعیین می کنم.
 بدون شک، یکی از جذابیت های موجود در ترافیک های مهیب خیابان ها، دل نوشته های رانندگان است! شاید با خواندن آنها کمی سرگرم شویم و ترافیک به چشممان نیاید.
 نوشته های آنان از لحاظ ادبی، جامعه شناختی و روان شناختی اهمیت دارد و اگرچه مردم ایران حتی عوام، با شعر و موسیقی ایران رابطه ای تنگاتنگ دارند، اما ادبیات رانندگان را می توان از ادبیات سایر صنف ها جدا دانست و این موضوع به خوبی از شعرها و نوشته های آنان بر روی ماشین های آنان دریافت شدنی است.

 به عنوان مثال بر روی کامیونی نوشته است: "موتوری بزن کنار که پیکان خوراک من است" که می توان دریافت که راننده ی چنین ماشینی فردی پر هیجان و ماجراجو است و سرعت زیاد برای او اهمیت بسیار دارد. بر ماشین دیگری نوشته است: "دست بزن ولی خیانت مکن" که شاید چنین راننده ای مار گزیده ای باشد که بار ماشینش را در گذشته دزدیده اند. یا بر روی ماشن دیگری آمده است: "تنهای شب" که تنهایی در تاریکی شب می تواند از دغدغه های این راننده باشد. از آن جا که این قشر از رانندگان اغلب در سفر هستند، "تنهایی"، "هجران"، "دوری" و "مادر" بیش ترین مفاهیمی هستند که آنان به طور مستقیم یا غیر مستقیم به آن ها اشاره کرده اند.

 اخیرا جنبه های زبان شناختی، جامعه شناسی و روحی صنف رانندگان جاده ها در استفاده از "ماشین نوشته" ها مورد توجه متخصصان فرهنگ لغات و زبان در ایران قرار گرفته و نمونه های آن ها ثبت و گردآوری شده است. گفتنی است که برخی از پژوهشگران بر این باورند که بها دادن به این نوع ادبیات، آلوده کردن زبان فارسی است. بدیهی است که در فرهنگ شناسی، ما چیزی به نام زشت یا زیبا نداریم و هر فرهنگی در هر زمان و مکان ویژگی های خود را دارد. مطالعه ی "ماشین نوشته" ها بخشی از مطالعات فولکلوریک ( فرهنگ عامه) است و نه تنها موجب آلودگی زبان نمی شود، بلکه یکی از بهترین روش های شناخت بخشی از فرهنگ عامه ی مردم ایران است.

 این بررسی تاثیری بر ادبیات ندارد و تنها دیدن بخشی از خود در آینه است. "ماشین نوشته" ها در اصل ادبیاتی سیار هستند که در فرهنگ رانندگان ایرانی جایگاه خاصی دارد و  برخی از آن ها بسیار ابتکاری است.

  پشت یک مینی بوس نوشته بود: ای دل غمین مباش  شد شد، نشد نشد /آب رادیاتور ماشین بخور محتاج نامردان نباش! / آدم دیوانه را بنگی بس است خانه پرشیشه را سنگی بس است!/ اتوبوس من غصه نخور، منم یه روز بزرگ میشم ! ( ژیان ) /  اگر از عشقت نکنم گریه و زاری به جهنم که مرا دوستم نداری !/ اگه الله کند یاری چه اف باشد چه سوسماری !/اگر خواهی بمیری بی بهانه بخور ماست و خیار و هندوانه !/ای بلبل اگر نالی من با تو هم آوازم تو عشق گل داری، من عشق گل اندامی !/ای روزگار با ما شدی ناسازگار!/بپر بالا که گیرت نمیاد !/باغبان در را مبند من مرد گلچین نیستم من خودم گل دارم و محتاج یک گل نیستم و ... نمونه هایی از این دلنوشته ها هستند .

انتهای پیام/پ