«کردتودی» گزارش میدهد؛
یادگارهایی فراموششده در دل تاریخ
در دل کوههای زاگرس، در میان هوای خنک و دلانگیز سنندج، بافتهای فرسودهای پنهان شدهاند که هر کدام حکایتی از روزگارانی دور را در دل خود نهفته دارند.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ از «کردتودی»، بافتهای فرسوده در سنندج، همچون رگهای پنهانی در دل این شهر تاریخی و فرهنگی، خاطرات سالها و قرنها پیش را در دل خود نهفته دارند.
این بافتها که در گذر زمان دچار پوسیدگی و فرسایش شدهاند، به نوعی شاهد و گواهی از تاریخ و تمدن دیرینهای هستند که روزگاری شکوه و جلال خاص خود را داشتهاند اما امروز، آنچه که باقیمانده، گاهی تنها سایهای محو از گذشتهای پرشکوه است که در لابهلای ساختمانهای شکسته و کوچههای تنگ و تاریک محو میشود.
سنندج، این شهر سرشار از زیباییهای طبیعی و فرهنگی، به نظر میرسد که در این میان، همچون بسیاری از دیگر شهرهای تاریخی ایران، به فراموشی سپرده شده است، بافتهای قدیمی آن که روزگاری شاهد زندگی پر جنب و جوش مردم بودند، اکنون به مکانهایی بدل شدهاند که در آغوش فرسودگی و کمتوجهی دست و پا میزنند.
این بافتها که در بخشهای مختلفی از شهر پراکندهاند، از بازارهای قدیمی گرفته تا محلههای تاریخی، با ساختمانهایی از سنگ و گچ که در پی آفتاب تیز روزهای تابستان و بارانهای بیرحم زمستان پژمرده شدهاند، گویی داستانهایی ناگفته از گذشتههای دور در دل دارند.
فرسودگی بافتهای سنندج را نمیتوان تنها در قالب یک مسئله ساختاری یا عمرانی دید چون این بافتها نمایانگر هویت جمعی مردمان این دیارند؛ بخشی از تاریخ زندگی و فرهنگ آنها که از دل خاک بیرون آمده و به سنگ و دیوار بدل شده است.
هر دیوار ترکخورده و هر پنجره شکسته، گویی برای خود داستانی از دلیریها و غمها، شادیها و رنجها دارد، محلههایی همچون «قطارچیان»، «چهارباغ» و «محلههای قدیمی آغه زمان»، هر یک از آنها روزگاری آباد بودهاند و اکنون به گواهی بر زمانهای بدل شدهاند که شاید فراموش کردهایم که باید مراقب این یادگارهای گرانبها باشیم.
گذر زمان، که همچون سیلی آرام و بیرحم همه چیز را در مسیر خود میبرد، تاثیرات خود را بر این بافتها نیز گذاشته است، فرسایش بناها، تخریب بخشهای مختلف و کمتوجهی به مرمت آنها سبب شده که این مناطق به تدریج به مکانهایی تبدیل شوند که نه تنها زیباییهای گذشته را از دست دادهاند، بلکه خطراتی همچون ریزش ساختمانها یا مشکلات زیستمحیطی نیز سلامت ساکنان را تهدید میکند.
با این حال، در دل این ویرانیها، هنوز ردپای زیباییهای سنتی و معماری اصیل سنندج باقیمانده است؛ جایی که در هر کوچه و پسکوچه، داستانی از پیوند انسان و طبیعت، هنر و فرهنگ به گوش میرسد.
اگرچه در نگاه نخست، وضعیت کنونی این بافتها گویی امیدی به احیاء نمیدهد، اما در حقیقت این بافتها میتوانند فرصتی بینظیر برای بازگشت به گذشته و در عین حال حرکت به سوی آیندهای نوین باشند، احیای این بافتها تنها یک پروژه عمرانی نیست، بلکه یک ضرورت فرهنگی است.
نیاز است که این ارواح قدیمی به زندگی دوباره برگردند، تا نه تنها به زیباییهای تاریخی سنندج افزوده شود، بلکه بتوانند در زندگی مدرن شهری نیز نقشآفرینی کنند لذا از این رو، احیای بافتهای فرسوده سنندج نیازمند تدبیر و هوشیاری است، زیرا هرگونه سهلانگاری در این زمینه نه تنها به تخریب فیزیکی این مناطق منتهی خواهد شد، بلکه به نوعی نابودی بخش بزرگی از هویت فرهنگی و اجتماعی سنندج خواهد انجامید.
یکی از راهکارهای مهم برای احیای این بافتها، رعایت اصول مرمت و بازسازی است که همزمان با حفظ اصالتهای تاریخی، بتواند نیازهای معاصر مردم را نیز تأمین کند.
استفاده از مصالح مناسب، بازسازی ساختارهای قدیمی با رعایت اصول معماری سنتی، و بهرهگیری از فناوریهای نوین در کنار احترام به محیط زیست، میتواند این محلهها را به جواهری در دل سنندج تبدیل کند.
برای مثال، تبدیل برخی از این محلهها به مراکز فرهنگی، هنری و گردشگری، نه تنها میتواند به حفظ ارزشهای تاریخی کمک کند، بلکه میتواند در جذب گردشگران داخلی و خارجی نیز نقش مؤثری داشته باشد.
بافتهای فرسوده سنندج، اگرچه در حال حاضر در سایه بیتوجهی و غفلت قرار گرفتهاند، اما هنوز ظرفیت آن را دارند که به قلب تپنده فرهنگی و اقتصادی این شهر تبدیل شوند و برای تحقق این امر، نیاز است که همه دستاندرکاران، از مسئولان دولتی گرفته تا مردم، با همدلی و همزبانی برای احیای این گنجینههای تاریخی گام بردارند.
تنها در این صورت است که میتوان این بافتها را از دامن فرسودگی رها کرده و به شکوه و زیبایی گذشتهشان بازگرداند.
خاطرات فرسوده در کوچههای قدیمی
محمد میرزایی میگوید: من سنندجیام، از دل کوچههای قدیمی شهرم که هنوز بوی خاک و تاریخ میدهند. اینجا، بافتهای قدیمی که سالهاست فرسوده شدهاند، جزیی از زندگی ما هستند. در دل بازار قدیم که قدم میزنیم، دیوارهایی را میبینیم که روزگاری شاهد رفت و آمد مردم و معاملههای بازرگانان بودند.
خانههای کاهگلی و چوبی، حالا دیگر به فراموشی سپرده شدهاند، و کوچههایی که زمانی پر از صدای کودکان و لبخندهای مردم بود، امروز سکوتی سنگین را تحمل میکنند.
این بافتها تنها ساختمان نیستند، آنها هویت ما هستند، یادگارهایی از تاریخ و فرهنگ که باید از دست نروند. اما امروز، وقتی به این محلهها نگاه میکنم، حس میکنم که این خاطرات در حال محو شدناند. همه چیز در حال فرسودگی است، دیوارها ترک خورده، سقفها دچار آسیب شدهاند، و دیگر خبری از آن شور و شوق گذشته نیست.
امیدوارم روزی برسد که دست از بیتوجهی برداریم و این بافتهای فرسوده را به زندگی برگردانیم، چون آنها نه تنها بخشی از تاریخ سنندج، بلکه بخشی از روح و جان مردم این شهرند.
نوسازی بیش از ۴ هزار واحد مسکونی در بافت فرسوده کردستان
تیرماه سال جاری بود که امیرحسین جمشیدی سرپرست معاونت مسکن و ساختمان اداره کل راه و شهرسازی کردستان از نوسازی بیش از چهار هزار واحد مسکونی در بافتهای فرسوده استان خبر داد و گفت: این اقدام بخشی از طرح ملی بازآفرینی شهری است که با هدف بهبود شرایط زندگی در محلههای هدف در حال انجام است.
وی اظهار کرد: از تعهد نوسازی ۱۲ هزار و ۲۲۷ واحد مسکونی در بافتهای فرسوده کردستان، تاکنون چهار هزار و ۴۴۲ واحد در حال بازسازی است. وی با اشاره به ظرفیتهای موجود، افزود: انتظار میرود ساکنان این محلات از امکانات ایجاد شده برای نوسازی خانههای خود بهرهبرداری بیشتری داشته باشند.
جمشیدی همچنین از اجرای بستههای تشویقی ۱۹گانه برای ساکنان بافتهای فرسوده خبر داد که با مصوبه کمیسیون ماده پنج در حال اجرایی شدن است. علاوه بر این، تسهیلات ویژه برای نوسازی واحدهای مسکونی با بهرهمندی از وامهای کمبهره همچون وام ودیعه مسکن ۹۰۰ میلیون ریالی و تسهیلات نوسازی با سود صفر درصد نیز در دسترس متقاضیان قرار دارد.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد: این اقدامات به تحقق کامل نوسازی بافتهای فرسوده در استان کمک کند.
ارسال دیدگاه