دانا گزارش می دهد؛
واشنگتن در حساسترین مقطع تصمیمگیری درباره ایران/ تنگه هرمز، شاهرگِ تبوتابِ کاخ سفید
در شرایطی که تنشهای منطقهای با نوسانات خود، هر لحظه بر پیچیدگی معادلات میافزاید، کاخ سفید در یکی از حساسترین مقاطع تصمیمگیری خود درباره ایران قرار گرفته است.
به گزارش خبرنگار شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ کاخ سفید در آستانه تصمیمی حساس درباره ایران قرار گرفته است؛ تصمیمی که میان فشار اقتصادی، مدیریت بحران و اختلافنظر درونی واشنگتن معلق مانده و میتواند پیامدهای امنیتی و بازار انرژی را تحتتأثیر قرار دهد.
در حالی که تنشها در منطقه استمرار دارد، گزارشهای منتشرشده نشان میدهد دولت آمریکا با «بنبست در مذاکرات غیرمستقیم» و همزمان «افزایش نگرانی از اختلال در تنگه هرمز» دستوپنجه نرم میکند.
بر همین اساس، نشانهها حکایت از آن دارد که واشنگتن وارد فاز «تبوتاب تصمیم» شده؛ یعنی حالتی که در آن نه دیپلماسی به نتیجه قطعی میرسد و نه امکان عقبنشینی کامل فراهم است.
یکی از محورهای اصلی نگرانیهای واشنگتن، وضعیت تنگه هرمز و اثر آن بر جریان انرژی جهانی است.
براساس روایتها؛ بسته ماندن یا اختلال در عبور و مرور نفتکشها صرفاً یک رخداد منطقهای توصیف نمیشود، بلکه به عامل سیاسی و امنیتی تبدیل میگردد که میتواند هزینههای اقتصادی و حساسیتهای داخلی را بالا ببرد.
در چنین شرایطی، برخی محافل آمریکایی بر ضرورت اتخاذ مواضع سختتر تأکید میکنند؛ مواضعی که از جنس فشارهای مرحلهای یا حتی تهدیدهای نظامی ارزیابی میشود؛ اما در مقابل، نگرانی از گسترش دامنه بحران مانع شکلگیری اجماع کامل در واشنگتن شده است. به بیان دیگر، آمریکا در دو سطح درگیر است: از یک سو میخواهد هزینههای تحولات اخیر را به حساب ایران بگذارد و از سوی دیگر نمیخواهد وارد مسیر نااطمینانی شود که کنترل آن دشوار است.
طبق آنچه در گزارشها بازتاب یافته، اختلاف درون دولت آمریکا یکی از نشانههای اصلی این «تبوتاب» است. در حالی که بخشی از تصمیمگیران، افزایش فشار را راهی برای واداشتن تهران به تغییر رفتار میدانند، بخش دیگر هشدار میدهد تشدید تنش ممکن است به بحران گستردهتر منجر شود و حتی مسیر دیپلماسی را ببندد.
همین شکاف باعث میشود واشنگتن بیشتر به سمت سیاست «حفظ اهرمها» حرکت کند: یعنی تهدید و فشار در رسانهها و تصمیمهای اجرایی باقی بماند، اما زمانبندی و شدت اقدامات به یک نقطه نامعلوم منتقل شود.
در سطح مذاکرات، گزارشها از ادامه تلاش واشنگتن برای پیشبرد رایزنیها با میانجیگری خبر میدهند. با این حال، مسئله اصلی «پذیرفته نشدن چارچوب پیشنهادی» است. بر اساس روایتهای مطرحشده، ایران در پاسخ به پیشنهادهای غیرمستقیم، بر مجموعهای از شروط روشن تأکید کرده است؛ از جمله توقف جنگ، رفع تحریمها، جبران خسارتها و پایبندی به حاکمیت ایران در تنگه هرمز.
از دید طرف آمریکایی، این شروط در قالبی که برای گفتوگو طراحی شده، بهگونهای ارزیابی میشود که امکان دستیابی به توافق سریع را دشوار میکند. همین نکته، مذاکرات را از سطح «مدیریت آتشبس» به سطح «تعارفبردار نبودن اختلاف تعریفها» میبرد. واشنگتن میخواهد به یک توافق قابل اجرا در کوتاهمدت برسد، اما تهران بر این واقعیت تاکید دارد که هر توافق باید معطوف به کاهش واقعی فشارها باشد، نه صرفاً آرامسازی موقت.
میانجیگری پاکستان و نقش چین؛ تلاش برای کنترل بحران
در کنار چانهزنیهای سیاسی، نقش بازیگران منطقهای برای مهار دامنه تنش پررنگ شده است. گفتوگوی تلفنی میان وزرای خارجه پاکستان و چین، با محوریت آتشبس پایدار و تداوم رایزنیها مورد توجه قرار گرفته است. در این گزارشها، از نقش سازنده پاکستان به عنوان میانجی میان ایران و آمریکا قدردانی شده و بر تقویت روابط دوجانبه و حفظ ثبات منطقهای تاکید گردیده است.در روایتها همچنین، سفر ترامپ به چین نیز به عنوان یک نقطه اثرگذار بر روند تصمیمسازی آمریکا معرفی شده است. واشنگتن در این چارچوب میکوشد ایران را در صدر دستورکار قرار دهد و از کانال روابط با پکن، بر معادلات منطقهای اثر بگذارد.
تحریمهای جدید علیه شبکههای مرتبط با صادرات نفت ایران به چین نیز مطرح شده است. این اقدام در کنار رایزنیهای دیپلماتیک، نشان میدهد آمریکا تلاش میکند همزمان با باز نگه داشتن کانال مذاکره، ابزار اقتصادی فشار را نیز فعال نگه دارد تا دست بالا را در مذاکرات احتمالی حفظ کند.
آنچه از کنار هم قرار دادن روایتها به دست میآید، تصویر روشنی از «تبوتاب تصمیم» در واشنگتن است. کاخ سفید از یک سو با نگرانی جدی درباره اثر تنشها بر تنگه هرمز و بازار انرژی روبهروست و از سوی دیگر در داخل آمریکا با اختلاف نظر در مورد کارآمدی فشار یا ریسکهای تشدید تنش مواجه است. در همین حال، بنبست در مذاکرات غیرمستقیم ناشی از تفاوت جدی تعریف دو طرف از آتشبس و توافق، روند را دشوار کرده است.
همچنین، نقش پاکستان و رایزنیهای چین در تلاش برای کنترل بحران برجسته شده، اما همزمان آمریکا با فعالسازی ابزارهای فشار اقتصادی و قرار دادن موضوع ایران در مسیر تعاملات با پکن، نشان میدهد نمیخواهد ابتکار را از دست بدهد. نتیجه این وضعیت، ادامه فضای ملتهب با احتمال نوسان و تصمیمهای مرحلهای است؛ تصمیمهایی که هر کدام میتواند بر امنیت منطقه و معادلات انرژی اثر مستقیم بگذارد.
ارسال دیدگاه