یادداشت طلبه بوشهری/
وحدت در سیره امام علی(ع) و امام حسن مجتبی(ع)
اینک برآنیم با بررسی اجمالی بر سیره امام علی و امام حسن (ع) و اهتمام ویژه این بزرگواران را در امر وحدت دنیای اسلام مرور کنیم.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از "منبری ها" حجت الاسلام رضایی اندیشمند: در سیره پیامبر(ص) و اهل بیت عصمت و طهارت تاکید فراوانی برامر وحدت دنیای اسلام به چشم میخورد که خود آنها نیز به انجام آن مقید بوده اند. ائمه(ع) در حفظ اسلام و احیای دین و جلوگیری از انحراف و تحریف، نقشی اساسی داشته اند. اصلاً فلسفه وجودی اهل بیت برای اکمال دین، اتمام نعمت، حفظ وحدت و عزت مسلمانان بوده است. همانگونه که پیامبر عظیم الشان اسلام میفرماید:«فأنتم «اهل البیت» أهل الله عزوجل الذین بهم تمت النعمة و اجتمعت الفرقة و ائتلفت الکلمة»[1].شما اهل بیت، اهل الله هستید که به برکت شما، نعمت کامل گشته و پراکندگی بر طرف شده و اتحاد کلمه پدید آمده است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا , "منبری ها" , حجت الاسلام رضایی اندیشمند:, , , [1], [1], ., .,اینک برآنیم با بررسی اجمالی بر سیره امام علی و امام حسن (علیهماالسلام) و اهتمام ویژه این بزرگواران را در امر وحدت دنیای اسلام مرور کنیم.
,وحدت در کلام نورانی امام علی(ع):
, وحدت در کلام نورانی امام علی(ع):, وحدت در کلام نورانی امام علی(ع):,1-«فایّاکم و التلوّن فی دین الله فانِّ جماعةً فیما تَکْرَهُونَ من الحقّ، خیرٌ من فُرقةٍ فیما تُحبّوُن من الباطل و انِّ اللهَ سبحانه لم یُعط احداً بفُرقَةٍ خیراً ممِّنْ مَضی و لا ممِّنْ بَقیَ؛ مبادا در دین متلوّن و دورنگ باشید. همبستگی و اتحاد در راه حق اگرچه از آن کراهت داشته باشید، بهتر از پراکندگی در راه باطلی است که شما بدان مایلاید؛ زیرا خداوند سبحان، به هیچ کس، نه گذشتگان و نه آنها که هم اکنون هستند، در اثر تفرقه، چیزی نبخشیده است».[2]
, [2], [2],2-صلاح ذات البین أفضل من عامة الصلاة و الصیام:اصلاح اختلافها، از تمامی نمازها و روزه ها برتر است.[3]
, [3], [3],3-«فإن ید الله علی الجماعة و ایاکم و الفرقة فإن الشاذ من الناس للشیطان، کما أن الشاذ من الغنم للذئب»دست خدا بر سر جماعت است، از تفرقه بپرهیزید، زیرا شخص تکرو، شکار شیطان است همانگونه که گوسفند تکرو، طعمه گرگ است.[4]
, .[4], [4],4- «لو سکت الجاهل ما اختلف الناس»اگر جاهل سکوت می کرد، مردم اختلاف نمی کردند [سبب بسیاری از اختلافات، سخنهای ناآگاهانه است.[5]
, [5], [5],5- امام علی ( علیه السلام) فرمود:سینه اینان (خوارج) از دشمنی با حکومت من انباشته است و تا آن هنگام که بیم از هم پاشیدن جماعت (امت) نباشد، صبر می کنم، براستی اگر اینان بر این اندیشه سست ادامه دهند، نظام مسلمانان از هم خواهد گسست[6].
, :, [6], [6], .,6- «ان الشیطان یُسَنّی لکم طرقه و یرید ان یحل دینکم عقدةً و یعطیکم بالجماعة الفرقة؛ همانا شیطان راههای خود را بر شما هموار میکند و میخواهد تا پیوند شما را با دین قطع کند و جماعت شما را به تفرقه مبدل سازد».[7]
, [7], [7],« فیا عجبا! و الله یمیت القلب و یجلب الهم من اجتماع هؤلاء القوم علی باطلهم و تفرقکم عن حقکم».شگفتا و عجبا! بخدا سوگند، وحدت اینان در راه باطل خود، و پراکندگی شما از راه حق، مایه دلمردگی و فزونی غم و اندوه است.[8]
, ., ., [8], [8],سیره عملی حضرت علی(ع) در امر وحدت:
, سیره عملی , سیره عملی , حضرت, حضرت, علی(ع) , علی(ع) , در امر وحدت:, در امر وحدت:,مطالعه در سیره نشان میدهد که هدف آن حضرت تنها حفظ اصل اسلام و وحدت بین عموم مسلمانان همبستگی و حرکت امت به سوی وحدت و اخوت و مودّت اسلامی است. ایشان در این زمینه الگوی بسیار خوبی هستند تاجایی که خود را حریص ترین فرد دعوت کننده به سوی اتحاد و هم بستگی معرفی میکند:«... هیچ کس از من بر اتحاد و همبستگی امت محمد حریصتر نیست. من در این کار خواستار پاداشی نیکو از جانب خداوند و بازگشت به جایگاه نیکو هستم«[9]و در مسئله خلافت، که اولین اختلافی بود که در بین امت اسلامی به وجود آمد، علی(ع) با صبر و سکوت خود، اجازه نداد این اختلاف، وحدت امت اسلامی را خدشه دار سازد.
, [9], [9], .,حضرت علی(ع)عرب و عجم، موالی و غیر موالی، سابقین و تابعین و امتیازات دیگری که در بین امت اسلامی بعد از پیامبر پدید آمده را به رسمیت نشناخته، بلکه آن را نفی میکردند و در سیره عملی خود، با همه مسلمانان بر اساس مودت و اخوت اسلامی عمل میکردند و حقوق آنان را به خوبی رعایت میکردند. اکنون به چند نمونه از سیره وحدت بخش مولا علی (ع) که در کتاب حیات فکری، سیاسی امامان شیعه ذکر شده مرور میکنیم:
, ,«یکى از تبعات فتوحات، اختلاط نژادهاى مختلف عرب، ایرانى، نبطى، رومى و بربر بود. بسیارى از اینان با مهاجرت یا به قصد تفاوتى میان نژادهاى مختلف گذاشته بود، امام حاضر به گذاشتن کوچکترین فرقى میان آنان نبود. گفته شده است که دو زن نزد امام على علیه السّلام آمدند و اظهار فقر و نادارى کردند. امام فرمود: بر ماست تا در صورت درستى سخن شما، به شما کمک کنیم. آنگاه مردى را به بازار فرستاد تا بر آنان پیراهن و غذا خریده و به هر یک از آنها صد درهم بدهد. یکى از دو زن لب به اعتراض گشوده گفت: من عرب هستم در حالى که زن دیگر از موالى است، چه را باید با ما یکسان رفتار شود؟ امام پاسخ داد: من قرآن خواندم و در آن خوب تأمل کردم، در آنجا ندیدم که حتى به اندازۀ بال پشهاى فرزندان اسماعیل بر فرزندان اسحاق برترى داده شده باشند.»
,زمانى که امام قصد تقسیم مالى را داشت فرمود: حضرت آدم نه غلام به دنیا آورد و نه کنیز، بندگان خدا همه آزادند. . . اکنون مالى نزد من است و من میان سفید و سیاه فرقى نخواهم گذاشت و آن را به گونۀ مساوى تقسیم خواهم کرد. رعایت تساوى در میان عرب و عجم، امرى نبود که براى اعراب قابل تحمل باشد. ام هانى خواهر امام على علیه السّلام براى گرفتن عطایش نزد امام آمد و آن حضرت بیست درهم به او داد. کنیز عجمى ام هانى نیز نزد امام آمد و آن حضرت به او نیز بیست درهم داد. زمانى که ام هانى از این امر خبردار شد، خشمگین شده و با اعتراض نزد امام رفت. پاسخ امام در برابر او همین بود که او در قران، برترى عرب را بر عجم ندیده است».
,
,
امام در ضمن خطبۀ مفصلى به نقد این نگرش پرداخته و تعهد خود را به سنت نشان داده است. آن حضرت با اشارۀ به این که براى حل یک مسألۀ آراء مختلفى ابراز شده و آنان نزد حاکم آمده و او رأى همه را درست شمرده مىفرماید: «این در حالى است که خداى آنها یکى است، پیامبرشان یکى است، و کتابشان یکى است. آیا خدا گفته است به خلاف یکدیگر روند و آنان فرمان خدا را بردهاند؟ یا آنان را از مخالفت Top of Form
, Top of Form,نهى فرموده و نافرمانى او کردهاند؟ یا آنچه خدا فرستاد دینى است ناقص، و خدا در کامل ساختن آن از ایشان یارى خواسته؟ یا آنان شریک اویند و حق دارند بگویند و خدا باید خشنود باشد از راهى که آنان مىپویند؟ یا دینى که خدا فرستاده تمام بوده و پیامبر صلّى اللّه علیه و آله در رساندن آن، کوتاهى کرده است؟ حال آن که خدا مىفرماید: فرو نگذاشتیم در کتاب چیزى را».
,«امام در خطبۀ دیگرى از اشتباهات دستههاى مختلف اظهار شگفتى مىکنند و این که: نه پیامبرى را مىگیرند و نه پذیراى کردار جا نشینند. به شبهتها کار مىکنند و به راه شهوتها مىروند. معروف نزدشان چیزى است که شناسند و بدان خرسندند و منکر آن است که آن را نپسندند. در مشکلات تنها به خود اتکا مىکنند و در گشودن مهمات به رأى خویش تکیه دارند. گویى هر یک از آنان امام خویش است که در حکمى که مىدهد چنان بیند که به استوارترین دستاویزها چنگ زده و محکمترین وسیلتها را به کار برده».[10]
, [10], [10],سیره وحدت بخش امام حسن مجتبی(ع)
, سیره وحدت بخش امام حسن مجتبی(ع), سیره وحدت بخش امام حسن مجتبی(ع),امام مجتبی (ع) در پیروی از راه پیامبر عظیم الشان و صلح حدیبیه، صلحی را برگزید که هم حق دماء مسلمین و هم وحدت و اتحاد در جهان اسلام در برابر روزی که کل دنیا اسلام را تهدید می کرد، تأمین کرد.
,امام حسن ( ع) در اداره مملکت پدرش را الگو قرار داد، به وحدت اتکاء داشت، در سیاست صادق و از حیله و نیرنگ بیزار بود. شرایط و اوضاع نامناسب زمانه امام، شایعات و تبلیغات سوء، اوج تملق و تطمیع و همچنین اختلافاتی در بین امت اسلامی بوجود آمده بود و از طرفی خطر بیش از پیش حمله روم به مرزهای اسلامی حضرت را بر آن داشت که با در نظر گرفتن مصالح اسلام و شروطی مشخص صلح با معاویه را بپذیرد و جامعه اسلامی را از اختلاف و چند پارگی شدن برحذر بدارد. امام حسن مجتبی بعد از پذیرش صلح به تعهدات خود وفادار ماند و به مدینه برگشت و رسالت بزرگ خود را به نشر فرهنگ و رهبری مذهبی و تعلیم و تربیت دانشمندان اختصاص داد. حتی قضیه دفن آن امام همام نیز حاکی از توجه امام به مسئله وحدت و عدم اختلاف و عدم تقابل گروههای مسلمان بوده است.
,امام حسن(ع با اینکه حکومت، حق مسلّم ایشان و معاویه غاصب خلافت بود، برای حفظ جان مومنان از حق خود گذشت و صلح را اختیار کرد. به عبارت دیگرامام حسن مجتبی با از خودگذشتگی، صلح را در جهان تحقق بخشید.
,در کلام نورانی نبی اسلام(ع) که میفرماید: الاسلام یعلو ولایعلی علیه» اسلام نسبت به سایر مکاتب و ملل همیشه برتری دارد و هیچ چیز بر آن برتری ندارد. لذا ائمه(ع) به طور کلی و بویژه امام علی و امام حسن (علیهماالسلام) که مدت کوتاهی از عمرشان را به حکومت داری پرداختند، برای حفظ کیان اسلامی از جان و همه هستی و حقوق حقه خود گذشتند تا اینکه امت اسلامی تحت لوای یک پرچم عزتمند، با افتخار زندگی کند.
,گرچه ائمه(ع) حق ولایت را مربوط به خودشان میدانستند اما موقعی که احساس میکردند درگیری داخلی در کشورهای اسلامی بوجود بیاید و در مقابل حاکمی بخواهند موضعی بگیرد و زمینه را برای ورود کفار بر سرزمین جامعه اسلامی فراهم کند دست میکشیدند و از هرگونه اختلاف و تضعیف جبهه داخلی جلوگیری میکردند تا زمینه برای ورود بیگانگان بر سرزمین اسلامی فراهم نشود، به تعبیر دیگر تغییر استراتژی میدادند تا در نتیجه از سلطه کفار بر مسلمانان جلوگیری کنند.
, , , , ,,
[1] . الکافی، جلد 1، ص .446
[2] . نهج البلاغه/خطبه 176
[3] . نهج البلاغه، وصیت .47
[4] . شرح نهج البلاغه، جلد 8، ص 112
[5] . بحار الانوار، ج 75، ص 81
[6] . همان، خطبه .169
[7] . (همان، خطبه 121
[8] . همان/، خطبه .27
[9] . »(نهج البلاغه، خطبه 112/
[10] . حیات فکری-سیاسی امامان شیعه، جعفریان رسول، ص64،65،66
حجت الاسلام ابوالقاسم رضایی اندیشمند
طلبه بوشهری محصل در قم
,
[1] . الکافی، جلد 1، ص .446
[1] . الکافی، جلد 1، ص .446
, [1], [1], . ,[2] . نهج البلاغه/خطبه 176
[2] . نهج البلاغه/خطبه 176
, [2], [2],[3] . نهج البلاغه، وصیت .47
[3] . نهج البلاغه، وصیت .47
, [3], [3],[4] . شرح نهج البلاغه، جلد 8، ص 112
[4] . شرح نهج البلاغه، جلد 8، ص 112
, [4], [4],[5] . بحار الانوار، ج 75، ص 81
[5] . بحار الانوار، ج 75، ص 81
, [5], [5],[6] . همان، خطبه .169
[6] . همان، خطبه .169
, [6], [6], . ,[7] . (همان، خطبه 121
[7] . (همان، خطبه 121
, [7], [7],[8] . همان/، خطبه .27
[8] . همان/، خطبه .27
, [8], [8],[9] . »(نهج البلاغه، خطبه 112/
[9] . »(نهج البلاغه، خطبه 112/
, [9], [9], 112/,[10] . حیات فکری-سیاسی امامان شیعه، جعفریان رسول، ص64،65،66
حجت الاسلام ابوالقاسم رضایی اندیشمند
طلبه بوشهری محصل در قم
[10] . حیات فکری-سیاسی امامان شیعه، جعفریان رسول، ص64،65،66
, [10], [10],حجت الاسلام ابوالقاسم رضایی اندیشمند
, حجت الاسلام ابوالقاسم رضایی اندیشمند,طلبه بوشهری محصل در قم
, طلبه بوشهری محصل در قم,انتهای پیام/پ
]
ارسال دیدگاه